Μία από τις αλλαγές που προκλήθηκε στη λειτουργία των επιχειρήσεων σε παγκόσμια κλίμακα εξαιτίας της πανδημίας είναι ο επαναπροσδιορισμός της έννοιας της εφοδιαστικής αλυσίδας (Supply Chain Management). Σε πρώτο επίπεδο, η συγκεκριμένη διαφοροποίηση προέκυψε ως άμεση συνέπεια των ιδιαζουσών συνθηκών και είχε μεγάλη επίδραση τόσο στην προσφορά όσο και στη ζήτηση πρώτων υλών και τελικών προϊόντων. Στη συνέχεια, όμως, υπήρξαν εταιρίες που αναθεώρησαν τη στρατηγική τους σχετικά με το συγκεκριμένο πεδίο, με σκοπό την καλύτερη δυνατή προετοιμασία τους για ανάλογες μελλοντικές περιστάσεις.
H πρώτη σκέψη της πλειοψηφίας των διοικούντων των εταιριών είχε να κάνει με τη δημιουργία ευέλικτων εφοδιαστικών αλυσίδων. Πιο συγκεκριμένα, η έννοια της ευελιξίας αφορά την μείωση των αποστάσεων ανάμεσα στον προμηθευτή και τον αγοραστή, όπως επίσης και την αύξηση της συχνότητας των αγορών. Η εν λόγω επιλογή είχε σαν αποτέλεσμα την αύξηση του επιπέδου αποθεμάτων κατά το χρονικό διάστημα 03/2020-12/2021, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις επέφερε την αύξηση υποχρεώσεων, κυρίως βραχυχρόνιας φύσης, σε μια περίοδο μη επαρκούς ρευστότητας, λόγω περιορισμών που προέκυψαν τόσο στη ζήτηση όσο και την παραγωγική διαδικασία. Είναι αξιοσημείωτο ότι για αρκετές εταιρίες η συγκυρία της πανδημίας συνέπεσε με την έναρξη διαδικασιών για βελτίωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος, με αποτέλεσμα την ύπαρξη μεγαλύτερης πολυπλοκότητας στην ανταπόκρισή τους και στους δύο αυτούς τομείς.
Η συγκεκριμένη περίοδος αποτέλεσε ένα σημαντικό crash test αναφορικά με τον βαθμό ουσιαστικής αντίληψης της έννοιας της εφοδιαστικής αλυσίδας από την πλειοψηφία των εταιριών, τόσο σε επίπεδο ευρύτητας (breadth), όσο και σε επίπεδο εμβάθυνσης (depth). Η στρατηγική συνεργασιών και η υλοποίησή τους, καθώς επίσης και η διαδικασία παραγωγής αγαθών και παροχής υπηρεσιών, επαναπροσδιορίστηκαν. Διαφοροποιήσεις εντοπίζονται ακόμη και σε καθημερινές, λιγότερο βαρύνουσας σημασίας, δραστηριότητες, όπως για παράδειγμα η επικοινωνία μεταξύ των εταιριών και η παρακολούθηση τρεχόντων υπολοίπων και αποθεμάτων. Στους συγκεκριμένους τομείς έχει αυξηθεί σε σημαντικό βαθμό η αυτοματοποίηση των διαδικασιών, με αποτέλεσμα η διαπροσωπική επικοινωνία να περιορίζεται και η ηλεκτρονική να κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος.
Αναπόφευκτα όλες αυτές οι αλλαγές δεν θα μπορούσαν να αφήσουν ανεπηρέαστη και την πραγματοποίηση των ελεγκτικών διαδικασιών από πλευράς των ανεξάρτητων ελεγκτών. Σε συνέχεια των ειδικών συνθηκών που δημιούργησε η πανδημία, με κυριότερη αυτή της τηλεργασίας, προέκυψαν και επιμέρους διαφορές τεχνικής φύσης, στις οποίες οι ομάδες ελέγχου κλήθηκαν να στρέψουν την προσοχή τους.
