Το μεταβαλλόμενο περιεχόμενο και οι συνθήκες εργασίας ολοένα και περισσότερο επιβάλλουν την ανάγκη των ενηλίκων για μάθηση και προσαρμογή. Ωστόσο, οι στόχοι συμμετοχής των ενηλίκων στη διά βίου μάθηση δεν έχουν επιτευχθεί στα περισσότερα κράτη μέλη της Ε.Ε., τα οποία έχουν σταθερά χαμηλότερες επιδόσεις από τους επιθυμητούς στόχους.
Ο στόχος που τέθηκε το 2010 για τη συμμετοχή των ενηλίκων στη διά βίου μάθηση μέχρι και το 2020 ήταν 15%. Ο στόχος αυτός επιτεύχθηκε από πολύ λίγα κράτη μέλη, με τον μέσο όρο της Ε.Ε. να ανέρχεται στο 11.8% το 2019 και να μειώνεται περαιτέρω, κυρίως λόγω της πανδημίας, στο 9,2% κατά το 2020.
Τον Φεβρουάριο 2022, το Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (CEDEFOP) αναφέρθηκε στην πανευρωπαϊκή έρευνα που ολοκλήρωσε για την καλύτερη κατανόηση και επεξήγηση των σχετικών αριθμητικών στοιχείων. Τα ευρήματα της έρευνας τεκμηριώνουν ότι οι ενήλικες όλων των ηλικιών και όλων των επαγγελμάτων και προσόντων αναγνωρίζουν την ανάγκη για νέες δεξιότητες. Αυτή η ανάγκη ωστόσο, φαίνεται να είναι ανεπαρκής στο να παρακινήσει από μόνη της τους ενήλικες να συμμετάσχουν στα επιθυμητά επίπεδα στη διά βίου μάθηση. Η ανάγκη θα πρέπει να συνοδεύεται από κίνητρα, πιθανά (και όχι εγγυημένα) οφέλη και τις κατάλληλες ατομικές περιστάσεις.
Η Ομοσπονδία Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ), σε πρόσφατη συνάντηση με το Ίδρυμα Διαχείρισης Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων Δια Βίου Μάθησης, ενημερώθηκε για την προσθήκη ακόμη ενός κινήτρου αύξησης των ενηλίκων στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση (ΕΕΚ) και κατ’ επέκταση της δια βίου μάθησης. Συγκεκριμένα το κίνητρο αυτό αφορά τα «Σχέδια Κινητικότητας στον Τομέα της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΕΕΚ)».
Τα Σχέδια Κινητικότητας στην ΕΕΚ υποστηρίζουν παρόχους επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ) και άλλους οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ΕΕΚ στη διοργάνωση δραστηριοτήτων κινητικότητας για τους εκπαιδευομένους και το προσωπικό τους. Δυνητικά επωφελούμενοι συμμετέχοντες είναι εκπαιδευόμενοι στην αρχική επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (iVET) και στη συνεχιζόμενη επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (cVET), καθώς και το προσωπικό ενός οργανισμού ΕΕΚ. Οι επιλέξιμες δραστηριότητες μεταξύ άλλων περιλαμβάνουν την σκιώδη εργασία για 2 μέχρι 60 ημέρες, συμμετοχή σε σεμινάρια και εκπαιδεύσεις από 2 έως 30 ημέρες και την πρόσκληση εμπειρογνωμόνων σε ιδίους χώρους για 2 μέχρι 60 ημέρες. Στην χρηματοδότηση που θα λάβει ο οργανισμός περιλαμβάνονται τα έξοδα μετάβασης και διαβίωσης του κάθε συμμετέχοντα, το κόστος συμμετοχής σε σεμινάρια, το κόστος γλωσσικής προετοιμασίας και άλλες έκτακτες δαπάνες.
Τα σχέδια κινητικότητας, και αναμένοντας την ελάφρυνση των περιοριστικών μέτρων, μπορούν συνδυαστικά να αξιοποιηθούν από τις επιχειρήσεις και με άλλες ευκαιρίες εκμάθησης, όπως για παράδειγμα τα επιδοτημένα Προγράμματα Κατάρτισης για Εργοδοτούμενους Επιχειρήσεων / Οργανισμών που προσφέρονται από την Αρχή Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού.
Τα παρεχόμενα ατομικά και επιχειρησιακά κίνητρα αναμένεται να φανούν αρωγοί στην ανάπτυξη και των ψηφιακών και πράσινων δεξιοτήτων, οι οποίες κρίνονται από την ΕΕ απαραίτητες για το σύγχρονο εργασιακό περιβάλλον. Η ανάγκη για τις εν λόγω δεξιότητες, σύντομα θα καθρεφτίζεται και στην πλατφόρμα SkillsOVATE του CEDEFOP στην οποία συμπεριλαμβάνονται πληροφορίες για την αγορά εργασίας σε πραγματικό χρόνο από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ.
Στόχος των ευκαιριών επένδυσης στο ανθρώπινο δυναμικό των επιχειρήσεων όσο και η παράλληλη αξιοποίηση των «εργαλείων» που αναπτύσσονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι η μακροπρόθεσμη προετοιμασία της κοινωνίας μας να ανταπεξέλθει στις πολυεπίπεδες και αυξημένες προκλήσεις του αύριο.
* Προϊστάμενη Υπηρεσίας Μελετών και Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, ΟΕΒ
