Νέο-Νέο Δημοτικό Μέγαρο στη θέση του Παλαιού Δημαρχείου των τότε χρόνων στα ερείπια ενός Αρχοντικού-Παλατιού
Πριν από λίγες μέρες έγιναν «τα εγκαίνια της πλατείας Ελευθερίας» στα οποία παρέστηκα μετά από πρόσκληση του Δήμου. Ανταποκρίθηκα, όχι για να τιμήσω το έργο, αλλά εκείνον που με προσκάλεσε. Τον συγχάρηκα θερμά για ότι έκαμε ο ίδιος. Τους κόπους, τις μεθοδεύσεις, κ.α. που τον οδήγησαν να ολοκληρώσει τα δύο «έργα» και να τα παραδώσει. Του είπα ότι σημάδεψε τη Δημαρχία του με τα δύο. Εγώ γνώρισα από κοντά, από πρώτο χέρι και τα δύο κατασκευάσματα και πώς στήθηκε το «δόκανο» ώστε αυτοί που θα έρχονταν να βρεθούν δεσμευμένοι να υλοποιήσουν. Έτσι έγινε. Ανεξάρτητα όμως τα συγχαρητήρια και το εύγε που εγώ είπα, αφορούν την δουλειά και τους κόπους και χρόνο και ικανότητα που επιδείχθηκε για την υλοποίηση.
Έγραψα μάλιστα και μια επιστολή στον Δήμαρχο, που είμαι βέβαιος δεν περίμενε να πάρει από μένα, γνωρίζοντας ο ίδιος τις απόψεις μου. Από δημοσιεύματα, αλλά και από προσωπική ομολογία. Τα «εγκαίνια» με προκάλεσαν και θα μιλήσω ξανά και ξανά για αυτούς που δεν γνωρίζουν. Παλιά γεγονότα που είναι σήμερα ιστορία.
Από το Υπουργείο Εσωτερικών που υπηρετούσα εκείνους τους καλούς καιρούς, βρέθηκα Δημότης Γραμματέας Λευκωσίας το 1971. Είκοσι μέρες αργότερα, διορίστηκε και ο Λέλλος Δημητριάδης σαν Δήμαρχος. Κοινό ξεκίνημα.
Ο Λέλλος Δημητριάδης ήρθε με τη σκέψη μεγέθυνσης της πλατείας Μεταξά – Ελευθερίας. Ακολούθησε ο Ιταλός καθηγητής Gazzola και άρχισε ένας διάλογος. Οι σκέψεις του κ. Gazzola ήταν πιο συγκρατημένες. Ήρθε η Εισβολή. Εγκαταλείφθηκε η σκέψη για τότε.
Η ιδέα Δημητριάδη δεν πέθανε. Πέρασαν τα χρόνια και ήρθε το τέλος – της αφυπηρέτησής μου και της λήξης της θητείας για τον Λ.Δημητριάδη. Τριάντα χρόνια.
Ακολούθησε ο Μ. Ζαμπέλας, φίλος και συνεργάτης του Λ.Δημητριάδη. Ο μ.Ζαμπέλας προώθησε τα πράγματα για την πλατεία. Διαγωνισμοί κλπ. και μας ήρθε η κυρία «Ζάχα».
Άρχισαν οι υπερβολές, στις σπατάλες, στη μακρόχρονη παράταση εργασιών, στο πολλά εκατομμύρια και αποκτήσαμε το «στολίδι» που μας χάρισε η κα «Ζάχα και για το οποίο «είμαστε, λέχθηκε, υπερήφανοι». Η διεθνώς διάσημη αρχιτέκτονας μας «δώρισε» αυτό το υπέροχο έργο που μπήκε σαν σφήνα εξ’ ουρανού μέσα στην τάφρο και τα τείχη. Εγώ και πολλοί άλλοι δεν αισθανόμαστε υπερήφανοι για την κυρία και το έργο. Σφήνωσε και θα παραμείνει δυστυχώς για πολύ χρόνο. Παραβίασε και αλλοίωσε τον χώρο.
Πού ήσαν αυτοί που φωνασκούν για το κλαδί ενός δέντρου. Του αιωνόβιου δρυ που τον έφαγε το λεπίδι; Υπάρχουν και στο Δημοτικό Συμβούλιο, όμως δεν τους είδα ούτε τους άκουσα. Αλλωστε είναι και η πλειοψηφία. Η τότε Μεταξά είχε στοιχεία που έδεναν με το χώρο. Και ο καημένος ο Καταλάνος; Καλά κάμνει ο Δήμαρχος και οι υπόλοιποι να δουν το χρονογράφημα του Ρ1Κ κάποια Χριστούγεννα. Με τον ωραίο φωτισμό, το δένδρο, τα στολίδια της πλατείας Μεταξά για να καταλάβουν τι χάσαμε.