Σχετικό φαινόμενο αποτέλεσε η επαναδιατύπωση των καταγεγραμμένων διαδικασιών που ακολουθούν οι ελεγχόμενες και αποτελούν αντικείμενο ελέγχου από τις ελεγκτικές εταιρίες. Η σωρεία των αλλαγών στην εφοδιαστική αλυσίδα των εταιριών επηρέασε τόσο τον ανεφοδιασμό τους όσο και τα δίκτυα διανομών και διενέργειας πωλήσεων. Αλλαγές σε επίπεδο πελατών, προμηθευτών, τιμών και ποσοτήτων αγοράς και πώλησης, καθώς επίσης και διακυμάνσεις στον χρόνο και τον όγκο παραγωγής ή πώλησης οδήγησαν σε μεταβολές διαφόρων μεγεθών που είτε αποτυπώνονται στις οικονομικές καταστάσεις εταιριών απευθείας είτε αποτελών βασικούς δείκτες για την κατανόηση των χρηματοοικονομικών επιδόσεων των εταιριών (ΚPIs- Key Performance Indicators).
Απόρροια των διαφοροποιήσεων αποτελεί η περαιτέρω εμβάθυνση στην κατανόηση των αλλαγών που υπέστησαν τόσο οι εταιρίες εξατομικευμένα, όσο και το αποτύπωμα των διαφοροποιήσεων του ευρύτερου περιβάλλοντος στο οποίο εντάσσονται. Οι ελεγκτικές εταιρίες αλλά και οι φορείς ελέγχου αυτών ανά τον κόσμο προσέθεσαν σημαντικό όγκο εργασιών στη συλλογή τεκμηρίων, αλλά και ελέγχου επί συγκεκριμένων επιμέρους γνωστοποιήσεων στις Οικονομικές Καταστάσεις, αναφορικά με την επίδραση των αλλαγών που προκλήθηκαν λόγω της εξάπλωσης του Covid-19. Ορισμένες εξ αυτών αναφέρονται στοχευμένα στην επίδραση που προκλήθηκε στην ευρύτερη εφοδιαστική αλυσίδα.
Στο ίδιο πνεύμα των ευρύτερων αλλαγών που έλαβαν χώρα εντάσσεται και ο προσανατολισμός των ομάδων ελέγχου προς τον καλύτερο δυνατό εντοπισμό σημείων και συμβάντων που θα μπορούσαν να προκαλέσουν ουσιώδη αμφιβολία για την λειτουργία των εταιριών με βάση την αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας (going concern assessment). Oι συγκεκριμένες διαδικασίες εμπλουτίστηκαν και παράλληλα άνοιξαν διαύλους επικοινωνίας μεταξύ διαφορετικών τμημάτων των ελεγκτικών εταιριών (όπως για παράδειγμα μεταξύ των ελεγκτικών και των συμβουλευτικών). Τέτοιου τύπου περιπτώσεις είναι η αξιολόγηση της ρευστότητας, η αποτίμηση περιουσιακών στοιχείων, καθώς επίσης και ο χρονικός ορίζοντας επίδρασης των παρελκομένων της πανδημίας.
Κάθε αλλαγή αποτελεί αφορμή για τον εμπλουτισμό της θεώρησης της εκάστοτε κατάστασης. Η παροχή ελεγκτικών υπηρεσιών, η οποία λόγω των χαρακτηριστικών της έρχεται σε επαφή με το σύνολο των λειτουργιών των εταιριών, συμπεριλαμβανομένης και της εφοδιαστικής αλυσίδας, κινήθηκε με κατεύθυνση προσαρμογής προς αυτές. Ταυτόχρονα, γεννήθηκε μια μεγάλη ευκαιρία για την καλύτερη δυνατή προετοιμασία των ομάδων ελέγχου για αντίστοιχα ή παρεμφερή φαινόμενα στο μέλλον.
* ACCA, Manager, Audit Services, KPMG Limited
Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του συγγραφέα και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις και γνώμες της KPMG Limited. Η επωνυμία και το λογότυπο της KPMG είναι εγγεγραμμένα εμπορικά σήματα, τα οποία χρησιμοποιούνται κατόπιν άδειας από τις ανεξάρτητες εταιρείες-μέλη του παγκόσμιου οργανισμού της KPMG.
