Όταν “γεννήθηκε με καισαρική” στη  Ζυρίχη, η Κυπριακή Δημοκρατία, η κατασκοπία ήταν άγνωστη σ’ εμάς.

Την διαβάζαμε στα περιοδικά. Τότε οργίαζε στο Λίβανο, με κέντρο τη Βηρυτό των καζίνο και των καμπαρέ. Η λιβανική πρωτεύουσα ήταν η βάση των κατασκόπων. Εγγλέζων  με την Ιντέλλιτζενς Σέρβις,  Αμερικάνων με τη ΣΙΑ,  Σoβιετικών με την Κα Kε Μπε, Γάλλων κ.τ.λ. Κατέβηκαν χωρίς διατυπώσεις οι κατάσκοποι, με αεροπλάνα, πλοία και εγκαταστάθηκαν στη Λευκωσία που ζούσε μεθυσμένη από το ναρκωτικό της υποτυπώδους προπαγάνδας της νηπιώδους εξουσίας του Μακαρίου, που εξάγγειλε το «κράτος του Θεού» σε ατμόσφαιρα πανηγυρικής μέθης. Και οι κατάσκοποι χόρευαν με τους αφελείς υπηκόους της Δημοκρατίας που πανηγύριζαν κάνοντας μεσάνυχτα για όσα θ’ ακολουθούσαν γεννήματα της αγγλοτουρκικής συνωμοσίας Μακμίλλαν- Μεντερές.

Και η μεν Κύπρος γλεντούσε από τα κεράσματα των παραμυθιών της πρώτης εξουσίας, αλλά οι κατάσκοποι οργάνωναν τα παιγνίδια τους παρασέρνοντας τον απληροφόρητο λαό στις παγίδες των μεγάλων συμφερόντων των χωρών τους. Διείσδυαν στον Τύπο, στα κόμματα, στις οργανώσεις, στα ταβερνεία που τους βόλευαν, στις επιχειρήσεις που χρύσωναν με δολάρια, λίρες, ρούβλια, φράγκα. Έστηναν μια  υποχθόνια εξουσία που κατάληξε σε καταχθόνια, με έργο την υπόσκαψη του νεοπαγούς πολιτικού φανερώματος,  με παραρτήματα ανάλογα των αφεντικών και των εισοδημάτων που χρηματοδοτούσαν τις πολυεθνείς αποστολές ξένων συμφερόντων.

Στο βάθος των σκοπών συμπεριλαμβανόταν η πολιτική που ο κάθε ένας επεδίωκε να προβάλει. O Αρχιεπίσκοπος και Πρόεδρος πια  ανέπτυξε στενή φιλία με τον Τίτο, ηγέτη της Γιουγκοσλαβίας, ενώ εκείνος προωθούσε με τον στρατηγό Τέμπο κατάληψη της Μακεδονίας ή τριμερισμό της σε Γιουγκοσλαβική, Βουλγαρική, Ελληνική και είχε άμεση σχέση με τον ΕΛΑΣ που μαχόταν για κατάληψη της εξουσίας. Υπενθυμίζω το Σύμφωνο Μελισσοχωρίου (20.9.44) όπου ο Ευστάθιος Μπόγλης κι ο Ηλίας Δημάκης με τον Κάλτσεφ συμφώνησαν κατάληψη της βόρειας Ελλάδας από τον Τίτο και τον Δημητρώφ.

Εξάλλου ο Μακάριος ανέπτυξε στενές σχέσεις με τον Νάσερ, ηγέτη της Αιγύπτου που φιλοξενούσε στο Κάιρο τον Κιμ Ρούσβελτ, «το μακρύ χέρι της Τεχεράνης», και τον   υπαρχηγό του Μάϊλς Κόπλαντ βλπ:«το Παιγνίδι των Εθνών», που μετακινήθηκαν από την Τεχεράνη στο Κάιρο, ενώ ο Νάσερ έπαιζε το παιγνίδι του Ντάλλες, ΥΠΕΞ των ΗΠΑ και ζητούσε δάνειο 60 εκατομμυρίων δολαρίων, που τελικά πήρε 40 εκατομμύρια. Τελικά ο Μάϊλς ήταν ο έμπιστος γραμματέας του ηγέτη και έγραφε τις προσωπικές ανακοινώσεις του Νάσερ.

