Το Δίκαιο της Ανάγκης, που αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της διατήρησης του πολιτεύματός μας και, κατ’ επέκταση, του Κράτους μας, από το έτος 1964 και εντεύθεν, μετά τις διακοινοτικές ταραχές του 1963 μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, βασίσθηκε στην απόλυτη τότε ανάγκη για τη σωτηρία του λαού (salvuspopuli). Χωρίς την επίκλησή του και την περίληψή του στην περίφημη δικαστική απόφαση της υπόθεσης Ibrahim, θα είχαμε βαρέσει διάλυση σε χρόνο ρεκόρ!
Σκοπός της υιοθέτησής του στην ανωτέρω υπόθεση ήταν η απόλυτη ανάγκη για υπερπήδηση του εμποδίου της αδυναμίας λειτουργίας των δύο τότε Ανωτάτων Δικαστηρίων που υφίσταντο δυνάμει του Συντάγματος (του Ανωτάτου Δικαστηρίου και του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου), λόγω της μαζικής αποχώρησης από αυτά των Τουρκοκυπρίων Δικαστών και, ως εκ τούτου, η ανάγκη ενοποίησης των δύο αυτών Δικαστηρίων σε ένα. Ο μόνος τρόπος, κατά τη γνώμη μου, για να επανέλθουμε στο καθεστώς των προηγούμενων δύο Δικαστηρίων, είναι να επανέλθει το Κράτος μας στην ομαλότητα, όπως ήταν πριν από τις διακοινοτικές ταραχές, ώστε να μην χρειαζόμαστε πλέον να επικαλούμεθα το Δίκαιο της Ανάγκης.
Οποιαδήποτε λανθασμένη επίκληση του εν λόγω Δικαίου στο παρόν στάδιο, δηλαδή επίκλησή του όταν δεν τίθεται ή δεν συνεχίζει να υπάρχει θέμα σωτηρίας του λαού, μόνο κακό μπορεί να κάνει και, στα χέρια του εχθρού, αποτελεί τρομερό όπλο για προσπάθεια κατάλυσης, ο μη γένοιτο, της Κυπριακής Δημοκρατίας, την οποία ήδη ο Τούρκος Πρόεδρος χαρακτηρίζει νεκρή!
Άλλο πράγμα είναι, κατά τη γνώμη μου, να επικαλούμεθα το Δίκαιο της Ανάγκης για να δικαιολογήσουμε την ψήφιση τροποποιήσεων του Συντάγματος στην απουσία των Τουρκοκυπρίων βουλευτών (δέστε για παράδειγμα το Προοίμιο της 16ης Τροποποίησης του Συντάγματος), που είναι επιτρεπτό, και άλλο πράγμα είναι να επικαλούμεθα το ίδιο Δίκαιο για να διαχωρίσουμε το ενιαίο Ανώτατο Δικαστήριο σε δυο Δικαστήρια, τα οποία είχαν προηγουμένως ενοποιηθεί με βάση το Δίκαιο της Ανάγκης, πράγμα που είναι σχήμα οξύμωρον! Ποια είναι σήμερα η ανάγκη για τη σωτηρία του λαού που επιβάλλει τον μελετώμενο διαχωρισμό του ενιαίου Ανωτάτου Δικαστηρίου; Δηλαδή, ερχόμαστε μόνοι μας να αναιρέσουμε το Δίκαιο της Ανάγκης δυνάμει του οποίου ενοποιήθηκαν τα δύο Ανώτατα Δικαστήρια, να τα τινάξουμε όλα στον αέρα και να αυτοκαταργηθούμε ως Κράτος; Βάζουμε τα χεράκια μας και βγάζουμε τα ματάκια μας! Η απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου ημερομηνίας 04.04.2018 επί της Έφεσης εναντίον απόφασης του Διοικητικού Δικαστηρίου, με την οποία εγκρίθηκε η δυνάμει του Δικαίου της Ανάγκης νομοθεσία, με την οποία μεταφέρθηκε στο Διοικητικό Δικαστήριο μέρος της δικαιοδοσίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου που αρχικά ασκείτο από το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο, δεν φαίνεται, κατά τη γνώμη μου, να αποτελεί ασφαλές προηγούμενο για την υιοθέτηση παρόμοιας επίκλησης του Δικαίου της Ανάγκης στην παρούσα περίπτωση.
Δεν είμαι Συνταγματολόγος, έχω όμως εργασθεί πέραν της 40ετίας στη Νομική Υπηρεσία, ανεβαίνοντας σταδιακά όλες τις βαθμίδες της ιεραρχίας, φθάνοντας στον βαθμό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, ασχολούμενη για πολλά χρόνια με νομοπαρασκευαστική εργασία και με συνταγματικά θέματα. Υπηρέτησα υπό τις οδηγίες πέντε (5) Γενικών Εισαγγελέων, όλων κορυφαίων νομικών. Κανείς τους δεν τόλμησε να επιχειρήσει να εισηγηθεί κατ’ επίκληση του Δικαίου της Ανάγκης τον διαχωρισμό του ενιαίου Ανωτάτου Δικαστηρίου σε δύο Δικαστήρια, προφανώς διότι θεωρούσαν ότι κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με αυτοαναίρεση του πρωταρχικού σκοπού που κατέστησε αναγκαία τη συνένωση των δύο Δικαστηρίων σε ένα.
Εν πάση περιπτώσει, το θέμα δεν φαίνεται να είναι μόνο νομικό, αλλά και πολιτικό, δεδομένου ότι αφορά άμεσα το πολιτειακό μας καθεστώς και τη βιωσιμότητα του Κράτους μας. Επομένως, τούτο πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να απασχολήσει σοβαρά και τους πολιτικούς μας.
Δεν επιθυμώ να προσβάλω οποιονδήποτε έχει διαφορετική γνώμη, απλώς ως νομικός, εκφράζω κι εγώ τη δική μου γνώμη. Εάν έχω λάθος, είναι ευπρόσδεκτοι άλλοι πιο ειδικοί από εμένα να αντικρούσουν τα επιχειρήματά μου. Εδώ έχουμε Δημοκρατία.
*Δικηγόρος, πρώην Εισαγγελέας της Δημοκρατίας.
