Ήταν μια ζεστή ατμόσφαιρα την Δευτέρα (18-9-2024) στο Πολιτιστικό Ίδρυμα «Άρτος». Βοήθησε κι ο χώρος, βοήθησε όμως περισσότερο η μεγάλη παρέα. Είπαμε «να πορευτούμε» στην Αμμόχωστο. Ένα νοερό ταξίδι στην κατεχόμενη πόλη. Συνοδοιπόροι μας δυο σημαντικοί Αμμοχωστιανοί που ήξεραν καλά τον δρόμο. Με τον λόγο τους και τη γραφή τους είναι για πενήντα χρόνια συνεπείς σκυταλοδρόμοι στην προσπάθεια συντήρησης της μνήμης και της θέλησης για απελευθέρωση και επιστροφή στην κατεχόμενη γη. Όταν το Κίνημα Οικολόγων Συνεργασία Πολιτών ετοίμαζε αυτή την εκδήλωση για να τιμηθούν η Νίκη Κατσαούνη και ο Κυριάκος Χαραλαμπίδης, είμαστε σίγουροι πως θα ενεργοποιούσαν τις αναμνήσεις μας και θα θύμιζαν τις ευθύνες μας… Το κατάφεραν απόλυτα!
Δεν ήταν όλοι όσοι παραβρέθηκαν Βαρωσιώτες. Ούτε όλοι Κερυνιώτες, Καρπασίτες ή Μορφίτες. Ούτε όλοι πρόσφυγες ή μη, ούτε βρεθήκαμε μετά την εισβολή στην ίδια πλευρά της κατοχικής γραμμής. Φάνηκε, όμως, πως είμαστε όλοι συντοπίτες κι έτσι αισθανόμαστε! Η Ελένη Φωκά, η Χαρίτα Μάντολες, ο Σενέρ Λέβεντ, ο Ιμπραχίμ Αζίζ, η Κλεοπάτρα, η Ευρυδίκη, ο Δημήτρης, ο Οζ, η Δέσπω, ο Στέφανος, η Λία, η Ελένη, ο Χάρης κι όσοι άλλοι γέμισαν την αίθουσα. Θυμηθήκαμε τον λόγο του Μιχάλη Πασιαρδή: «…η Κύπρος εν για λλόου μας π’ Ακάμαν ως Καρπάσιν…».
Δεν μπορούν να μεταφερθούν στο χαρτί όσα αισθανθήκαμε εκείνο το βράδυ. Ούτε ο άμεσος λόγος των τιμώμενων, ούτε η ατμόσφαιρα δεν μεταφέρονται. Ας μείνει αυτό προνόμιο για τους παρόντες…
«Συγχώρα με Αμμόχωστος» – ένα σύντομο ξεκίνημα (2024, στίχοι Αναστασίας Νεοκλέους, σύνθεση Άριστου Μοσχοβάκη, σκηνοθεσία Μιχάλη Γεωργιάδη). Θυμηθήκαμε γεγονότα που σημάδεψαν τα πενήντα χρόνια της συνεχιζόμενης κατοχής και τις σημερινές προοπτικές, σε ένα status quo που ουδόλως είναι στατικό. Φυλλομετρώντας τα ψηφίσματα του ΟΗΕ αναδείχτηκε πόσο επικίνδυνη είναι η, από άγνοια ή σκοπιμότητα, αποσπασματική αναφορά σ΄ αυτά. Ας τα διαβάσουμε όλοι για να απαντούμε στους αυθαίρετους ισχυρισμούς και την προσπάθεια παραμόρφωσης της Ιστορίας.