Η μετακίνηση των δυο κατασκόπων στο Κάιρο εντάσσεται στις μεγάλες επιτυχίες του μυστικού πολέμου. Παράλληλα στη Λευκωσία άρχιζε το μεγάλο παιγνίδι εξασφάλισης «φίλων» από την πολιτική. Στην εξέλιξη του χρόνου αυτοί οι «φίλοι» διαδραμάτισαν αποφασιστικούς ρόλους, με επηρεασμούς των πολιτικών επιδιώξεων της Κυβέρνησης και της κυπριακής μοίρας, όπως εξελίχθη,  ενώ οι ηγετικές ψευδαισθήσεις ήταν στα παρασκήνια αποφασιστικό χαρτί. Και οι  ψευδαισθήσεις καλλιεργούνταν από τους πράκτορες των ξένων αποτελεσματικά μέχρι που η Κύπρος σύρθηκε από τους Άγγλους στη Ζυρίχη με τη συμπαιγνία της ελληνικής πλευράς και την πολιτική σύγχυση που ακολουθούσε μέχρι το 1974.

Στα ίδια πλαίσια ο Κύπριος ηγέτης είχε αναπτύξει φιλίες με τους «Αδεσμεύτους» παραγνωρίζοντας την διεθνή αλήθεια ότι ο καθένας συμπεριφερόταν ανάλογα με τα δικά του συμφέροντα και ανάλογα με τις πολιτικές που σχηματίζονταν στα οικεία υπουργεία εξωτερικών. Γι αυτό το λόγο όταν η Τουρκία έκανε την εισβολή και την κατοχή της Κύπρου το 1974, οι «φίλοι» εξαφανίζονταν ή καλύπτονταν με τα ψηφίσματα που ασκούσαν επίδραση μόνο στα χαρτιά.

Σ’ όλο αυτό το διάστημα οι κατάσκοποι, που παρουσιάζονταν σαν ακόλουθοι Τύπου, καλλιεργούσαν εν σιωπή, σαν μεταξοσκώληκες, ο καθ’ ένας με τον δικό του συνωμοτικό τρόπο, τον βαθύ επηρεασμό στην πολιτική της Λευκωσίας και ιδιαίτερα στους κύκλους του Προεδρικού και προσωπικά στον Μακάριο. Νοείται ότι ασκούσαν επιδράσεις και στον κύκλο της νηπιώδους αντιπολίτευσης, με γνωστές έκτοτε σχέσεις και επιρροές. Η γκάφα της «πράσινης γραμμής» του Γιανγκ και των Άγγλων, ήταν «επιτυχία» της Ιντέλλιτζενς Σέρβις, που ταυτόχρονα διείσδυσε και στην άλλη πλευρά, ενώ τροφοδοτούσε την τρομοκρατία με οπλισμό. Βλπ: σύλληψη του ζεύγους των κατασκόπων Μάρλεϋ.

Οι καταστροφικοί επηρεασμοί ήδη προηγήθηκαν με τη διάσκεψη του Λονδίνου όπου παγιδεύτηκε η ελλαδική διπλωματία με τον αφελή και διπλωματικά ρυμουλκούμενο ΥΠΕΞ Στεφανόπουλο, ασθενούντος του Πρωθυπουργού Αλεξάνδρου Παπάγου, που ασθένησε περιέργως στο ταξίδι στην Ισπανία, ενώ μέχρι τη Γαλλία ήταν υγιέστατος (εφημερίδα Κορριέρε ντε λα Σέρα). Υπενθυμίζεται ότι ο Παπάγος κάλεσε σε  ηθική και πολιτική τάξη τον μισέλληνα, Ήντεν, και κατά Μαρκεζίνη, ( τρίωρη τηλεοπτική συνομιλία με τον Γιάννη Σπανό κατατεθειμένη στο ΣΙΜΑΕ). Ο Ήντεν συνομιλούσε στη βρετανική πρεσβεία με τον Πρωθυπουργό, που κτύπησε το χέρι φωνάζοντας: όταν συνομιλείς μ’ εμένα να με βλέπεις στα μάτια, όχι να μου δείχνεις τον κώλο σου. Άραγε,   να θυμηθούμε και τον εντιμότερο των πολιτικών Νικόλαο Πλαστήρα, που χάραξε πολιτική υποψία έναντι των Άγγλων, λέγοντας «οι Άγγλοι έφαγαν τόσα χαστούκια από τους Τούρκους (βλπ. Πανωλεθρία στην Καλλίπολη), ας φάνε κι ένα χαστούκι από τον Πλαστήρα. Σημείωση: Ο πρωθυπουργός πέθανε από αλλεπάλληλα καρδιακά επεισόδια και τον αντικαθιστούσε ο Σοφοκλής Βενιζέλος πολιτικός λονδρέζικων επιδράσεων. Επί Σοφοκλή  Βενιζέλου εκτελέστηκαν ο Νίκος Μπελογιάννης και η ομάδα του στην οποία εκτέλεση αντέδρασε ο Πλαστήρας που στη συνέχεια ασθένησε και κατέληξε!  

*Πρόεδρος Συνδέσμων Αγωνιστών ΕΟΚΑ.