Μειωμένη σε σύγκριση με τις ευρωεκλογές του 2019 ήταν η συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων στην αναμέτρηση της 9ης Ιουνίου για ανάδειξη των έξι Κυπρίων ευρωβουλευτών, αφού ψήφισαν μόνο οι 5.676 από τους 103.281 εγγεγραμμένους ψηφοφόρους ή ένα ποσοστό της τάξης του 5.5%, σε σύγκριση με 6.8% το 2019 οπόταν είχαν ψηφίσει 5.860 άτομα. Και αυτό παρά τις προσπάθειες των τριών Τουρκοκυπρίων υποψηφίων για κινητοποίηση των ψηφοφόρων, τις συνεντεύξεις και την αρθρογραφία τους σε τουρκοκυπριακά ΜΜΕ και τις διαφημίσεις που καταχωρούνταν σχεδόν καθημερινά.
Οι λόγοι της χαμηλής συμμετοχής
Εκτιμάται πως ο σημαντικότερος λόγος της αποχής των Τουρκοκυπρίων από τις ευρωεκλογές είναι πως θεωρούν ότι οι αποφάσεις που λαμβάνει το Ευρωκοινοβούλιο δεν επηρεάζουν άμεσα την καθημερινή τους ζωή. Το βασικότερο πρόβλημα για την συντριπτική πλειοψηφία της τουρκοκυπριακής κοινότητας θεωρείται η οικονομία, η ακρίβεια, το κόστος ζωής και η αβεβαιότητα που πηγάζει από την αστάθεια της ισοτιμίας της τουρκικής λίρας (ΤΛ) έναντι των ξένων νομισμάτων. Προφανώς, ο μέσος Τουρκοκύπριος δεν πιστεύει πως τα πράγματα σε αυτό τον τομέα θα μπορούσαν να βελτιωθούν με παρέμβαση του Ευρωκοινοβουλίου ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ).
Πάντως, η «κυβέρνηση» του κατοχικού καθεστώτος οπωσδήποτε δεν επιθυμούσε μαζική συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων στις ευρωεκλογές, γεγονός που δεν έκρυψε προεκλογικά, αφού με δηλώσεις αξιωματούχων των «συγκυβερνώντων» κομμάτων (π.χ. του γενικού γραμματέα του Δημοκρατικού Κόμματος) τούς καλούσε να μην πάνε στις κάλπες. Σύμφωνα με την εφημερίδα «Οζγκιούρ Γκαζέτε», μάλιστα, Τουρκοκύπριοι εθελοντές που προσπαθούσαν να βοηθήσουν τους ψηφοφόρους την ημέρα των εκλογών ανέφεραν ότι «αστυνομικοί» του καθεστώτος τούς παρενοχλούσαν φωτογραφίζοντάς τους.
Ως εκ του αποτελέσματος, φαίνεται να έπεισε τη συντριπτική πλειοψηφία της κοινότητας η προπαγάνδα ότι οι Ευρωεκλογές δεν τους αφορούν, ότι σε αυτές εκλέγονται εκπρόσωποι των Ελληνοκυπρίων και ότι οι Τουρκοκύπριοι πρέπει να διεξάγουν χωριστές εκλογές στα κατεχόμενα για ανάδειξη των δύο εκπροσώπων που θεωρούν ότι δικαιούνται στο Ευρωκοινοβούλιο, με βάση τον εκλογικό κατάλογο με τον οποίο διεξάγουν τις δικές τους «εκλογές», δηλαδή όπως είχε συμβεί στην περίπτωση του δημοψηφίσματος για το Σχέδιο Ανάν.
