Η Ε.Ε., που παρέμενε παγιδευμένη ν’ αγοράζει από ΗΠΑ και Ρωσία, κλείνει σε ελάχιστο χρόνο 2 μεγάλες Συμφωνίες – που εκκρεμούσαν για σχεδόν 25 χρόνια. Αλλάζει άρδην το γεωπολιτικό, εμπορικό και αγροτικό πεδίο της Ε.Ε. (όχι τόσο της Κύπρου). Η Ε.Ε., που ήταν απόλυτα εξαρτημένη απ’ το ρωσικό φυσικό αέριο και τα φθηνά κινέζικα προϊόντα, «δραπετεύει» κάτω από τη μύτη των ΗΠΑ… αν και το αποτέλεσμα μάλλον θα αδικήσει ομάδες αγροτών. Τα Υπουργεία Γεωργίας και Εμπορίου της Κύπρου δεν έχουν μελετήσει έγκαιρα τις επερχόμενες Συμφωνίες της Ε.Ε. με τη Λατινική Αμερική και την Ινδία. Έχουν, λένε, το βλέμμα στραμμένο σε μια Ευρώπη πιο ανθεκτική, αυτόνομη, ανταγωνιστική, με επισιτιστική ασφάλεια, αντοχή σε διαθέσιμο νερό, γαλάζια ανάπτυξη, πράσινη μετάβαση. Στη θεωρία όλα είναι ωραία! Ποια «αμελέτητη» αλήθεια υποκρύβουν;
Η Συμφωνία «Mercosur» της Ε.Ε. με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής για εμπορία προϊόντων, ωφελεί σίγουρα τις μεγάλες χώρες (Γερμανία, Γαλλία), διότι τα βιομηχανικά είδη τους (τρακτέρ, θεριστικές, συστήματα ύδρευσης και άρδευσης κ.ά.) θα εισάγονται μαζικά χωρίς δασμούς από λατινοαμερικάνικες χώρες. Ευνοούνται και όσες μονάδες θα εισάγουν χρήσιμες πρώτες ύλες π.χ. γάλλιο, λίθιο για μπαταρίες και τεχνολογία.
Αφετέρου, οι λοιπές ευρωπαϊκές (από Σουηδία έως Κύπρο) θα εισάγουν χωρίς δασμούς είδη αγροτιάς-βιοτεχνίας, φρούτα, ζωοτροφές, κρέατα, χωρίς εφαρμογή των αυστηρών προτύπων της Ε.Ε. Πόσο ενισχύεται η ανταγωνιστικότητα, η βιωσιμότητα και η μακροπρόθεσμη ελκυστικότητα της ευρωπαϊκής γεωργίας (και της κυπριακής); Ενισχύεται της βιομηχανίας… και κάπως της γεωργίας λόγω φθηνότερων ζωοτροφών. Δεν διασφαλίζεται η ευρωπαϊκή παραγωγή τροφίμων, ενώ σε γεωργικά είδη (εξωτικά φρούτα) αυξάνει η εξάρτηση χωρών της Ε.Ε. από τη Λατ. Αμερική. Ωστόσο, η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) πρέπει να διασφαλίζει σταθερό εισόδημα για τον παραγωγό.
Φυσικά η Ελλάδα είναι πολλαπλά κερδισμένη αφού θα ευνοηθεί η ναυτιλία της, με τα καράβια της να εξυπηρετούν τις πυκνό πια εμπόριο Ε.Ε.-Λατινικής Αμερικής. Επίσης, κατοχύρωσε 21 προϊόντα ΠΟΠ (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης), ή το 8% των ΠΟΠ προϊόντων της για 600 περίπου εκατομμύρια καταναλωτές για λάδι, φέτα, κρασί, βαμβάκι, ακτινίδια, ροδάκινα κ.λπ… Η Κύπρος το λουκούμι Γεροσκήπου – σχεδόν τίποτα.
Οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαίοι γεωργοί (και οι δικοί μας) είναι πολλοί: κλιματικοί, περιβαλλοντικοί, αγοραίων διαταραχών, ασθενειών ζώων, υψηλού κόστους.
Η Συμφωνία «Mercosur» της Ε.Ε. ευνοεί σαφώς τις χώρες της Λατινικής Αμερικής, γιατί θα εξάγουν σε χώρες της Ε.Ε. χωρίς να έχουν συμφωνηθεί μέτρα υγειονομικά για την προστασία των Ευρωπαίων καταναλωτών. Αντίθετα, τα κράτη της Ε.Ε. με γεωργία και αγροβιομηχανία έχουν αυξημένο κόστος για να τηρούν τέτοια αυστηρά πρότυπα.
Πώς μειώνουμε τους κινδύνους και πώς ενισχύουμε τις αγρο-άμυνες; Ίσως στο μέλλον να εισβάλουν στην ευρωπαϊκή αγορά λατινοαμερικάνικες απομιμήσεις ΠΟΠ (π.χ. για το χαλούμι ή/και τη φέτα) για να τα εκτοπίζουν. Αδασμολόγητες εισαγωγές κοτόπουλων, βοδινού κ.ά. δεν θα δυσκολευτούν να εκτοπίσουν αντίστοιχα μεσογειακά. Εκείνοι, με αγοραστική αξία μάλλον χαμηλή, μόνο ως πλούσιοι θα αγοράζουν ακριβά είδη μας.
Θα πρέπει τα 2 Υπουργεία μας να ερευνούν συνεχώς τις επιπτώσεις της Συμφωνίας «Mercosur» στην αγελαδοτροφία, προβατοτροφία, αιγοτροφία και μελισσοκομία. Πόσο θα επηρεαστεί η τοπική απασχόληση, το εμπόριο, το περιβάλλον; Θα προκληθεί αστυφιλία και θα πρέπει να κρατηθούν οι νέοι εκεί; Ας δοθούν διεξοδικές επιστημονικές λύσεις τώρα, με παρέμβαση καθηγητών πανεπιστημίων, που μελετούν για δεκαετίες τέτοια ζητήματα. Η Κοινότητα που υπέγραψε σιωπηλά τη Συμφωνία «Mercosur», χωρίς διαβούλευση με τον Ευρωπαίο αγρότη, τον αδικεί, και πρέπει να βρει αντισταθμιστικά μέτρα μέσω ΚΑΠ. Συμφωνίες ναι, αλλά δίκαιες για τον αγρότη… κι έγκαιρα μελετημένες!
*Οικονομολόγος, πρ. πρόεδρος Ακαδημίας Επιστημών Κύπρου
