Στις 24 Απριλίου ανακαλέσαμε στην μνήμη μας την 22η επέτειο του δημοψηφίσματος για το σχέδιο Ανάν, ένα εξαιρετικά κομβικό σημείο στην ιστορία των προσπαθειών για εξεύρεσης λύσης στο Κυπριακό. Πηγαίνοντας ακόμα πιο πίσω θυμηθήκαμε ακόμα δύο σημαντικές εξελίξεις, την κατάθεση των Δεικτών Κουεγιάρ το 1983 και της Δέσμης Ιδεών Γκάλι το 1992.Και οι τρεις προτάσεις, εκτός της διχοτομικής φιλοσοφίας τους, που θα καθιστούσε τη συμφωνία μη – βιώσιμη, είχαν ακόμα ένα κοινό: Ήταν και οι τρεις δοτές. Και αυτός ήταν ένας από τους βασικούς λόγους της απόρριψης τους από την Ε/κ πλευρά.

Φθάνοντας στο 2026, γίναμε πρόσφατα κοινωνοί, δύο προαναγγελθέντων εξελίξεων:Της πρόθεσης του ΓΓ του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρεζ, να καταθέσει πλαίσιο λύσης πριν την λήξη της θητείας του στο τέλος του τρέχοντος έτους και της δήλωσης του κατοχικού ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν ότι μετά τις βουλευτικές εκλογές και το πέρας της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο ΓΓ του ΟΗΕ θα αναλάβει πρωτοβουλία για διαμόρφωση πλαισίου λύσης

Για να μη βρεθεί η πλευρά μας ενώπιον δοτών πλαισίων λύσης, τα οποία, είτε να αναγκαστεί να διαπραγματευθεί με βέβαιη συνέπεια την οπισθοχώρηση ακόμα και από τις μίνιμουμ θέσεις μας, είτε να αναγκαστεί να απορρίψει με βέβαιη συνέπεια την επίρριψη ευθυνών στην πλευρά μας και για να μη βρεθούμε πάλι αντιμέτωποι με εκβιαστική επιδιαιτησία και ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα, η ΕΔΕΚ προτείνει:

∙      Να εξεταστεί από την ε/κ πλευρά η συμβατότητα με το ευρωπαϊκό κεκτημένο όλων ανεξαιρέτως των λεγομένων «συγκλίσεων» του παρελθόντος, δηλαδή των επονομαζόμενων «συγκλίσεων Ντάουνερ» και των έξι σημείων του ΓΓ του ΟΗΕ δηλαδή του πλαισίου Γκουτέρεζ, να διαγραφούν όποιες εκ των συγκλίσεων δεν είναι συμβατές με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, να ετοιμαστεί έγγραφο το οποίο να κατατεθεί στη διαπραγμάτευση ως πρόταση της πλευράς μας για συμπερίληψη στο κείμενο λύσης του Κυπριακού.   

∙      Να προταθεί η πλήρης αποχώρηση όλων των στρατευμάτων, η πλήρης κατάργηση των εγγυήσεων και η αντικατάσταση των εγγυητριών δυνάμεων με εγγυήσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση και η σύσταση προσωρινής δύναμης επιτήρησης της εφαρμογής της λύσης, χωρίς τη συμμετοχή των τριών νυν εγγυητριών δυνάμεων.

Παράλληλα, οι συζητήσεις για τα λεγόμενα «μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης» να συνεχιστούν, αλλά αποκλειστικά από τους διαπραγματευτές των δύο πλευρών.

Με τις πιο πάνω διορθωτικές προτάσεις διασφαλίζεται ότι:

∙      Κανείς δεν θα επικρίνει την Ε/κ πλευρά ότι εγκαταλείπει τη συζήτηση για δήθεν «οικοδόμηση εμπιστοσύνης».

∙      Θα έχει η ε/κ πλευρά την πρωτοβουλία στον καθορισμό του πλαισίου διεξαγωγής της συζήτησης επί της ουσίας του Κυπριακού.

Βιώνουμε για 52 χρόνια την τουρκική κατοχή και τη συνεχιζόμενη απειλή των κατοχικών στρατευμάτων.

Το μεγάλο βήμα που έγινε ήταν το Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου Κύπρου – Ελλάδας, με το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία στην Ελλάδα και την ΕΔΕΚ να διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο.

Τώρα είναι η ώρα για το επόμενο, μεγαλύτερο βήμα:  Η ΕΔΕΚ ζητά μόνιμη παρουσία ελληνικών μαχητικών αεροσκαφών στην Κύπρο.Προτείνουμε, η Αεροπορική Βάση «Ανδρέας Παπανδρέου», να φιλοξενεί μόνιμα αεροσκάφη της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας.Για να κατανοήσουμε όλοι την αναγκαιότητα να υλοποιηθεί η πρόταση αυτή, ας αναλογιστούμε την αντίδραση της Τουρκίας στην παρουσία των τεσσάρων Ελληνικών F-16 στην Κύπρο, στο πλαίσιο μιας άλλης αποστολής.Καλούμε την κυβέρνηση, στο πλαίσιο της αναβίωσης του Δόγματος του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου Κύπρου – Ελλάδας και στο πλαίσιο των συμφωνιών και της στρατηγικής συνεργασίας των δύο χωρών, να ξεκινήσει αμέσως συζήτηση με την Αθήνα για το θέμα αυτό.

Δεν είναι συναισθηματισμός, αλλά η αγωνία για κάλυψη μιας πραγματικής αμυντικής ανάγκης.Με το ίδιο σκεπτικό, στο πλαίσιο διακρατικών συμφωνιών και συμμαχιών, θα πρέπει να ζητηθεί στρατιωτική συνδρομή σε πιο συχνή ή ακόμα και σε μόνιμη βάση, φίλων και συμμάχων χωρών που να είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι το προκεχωρημένο φυλάκιο της ΕΕ και χώρες οι οποίες αναγνωρίζουν τη γεωστρατηγική σημασία της Κύπρου, θα πρέπει να θωρακίσουν τον τόπο μας.Γιατί, πλην της γεωπολιτικής σπουδαιότητας της Κύπρου, ας μη ξεχνάμε ότι ευρωπαϊκό έδαφος είναι  κατεχόμενο από τρίτη χώρα.  

*Πρόεδρος της ΕΔΕΚ.