Σε συνδυασμό με την ανάδυση των πολυεθνικών εταιρειών, αλλά κυρίως με την εξέλιξη, την ανάπτυξη και τη διεύρυνσή τους, πολλοί αναλυτές αφιερώνουν τον πολύτιμό τους χρόνο στην ανάδειξη των χαρακτηριστικών ή των δεξιοτήτων ενός χαρισματικού και ταυτόχρονα αποτελεσματικού ηγέτη. Οι επισημάνσεις αυτές, που πολύ συχνά εκκινούν την ανάλυσή τους από την αρχαία ελληνική γραμματεία και τις διδαχές του Αριστοτέλη, βρίσκουν την εφαρμογή τους τόσο στη διοίκηση εγχώριων ή πολυεθνικών οργανισμών, όσο και στα πολιτικά κόμματα και τους αρχηγούς τους, καθώς και στο πολιτικό προσωπικό ευρύτερα· κι αυτό συμβαίνει, επειδή, οι πολιτικοί οργανισμοί, κόμματα και άλλες συλλογικότητες, αντιμετωπίζουν τα ίδια προβλήματα στη στρατηγική, τη διοίκηση και την ηγεσία, όπως ακριβώς μια εταιρεία, μια επιχείρηση ή ένας οργανισμός.

Επομένως, εάν εστιάσουμε στην πολιτική ηγεσία, το έργο που χρειάζεται να επιτελέσει η πολιτική επικοινωνία αντανακλάται στην επεξεργασία των στόχων της συλλογικότητας, των στελεχών της, του ηγέτη και της βασικής ομάδας που τον στηρίζει. Πριν απ’ αυτό και κατά τη διάρκεια της ανίχνευσης και κατόπιν της επεξεργασίας του προφίλ του ηγέτη ή ενός επίδοξου ηγέτη, όσοι διαμορφώνουν την επικοινωνιακή πολιτική πρέπει να λάβουν υπόψιν τους όλα τα επίπεδα, τα συστήματα και τα υποσυστήματα μέσα στα οποία κινείται και εργάζεται. Φυσικά, οι συντρέχουσες που πρέπει να γίνουν απόλυτα κατανοητές αφορούν κυρίως την κουλτούρα και τις υπάρχουσες νοοτροπίες σε κάθε ένα από τα συστήματα αυτά, οι οποίες δημιουργούν πολλές φορές ποικίλες και περίπλοκες ισορροπίες.

Η πολιτική επικοινωνία δεν επεξεργάζεται μόνο τις δεξιότητες του ηγέτη στα πλαίσια των καθηκόντων του ως κάτι θεσμικό ή ως κάτι ανερχόμενο. Επεξεργάζεται κυρίως τις δυνατότητες επιρροής, πειθούς και παρακίνησης, όχι μόνο στην ομάδα του, αλλά και στο κοινό στο οποίο απευθύνεται, το οποίο επίσης φέρει τις δικές του διαφοροποιήσεις: ταξικές, γεωγραφικές, ψυχολογικές κ.ο.κ. Είναι, άλλωστε, κάτι που συνδυάζεται με τους στόχους που καλείται να επιτύχει ένας πολιτικός ηγέτης. Πιο συγκεκριμένα, ο βασικός σκοπός του, αλλά και οι ευρύτεροι στόχοι του πρέπει να είναι βασισμένοι στις αρχές και στις αξίες που διέπουν την πολιτική του ιστορία. Καλούνται, λοιπόν, ο ίδιος και οι σύμβουλοί του να ενεργοποιήσουν το ανθρώπινο δυναμικό, τις πηγές και τους απαραίτητους πόρους, έτσι ώστε να επιτευχθούν ο σκοπός και οι στόχοι.

Σε αυτή τη διαδρομή, πολύ πιθανόν, οι ομάδες ενδιαφέροντος να διαφωνούν μεταξύ τους ως προς τους τρόπους επίτευξης των στόχων, ως προς τους τρόπους επίλυσης των προβλημάτων που προκύπτουν στην πορεία ή ακόμα και στην ίδια την αναγνώριση των προβλημάτων. Εδώ λοιπόν, η πολιτική ηγεσία είναι αυτή που πρέπει να επηρεάσει, να κινητοποιήσει συνεργάτες και να πραγματοποιήσει συμμαχίες. Κι αν δεν υπάρχουν σύμμαχοι, πρέπει να τους εφεύρει. Με άλλα λόγια, ο πολιτικός ηγέτης πρέπει να στοχάζεται, να εργάζεται, να οργανώνεται και να πράττει όπως ακριβώς και ένας project manager σε μια εταιρεία. Σε αυτό το σημείο, θα χρειαστεί να εφαρμοστούν μοντέλα ηγεσίας, τα οποία συμπεριλαμβάνουν κυρίως τρία βασικά στοιχεία προς επεξεργασία: Πρώτον, το πλαίσιο μέσα στο οποίο καλείται το πολιτικό πρόσωπο να ασκήσει πολιτική ηγεσία, δεύτερον, τις προκλήσεις που μπορεί να κληθεί να αντιμετωπίσει και τρίτον, τις δεξιότητες που σχετίζονται με ένα αποτελεσματικό performance.

Εν κατακλείδι, ο ηγέτης πρέπει να διαφοροποιείται με βάση τα δεδομένα και τις συνθήκες, να έχει την ικανότητα να παρατηρεί και να αναλύει το πλαίσιο μέσα στο οποίο εργάζεται, έτσι ώστε να αλλάζει κι ο ίδιος σύμφωνα με τις νέες ανάγκες ή τους νέους στόχους που μπορεί να προκύπτουν. Επιπρόσθετα, πρέπει να διέπεται από θετική επικοινωνία, να είναι δηλαδή καλός ομιλητής, αλλά κυρίως καλός ακροατής, να υιοθετεί νέες ιδέες και να αξιοποιεί τις εισηγήσεις των συνεργατών του και των ίδιων των πολιτών, να λαμβάνει γρήγορες και αποτελεσματικές αποφάσεις, να έχει αυτογνωσία, αυτοέλεγχο, να καλλιεργεί τη στρατηγική σκέψη και να προβαίνει σε μελετημένες δράσεις, να μπορεί να υπερασπίζεται και να αντιπροσωπεύει το εκλογικό σώμα, να διακρίνεται από πολιτική νοημοσύνη και οξύνοια, να έχει θέληση για εκσυγχρονισμό και αλλαγές. Τέλος, να μπορεί να διασφαλίζει την εφαρμογή των πολιτικών πρακτικών.

*Πολιτικός Επιστήμων, επικεφαλής της IS Pegasus Coaching & Consulting Ltd