Μιλήσαμε για το μεγάλο φαγοπότι με τον σφετερισμό των κλεμμένων ιδιοκτησιών στα κατεχόμενα και τις προσπάθειες του Κινήματος για ανάδειξή του. Ντιβέλοπερς, μεσάζοντες, δικηγόροι (εκατέρωθεν του κατοχικού συρματοπλέγματος), μεταπωλητές, άνθρωποι του ψευδοκράτους, έποικοι, ευρωπαίοι και άλλοι από τρίτες χώρες – αγοραστές κλεπταποδόχοι. Ανεξήγητη η απραξία της Κυπριακής Δημοκρατίας για πάρα πολλά χρόνια. Άραγε αυτό να βόλευε την εφαρμογή μιας λύσης με νομιμοποίηση και μονιμοποίηση του γεωγραφικού διαχωρισμού των Κυπρίων; Μήπως δεν «είμαστε στη σωστή πλευρά της Ιστορίας»…
Ο Σενέρ Λεβέντ (σημ.: παρέλαβε την τιμητική διάκριση για την ποιήτρια Faize Özdemirciler που δεν μπόρεσε να παραστεί) με τον δικό του καθαρό και σαφή λόγο, μίλησε για τις αλήθειες της κατοχής! Συνόψισε σε λίγες λέξεις: «Ένας λαός, ένα κράτος, μια σημαία». Να ένας Κύπριος εθνικιστής – επιτέλους!
Θυμηθήκαμε τη δολοφονία του Τάσου Ισαάκ και του Σολωμού Σολωμού (1996) και τον Κοράϊ και την Τσινέλ που ύψωσαν στο σπίτι τους στον κατεχόμενο Άγιο Λουκά την κυπριακή σημαία (2014)… Μέσα από οπτικό υλικό του ΡΙΚ (σενάριο-αφήγηση Νίκης Κατσαούνη, παραγωγή Πόπης Δανιήλ, 1988), «ξεκινήσαμε» την πρώτη πορεία προς την Αμμόχωστο (1975), συνεχίζοντας με τις πορείες που οργάνωσαν «Οι Γυναίκες Επιστρέφουν». Ζωντάνεψαν μνήμες αντίστασης στην κατοχή που επιβεβαίωσαν τον τίτλο «Η σιωπή στην Κύπρο δεν είναι αυτή που ακούς». Ήταν ύστερα συγκλονιστικός ο «απολογισμός» του Κυριάκου Χαραλαμπίδη στο ντοκιμαντέρ του ΓΤΠ (2024, σκηνοθεσία Πέτρου Χαραλάμπους).
Μίλησαν κι οι δυο με τρόπο μεστό και ειλικρινή κι απάγγειλαν ποιήματά τους. Η Νίκη Κατσαούνη μάς πήρε πίσω στις μέρες του αντιαποικιακού αγώνα στην Αμμόχωστο και της «Λευτεριάς λίπασμα τους πρώτους νεκρούς», το δέσιμό της με την πόλη, συνδέοντας δυο κατεχόμενους προορισμούς μας «από Δερύνεια ως Κερύνεια». Ο Κυριάκος Χαραλαμπίδης, στη δική του παρέμβαση, μίλησε για την «Πόλη όραμα», καταργώντας το λανθασμένο «πόλη φάντασμα», διόρθωσε την «ημικατοχή» με τον σωστό όρο «κατοχή» κι εξήγησε πως «με μια λέξη η Αμμόχωστος σημαίνει την Κερύνεια»!
Μελοποιημένοι στίχοι τους ακούστηκαν πριν τελειώσει η βραδιά…
«…Κι εμείς πουλιά που διώξαν μας
Τον Αύγουστο οι εχθροί σου
Να ξέρεις θα γυρίσουμε πιστοί στην άνοιξή σου…»
(«Αμμόχωστος», στίχοι Νίκης Κατσαούνη, μουσική του Αμμοχωστιανού Μιχάλη Χριστοδουλίδη).
Κι ένας χαιρετισμός στην Αμμόχωστο κι άλλα μέρη μέσα από μια διαδρομή «που μάς πάει σε Μόρφου και Κερύνεια κι άλλα καρτερικά ελληνικά ονόματα» («Χαίρετε, Αμμόχωστος», στίχοι Κυριάκος Χαραλαμπίδης, μουσική Μάριου Τόκα)…
ktsimillis@cytanet.com.cy
