Η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ παρουσιάζει ενδιαφέρον ως προς τις γεωπολιτικές εξελίξεις και σε ό,τι μας αφορά φέρνει μαζί της αρκετές διεργασίες, σχετικές με τα ελληνοτουρκικά θέματα. Η συνάντηση του πρωθυπουργού Μητσοτάκη και του προέδρου Ερντογάν, αλλά και η συνάντηση του τελευταίου με τον πρόεδρο Μπάιντεν, σηματοδοτούν τη φαινομενική, πρόσκαιρη, αλλά πάνω απ’ όλα, τη στοχευμένη επαναπροσέγγιση της Τουρκίας με τη Δύση. Πρέπει, ωστόσο, να καταστεί ξεκάθαρο, ότι η αναφορά στην έννοια της επαναπροσέγγισης δεν αντικατοπτρίζεται σε έναν (αυτο)αποκλεισμό της Τουρκίας από το δυτικό γίγνεσθαι, ο οποίος αίρεται. Η Τουρκία συμμετέχει στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ ως εταίρος. Δεν απαρνήθηκε ποτέ τη νατοϊκή της ταυτότητα. Αυτό που ειπώθηκε κατά καιρούς από τον Τούρκο πρόεδρο είναι ότι η Τουρκία συμμετέχει στους δυτικούς θεσμούς, όσο αυτοί εξυπηρετούν τα συμφέροντά της. Ο ίδιος έχει στραφεί στην Ευρασία ως το φυσικό του χώρο, αλλά δεν μπορεί να διαρρήξει απόλυτα τις σχέσεις του με τη Δύση. Ομοίως και η ίδια η Δύση, καθότι, δεν επιθυμεί την ύπαρξη ενός τουρκικού κράτους, απόλυτα συνεργαζόμενου με τη Ρωσία και την Κίνα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η συναίνεση του Τούρκου προέδρου στη θετική επικοινωνία με τον πρωθυπουργό της Ελλάδος δεν αντικατοπτρίζει την ειλικρινή του επιθυμία για την επίλυση των ελληνοτουρκικών ζητημάτων. Κάτι τέτοιο θα αποτελούσε την πλήρη αντίφαση με το αναθεωρητικό προφίλ της χώρας του. Ο ίδιος δήλωσε ότι δεν θα χρησιμοποιήσει τα μαχητικά αεροσκάφη F-16 εναντίον της Ελλάδος, κάτι που όπως είπε δεν έχει συμβεί μέχρι τώρα. Γνωρίζουμε, όμως, ότι αυτό δεν ευσταθεί. Είναι ψέμα.
Στελέχη της ελληνικής πολεμικής αεροπορίας έχουν σκοτωθεί από τουρκικά μαχητικά F-16, ενώ, δεκάδες ήταν οι υπερπτήσεις των εν λόγω μαχητικών στον ελληνικό ουρανό. Είναι, απλώς, ένα ακόμα επικοινωνιακό τέχνασμα του Τούρκου προέδρου στην προσπάθειά του να δημιουργήσει μια άλλη εικόνα για τις ΗΠΑ και τον πρόεδρο Μπάιντεν από τον οποίο ζητά 40 νέα F-16 και άλλα 79 προς αναβάθμιση. Εδώ, πρέπει να σημειωθεί ότι ένας, έστω καλός, αλλά όχι αλάθητος διαπραγματευτής, όπως είναι ο Ερντογάν, δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες για να ωφεληθεί ο ίδιος και η χώρα του.
Πιο συγκεκριμένα, η υπό προϋποθέσεις άρση των προβληματισμών του για την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ αντικατοπτρίζεται ακριβώς στην αγορά των αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών F-16.
Ο Τούρκος πρόεδρος γνωρίζει πολύ καλά ότι η ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ αποτελεί κορυφαίο ζήτημα για τους δυτικούς. Αυτό που επιδιώκουν οι δυτικοί δεν απλώς η ένταξη της Σουηδίας ή της Φιλανδίας στη συμμαχία, αλλά η μετατροπή της Βαλτικής θάλασσας σε ένα νατοϊκό φυσικό χώρο. Επομένως, αίροντας, προσχηματικά έστω, τους προβληματισμούς του για την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ αναζητεί αντάλλαγμα στα αμερικανικά F-16, έχοντας μάλιστα εναλλακτικό σχέδιο. Για το ζήτημα της Σουηδίας θα αποφασίσει η τουρκική εθνοσυνέλευση στην οποία ο Ερντογάν κατέχει την πλειοψηφία. Άρα η εθνοσυνέλευση πράττει κατά τη βούλησή του. Με αυτό τον τρόπο συνδέει τη διαδικασία της ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ με την αγορά των αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών F-16, συναλλαγή την οποία πρέπει να εγκρίνει το Κογκρέσο. Επομένως, για τον Τούρκο πρόεδρο, το ζήτημα της Σουηδίας περνάει μέσα από το ζήτημα των F-16. Η πρότερη γνώση που αποκτήθηκε από τις πολλαπλές παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου από την Τουρκία πρέπει να επιβάλει στην αγοραπωλησία σοβαρούς όρους και προϋποθέσεις. Φαίνεται ότι το Κογκρέσο δεν θα υποχωρήσει, κάτι που, ωστόσο, η ελληνική διπλωματία πρέπει να παρακολουθεί στενά.
*Πολιτικός επιστήμων, επικεφαλής της IS Pegasus Coaching & Consulting Ltd