Από τότε που άρχισε αυτό το «πράγμα», ένας τεράστιος μανδύας από ατσάλι και μπετόν που σκέπασε τα πάντα, τα κυπριακά πράγματα και οι άνθρωποι άλλαξαν οριστικά. Δεν θα υπάρξουν συγκεντρώσεις όπως εκείνες που γνωρίσαμε. Δεν υπάρχει πια ούτε το πνεύμα, ούτε η θέληση. Άλλα μέσα και άλλοι τρόποι. Εμείς πανηγυρίσαμε σαν να κάμναμε εγκαίνια μιας νέας Piazza Duomo.
Η πλατεία Ελευθερίας όπως έγινε με εκατομμύρια τόνους μπετόν- σκυροδέματος είναι υπερβολική. Και σε βάρος που περιβάλλοντα χώρου, της ιστορίας και στο δέσιμο του παλαιού με το νέο και με το Δημοτικό Μέγαρο. Η επέκταση της πλατείας μπορούσε να γίνει με πολύ λιγότερα χρήματα, με μια επέκταση προς ανατολάς και δυσμάς. Το μέγεθος και ο όγκος είναι αχρείαστα και καταπλακώνουν. Ποτέ δεν στήριξα αυτό το έργο.
ΤΟ ΜΕΓΑΡΟ ΜΑΣ
11. Εκτός από την πλατεία μας, έγιναν σκέψεις και για το δημοτικό μας Μέγαρο. Ήταν τότε της μόδας το Nicosia Master Plan με τα Η.Ε. και την κα Lasan. Ήταν και κάποια νέα πρόσωπα που ανέβηκαν στο τραίνο – τη σκηνή και οδηγηθήκαμε στην παλιά πόλη.
12. Η θέση του γνωστού Δημοτικού Μεγάρου στον προμαχώνα D’ Avila ήταν ιδανικός και ένωνε την παλιά με τη νέα πόλη, όπως εξελισσόταν.
13. Το κτήριο δεν ήταν επαρκές διαπίστωσα από την αρχή και οι υπηρεσίες κατασπαρμένες. Ήθελα συγκέντρωση σε ένα χώρο για καλύτερη επικοινωνία, συντονισμό και εποπτεία. Και υπέβαλλα συνέχεια στον Λέλλο Δημητριάδη, ο οποίος μάλιστα τη νύκτα που λαμβανόταν απόφαση στο Δημοτικό Συμβούλιο, είπε χαρακτηριστικά: «Θέτω το θέμα αυτό γιατί το χρωστώ στον κ. Ανδρεάδη». ΓΓ αλλού ξεκινήσαμε και αλλού βρεθήκαμε. Είχα κάμει πρόταση να μείνουμε στον ίδιο ιδανικό, ιδεώδη χώρο του προμαχώνα με κατάλληλους σχεδιασμούς και τύπο κτηρίου, που θα χαρακτήριζε τον χώρο κ.α. Η πρότασή μου απορρίφθηκε στο επίπεδο του Δημάρχου και ετάφη.
14. Με το νέο κύμα ανθρώπων, το Master Plan και τη συνένωση της Πόλης, στην Ομόσπονδη Πολιτεία (που την έβλεπαν να έρχεται) βρήκαν το χώρο και άρχισε η «επίθεση». Άρχισε η απόκτηση τεμαχίων και μεθοδεύσεις που δεν θα αναφέρω, με στόχο να δημιουργηθεί τέτοια κατάσταση, ώστε οι νέοι να βρεθούν δεσμευμένοι να συνεχίσουν επί το αυτό.
15. Όταν παρουσιάστηκαν στον Δήμαρχο, ήμουν ήδη ενήμερος από δικές μου πηγές ως προς το τι θα προτεινόταν. Έγινα θηρίο. Τόσο έντονες δε ήσαν οι φωνές και οι τοποθετήσεις μου, ώστε ο Δήμαρχος με ρώτησε την επόμενη μέρα το πρωί: «Γιατί κ.Ανδρεάδη φώναζες τόσο χθες που ακουγόσουν στην πλατεία;» Η απάντησή μου παρέλκει, μένει σε μένα.
16. Η καλή γνώση των πραγμάτων είναι αυτό που με έκαμε να πω πιο πάνω ότι και τα δύο αυτά έργα «φορτώθηκαν» μεγαλοπρεπώς σ’ αυτόν που ακολούθησε και που ήταν ο κ. Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης.
* Πρώην δημοτικός γραμματέας του δήμου Λευκωσίας
