Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μας έδωσε ένα από τα καλύτερα εργαλεία των τελευταίων χρόνων για το Κυπριακό, μέσα από το πρόσφατο του Ψήφισμα. Η αρνητική έκθεση προόδου της Τουρκίας, εμφανίζεται άρρηκτα συνδεδεμένη τόσο με το εθνικό μας πρόβλημα, όσο και με την αποτυχία της Τουρκίας να εκπληρώσει τις Κυπρογενείς υποχρεώσεις της, που απορρέουν από το διαπραγματευτικό της πλαίσιο και από το πρόσθετο πρωτόκολλο της Συμφωνίας της Άγκυρας.
Η σκληρή γλώσσα καταδίκης της Τουρκίας στο θέμα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πλαισιώθηκε με πολλές θετικές αναφορές για την Κύπρο.
Δεν ήταν μόνο η σαφής αναφορά στις θέσεις μας για επανεκκίνηση των συνομιλιών, από το σημείο που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά και βάσει του Πλαισίου Γκουτέρες. Δεν ήταν μόνο η σαφής αναφορά για ενεργότερη εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διαδικασία.
Ήταν και η απαίτηση όπως η Άγκυρα απέχει από κάθε πράξη που παραβιάζει την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα μας, με ταυτόχρονο κάλεσμα σε διαπραγμάτευση για καθορισμό των θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Κύπρου, Τουρκίας και Ελλάδας, με βάση τους κανόνες του διεθνούς δικαίου και του δικαίου της θάλασσας.
Ήταν, επιπρόσθετα και οι αναφορές για την Αμμόχωστο και για το καθεστώς της νεκρής ζώνης και η έντονη καταδίκη των επεισοδίων στην Πύλα και η επίκληση των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας και η αναφορά στις ευθύνες της Τουρκίας για το μεταναστευτικό… και αρκετά άλλα θετικά ομολογουμένως.
Εφόσον, όμως, το Ψήφισμα ξεκαθαρίζει πως η προενταξιακή διαδικασία και διαπραγμάτευση δεν μπορούν να επαναρχίσουν, στην απουσία δραστικών αλλαγών εκ μέρους της Τουρκικής Κυβέρνησης, στο διάλογο προστίθεται το ενδεχόμενο ενός παράλληλου και ρεαλιστικού πλαισίου συνεργασίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας, παραπέμποντας εμμέσως πλην σαφώς στο ενδεχόμενο μιας διευρυμένης Τελωνειακής Ένωσης.
Πολλά θα μπορούσαν να λεχθούν περί τούτου και σίγουρα προκαλεί ερωτηματικά το ενδεχόμενο να υπάρξει πιο στενή συνεργασία μεταξύ των δύο, όταν μάλιστα η προενταξιακή πορεία της Τουρκίας δεν προκρίνεται ως πιθανή. Δεν θα ήταν αυτό μια επιβράβευση της έκνομης στάσης των Τούρκων; Δεν θα ήταν πολιτικά οξύμωρο; Ιδεατά, ναι, ρεαλιστικά όχι και οι λόγοι βρίσκονται τόσο σε θέματα γεωπολιτικών και οικονομικών συμφερόντων, όσο και ευρύτερα στα νέα πολιτικά δεδομένα της εποχής, που συμπεριλαμβάνουν την αλληλεπίδραση συμφερόντων και επιδιώξεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ.
Οφείλουμε ως χώρα να διατηρήσουμε μια ρεαλιστική και θετική προσέγγιση στο θέμα. Αφ’ ης στιγμής η δική μας πλευράς επικεντρώνεται σε μια στρατηγική διασύνδεσης των Ευρωτουρκικών σχέσεων με το Κυπριακό, στρατηγική που εκ των πραγμάτων δικαιώνεται μέχρι στιγμής, είναι απόλυτα φυσιολογικό να στηρίξουμε τη βελτίωση των Ευρωτουρκικών σχέσεων, ως κινητήριο εργαλείο για τις δικές μας επιδιώξεις στο εθνικό μας θέμα. Τι θα κερδίζαμε, άλλωστε, με μια Τουρκία πλήρως απομονωμένη και αποκομμένη από την υπόλοιπη Ευρώπη;
Η Κυπριακή Δημοκρατία θα πρέπει να καταστήσει σαφές ότι κάθε βήμα ενίσχυσης των Ευρωτουρκικών σχέσεων θα πρέπει να συνοδεύεται από ένα ταυτόχρονο και ισότιμο βήμα ικανοποίησης των δικών μας αιτημάτων στο Κυπριακό, που βάσει πλέον του πρόσφατου Ψηφίσματος του Ευρωκοινοβουλίου, δεν είναι μόνο δικές μας απαιτήσεις, αλλά και απαιτήσεις της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η διπλωματική μας προσέγγιση πρέπει να εμπεριέχει το στοιχείο του διεκδικητικού ρεαλισμού, αναμένοντας την Ευρωπαϊκή Ένωση να τροχιοδρομήσει ουσιαστικές εξελίξεις. Έτσι θα πετύχουμε την ενίσχυση των προσπαθειών του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, με την ενεργότερη εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έτσι μπορούμε να αισιοδοξούμε για διορισμό Ειδικού Απεσταλμένου. Έτσι θα δώσουμε κίνητρα στους Τουρκοκύπριους συμπατριώτες μας και στην Τουρκία. Έτσι μπορεί να πετύχουμε σύγκληση μιας τριμερούς. Έτσι θα μπορούσαν να ωριμάσουν οι συνθήκες για επιστροφή σε συνομιλίες.
Έτσι, αρχίζει να αχνοφαίνεται ένας νέος «οδικός χάρτης» για το Κυπριακό. Και για αυτό ακριβώς το λόγο, το Ψήφισμα της Έκθεσης Προόδου καθίσταται τόσο σημαντικό.
*Εκπρόσωπος Τύπου ΔΗΠΑ-Συνεργασία
