Κρατούν ψηλά τις τιμές και κάνουν υπερκέρδη
Τώρα υπάρχει στη ζωή μας ένας νέος οικονομικός όρος. Λέγεται απληστο-πληθωρισμός. Έκανε την εμφάνιση του προ διμήνου και αναφέρεται κυρίως στις επιχειρήσεις που με απληστία αυξάνουν τις τιμές και επιταχύνουν τις πληθωριστικές πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία.
Η τακτική αυτή χαρακτηρίσθηκε «άπληστο-πληθωρισμός», όπως μπορεί να αποδοθεί το «greed flation», από τη συγχώνευση της λέξης απληστία με τη λέξη πληθωρισμός.
Οικονομολόγοι και διεθνείς οργανισμοί (όπως είναι π.χ. ο ΟΟΣΑ, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) αποφάνθηκαν πρόσφατα πως οι προσπάθειες των Κεντρικών Τραπεζών να τιθασεύσουν τον πληθωρισμό μέσα από την αύξηση των επιτοκίων τείνει να αποδειχθούν ματαιοπονία και τούτο γιατί ο πληθωρισμός παραμένει ανησυχητικά ψηλός.
Από τον διεθνή Τύπο πληροφορούμαστε τα εξής σημαντικά: Οι ερευνητές Ιζαμπέλα Βέμπερ και Έβαν Γουόσνερ, του πανεπιστημίου Άμερστ της Μασαχουσέτης, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας Ανάπτυξης και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, μέχρι και τον οικονομολόγο και κάτοχο Νόμπελ Οικονομίας Τζόζεφ Στίγκλιτζ, καταλήγουν στην κοινή διαπίστωση πως «για τη διατήρηση του πληθωρισμού σε ψηλά επίπεδα ευθύνεται η τακτική των επιχειρήσεων να εκμεταλλεύονται την εκτόξευση που σημείωσε το κόστος της ενέργειας και πολλών πρώτων υλών, στη συγκυρία ενός πολέμου έπειτα από μια πανδημία, ώστε να δικαιολογούν τις σκανδαλώδεις αυξήσεις στις τιμές τους».
Μάλιστα, οι Βέμπερ και Γουόσνερ φθάνουν στο σημείο να αποδίδουν τον επίμονο πληθωρισμό σχεδόν αποκλειστικά στην αισχροκέρδεια των επιχειρήσεων και να αθωώνουν πλήρως τα παρεπόμενα της πανδημίας. Επικρίνουν έμμεσα την πολιτική των Κεντρικών Τραπεζών, καθώς ανεβάζοντας συνέχεια τα επιτόκια στοχεύουν σε αύξηση της ανεργίας, που πλήττει τους εργαζόμενους, οι οποίοι βρίσκονται σε αυτοάμυνα.
Σε μια άλλη εξέλιξη, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ επέρριψε απευθείας στις επιχειρήσεις την ευθύνη για τον ιλιγγιώδη πληθωρισμό, τονίζοντας πως «οι μεγάλες επιχειρήσεις αυξάνουν τις τιμές και επιταχύνουν τις πληθωριστικές πιέσεις», προσθέτοντας πως «τα κέρδη των επιχειρήσεων ευθύνονταν πέρσι για τα 2/3 του πληθωρισμού, ενώ τα προηγούμενα 20 χρόνια μόνον για το 1/3».
Ακόμη μια χρήσιμη πληροφορία αναφέρει πως, τον περασμένο Δεκέμβριο, ο οικονομολόγος Νομπελίστας Τζόζεφ Στίγκλιτζ και η Ίρα Ρέγκμι του Ινστιτούτου Ρούσβελτ επεσήμαναν πως «από την αυγή του 21ου αιώνα οι μισθοί αυξήθηκαν συνολικά κατά 82%, ενώ το ίδιο διάστημα τα κέρδη των επιχειρήσεων έχουν εκτοξευθεί στη στρατόσφαιρα, με μια ιλιγγιώδη άνοδο κατά 600%».
Αυτές οι ειδήσεις και αυτές οι πληροφορίες μάς αφορούν και εδώ στον μικρόκοσμο μας και δεν μπορούν να περνούν απαρατήρητες. Υπάρχουν και στην Κύπρο επιχειρήσεις που, υπό το πρόσχημα της ακρίβειας, στοιβάζουν κέρδη. Είναι γνωστό από τη Στατιστική Υπηρεσία πως μεταξύ 2020 και 2021 (δηλαδή, την περίοδο της πανδημίας), η κερδοφορία των εταιρειών ως ποσοστό του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) αυξήθηκε από το 24.5% στο 25.3%, ενώ την ίδια ώρα οι απολαβές των μισθωτών μειώθηκαν από 45.7% στο 44.9%. Βέβαια, είναι επίσης γνωστό πως, από το 2012 έως και το 2022, η κερδοφορία των εταιρειών ακολουθεί διαρκή ανοδική πορεία, ενώ οι απολαβές των μισθωτών ακολουθούν πτωτική πορεία.
Από τα όσα έχουμε προαναφέρει (όπως παρουσιάζονται στον διεθνή Τύπο), προκύπτει πως οι μισθολογικές αυξήσεις δεν τροφοδοτούν τον πληθωρισμό. Ούτε βεβαίως η ΑΤΑ. Σήμερα ο πληθωρισμός αποτελεί προϊόν απληστίας των εταιρειών και τη νύφη της ακρίβειας, της αισχροκέρδειας και της απληστίας την πληρώνουν οι απλοί πολίτες.
Υ.Γ.1: Πρόσφατα, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών (FED) αποφάνθηκε πως οι μισθολογικές αυξήσεις δεν τροφοδοτούν τον πληθωρισμό. Σε ανάλογες εκτιμήσεις και απόψεις προέβησαν αρκετοί οικονομολόγοι και πανεπιστημιακοί δάσκαλοι.
Υ.Γ.2.:Από τον περασμένο Μάρτιο διατυπώσαμε την άποψη πως η συνεχής αύξηση των επιτοκίων δεν θα τιθασσεύει επαρκώς τον πληθωρισμό. Απλά η άνοδος των επιτοκίων δημιούργησε νέες δυσκολίες στους συνεπείς δανειολήπτες και αύξησε την κερδοφορία των τραπεζών, οι οποίες τιμωρούν τους καταθέτες, αφού κρατούν τα καταθετικά επιτόκια γύρω από τον άξονα του μηδέν. Και ο πληθωρισμός βέβαια καλά κρατεί, αφού η πτώση των τιμών ενέργειας δεν είχε τις αναμενόμενες πτώσεις τιμών σε άλλους τομείς, λόγω της απληστίας των επιχειρήσεων.
* Υπεύθυνος του Τμήματος Οικονομικών Μελετών της ΣΕΚ