Πάντως, σε αυτή την προπαγάνδα συμμετείχαν και κόμματα της αντιπολίτευσης. Ενδεικτικές ήταν οι δηλώσεις των ηγετών των αντιπολιτευόμενων κομμάτων Ρεπουμπλικανικού Τουρκικού (ΡΤΚ) και του Λαού (ΚΛ), Τουφάν Έρχουρμαν και Κουτρέτ Όζερσαϊ αντίστοιχα, τις οποίες δημοσίευσε αμέσως μετά τις εκλογές η εφημερίδα «Κίπρις». Ο μεν Έρχουρμαν υποστήριξε ότι οι εκλεγέντες δεν εκπροσωπούν τους Τουρκοκύπριους, ενώ ο Όζερσαϊ επιχειρηματολόγησε υπέρ της άποψης ότι οι Τουρκοκύπριοι πρέπει να διεξάγουν χωριστές εκλογές και να εκλέγουν τους δικούς τους εκπροσώπους, φέρνοντας μάλιστα ως παράδειγμα το Σχέδιο Ανάν, τον τρόπο εκλογής του Αντιπροέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας και την εκπροσώπησή τους στο Συμβούλιο της Ευρώπης ως παρατηρητές.
Μια άλλη παράμετρος που πιστεύεται πως συνέτεινε στη μειωμένη συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων στις Ευρωεκλογές είναι και η δαιμονοποίηση της ΕΕ εκ μέρους του καθεστώτος με την επαναλαμβανόμενη δήλωση ότι δεν τήρησε τις υποσχέσεις που τούς έδωσε πριν το Σχέδιο Ανάν, δεν ήρε την «απομόνωση» και τα «εμπάργκο» που τούς επιβάλλει και δεν έθεσε σε εφαρμογή τον «Κανονισμό για Απευθείας Εμπόριο». Αυτά τα επιχειρήματα χρησιμοποίησε αξιολογώντας τη χαμηλή συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων στις Ευρωεκλογές και ο γενικός γραμματέας του «κυβερνώντος» Κόμματος Εθνικής Ενότητας (ΚΕΕ), Ογουζχάν Χασίπογλου, διερωτώμενος τι όφελος είδαν οι Τουρκοκύπριοι από το Ευρωκοινοβούλιο και ποιαν υπόσχεση που τούς έδωσε κράτησε.
Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο για την αποχή είναι η στάση του αντιπολιτευόμενου ΡΤΚ και οι εμφανείς εσωκομματικές διαφωνίες στο θέμα αυτό. Μπορεί στελέχη του ΡΤΚ να στήριξαν ανοικτά την υποψηφιότητα Κιζίλγιουρέκ, όμως κάποια άλλα στελέχη, ταυτιζόμενα με τους υποστηρικτές της διενέργειας χωριστών εκλογών από Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους, δήλωσαν ξεκάθαρα πριν τις ευρωεκλογές ότι αυτές δεν αφορούν τους Τουρκοκύπριους και ότι υποψήφιοι που θα εκλέγονταν δεν θα τους εκπροσωπούν. Επομένως, το μεγαλύτερο θεωρούμενο αριστερό κόμμα που θεωρητικά υποστηρίζει την ομοσπονδιακή λύση, την επανένωση και την ΕΕ, δεν στήριξε ουσιαστικά μια ευρωπαϊκή διαδικασία στην οποία συμμετέχουν μαζί οι δύο κοινότητες και μπορεί να συμβάλει στο αίσθημα της συνεργασίας μεταξύ τους.
Κάποιοι αναλυτές, πάντως, εκτιμούν πως σημαντικό ρόλο στην αποχή των Τουρκοκυπρίων από τις ευρωεκλογές διαδραμάτισε και η έλλειψη ελπίδας για εξεύρεση λύσης στο Κυπριακό. Όμως, η αδιαφορία και η αποχή τους μήπως δεν άλειψαν βούτυρο στο ψωμί των εχθρών της λύσης και των υποστηρικτών των δύο κρατών;
Καταληκτικά σημειώνεται πως η χαμηλή συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων στις πρόσφατες ευρωεκλογές καταδεικνύει ότι αδιαφορούν για τα τεκταινόμενα στο Ευρωκοινοβούλιο και επιθυμούν να εκλέγουν χωριστά τους δύο από τους έξι Κύπριους Ευρωβουλευτές. Αυτό το γεγονός θέτει εν αμφιβόλω την επιθυμία τους για μια ενωμένη Κύπρο και συνεργασία των δύο κοινοτήτων σε ένα ομοσπονδιακό κράτος μέλος της ΕΕ και τους τοποθετεί πιο κοντά στη θέση Τουρκίας-Τατάρ για λύση δύο κρατών.
*Λειτουργός Τύπου και Πληροφοριών Α.
