Η 17η Νοεμβρίου 1973 σημάδεψε ανεξίτηλα την πορεία της Ελλάδος από τη Δικτατορία προς τη Δημοκρατία.
Αποτέλεσε το ορόσημο των εξελίξεων μέχρι την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στις 24 Ιουλίου 1974, όταν οι συνταγματάρχες παρέδωσαν την εξουσία στους πολιτικούς, μετά την κατάρρευση της επταετούς δικτατορίας, υπό το βάρος της Τουρκικής εισβολής στην Κύπρο.
Το καθεστώς του δικτάτορα Παπαδόπουλου, απαγόρευε τις φοιτητικές συνελεύσεις, ενώ χουντικοί πράκτορες ,εντός των πανεπιστημίων, από το 1967 έως το 1973 ενημέρωναν το καθεστώς για προσπάθειες των φοιτητών να αυτοοργανωθούν και εν τη γενέσει τους, τις κατέπνιγαν.
Η πρώτη αφορμή δεν δόθηκε τον Νοέμβριο, αλλά το Φεβρουάριο του ιδίου έτους.
Οι φοιτητές της Αθήνας συγκεντρώθηκαν στο Πολυτεχνείο. Ζητούσαν την κατάργηση του Ν.1347, ο οποίος προέβλεπε την υποχρεωτική στράτευση όσων ανέπτυσσαν συνδικαλιστική δράση κατά τη διάρκεια των σπουδών τους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Το μήνυμα του Πολυτεχνείου, επίκαιρο και διδακτικό
Ακολούθησαν καταλήψεις κτιρίων στη Νομική και σε άλλες σχολές. Τα συνθήματα των φοιτητών «Κάτω η Χούντα» και «Ζήτω η Ελευθερία», άρχισε να μεταβάλλει την ανύσυχη ηρεμία της Αθήνας, στην πρώτη μεγάλη δοκιμασία της χουντικής εξουσίας.
Το πανεπιστημιακό άσυλο παραβιάστηκε και τότε από την αστυνομία, που εισήλθε στον χώρο του Πολυτεχνείου και προχώρησε στη σύλληψη έντεκα φοιτητών παραπέμποντάς τους σε δίκη.
Από αυτούς, οι οκτώ καταδικάστηκαν σε διάφορες ποινές, ενώ περίπου εκατό φοιτητές αναγκάστηκαν να διακόψουν τις σπουδές τους και να ντυθούν στο χακί.
Στις 21 Φεβρουαρίου οι φοιτητές κατέλαβαν το κτίριο της Νομικής σχολής στην Αθήνα, προβάλλοντας τα συνθήματα «Δημοκρατία», «Κάτω η Χούντα» και «Ζήτω η Ελευθερία».
Η αστυνομία επενέβη και πάλι για να καταστείλει την εξέγερση, αλλά η βίαιη εκδίωξη των φοιτητών από το κτίριο της Νομικής ενίσχυσε ακόμη περισσότερο την αγωνιστικότητά τους.
Τα γεγονότα της 17ης Νοεμβρίου ήταν το τελικό ορόσημο και η νίκη του φοιτητικού κινήματος. Μια νίκη που ήρθε και με αίμα.
Ήδη από την 14η Νοεμβρίου οι αποκαλούμενοι ” ελεύθεροι πολιορκημένοι” του Πολυτεχνείου αποφάσισαν να πραγματοποιήσουν αποχή από τα μαθήματα τους αποχής. Δημιουργήθηκε ένα αυτοσχέδιο ραδιόφωνο.
Ήταν ο τρόπος αλληλεπίδρασής τους, με τον έξω κόσμο.
Η φωνή της Μαρίας Δαμανάκη και του Δημήτρη Παπαχρηστου « εδώ πολυτεχνείο», άγγιξε τις καταπιεσμένες χορδές των Αθηναίων που συνέρρευσαν για να τους στηρίξουν.
Δίπλα στο Ραδιοφωνικό σταθμό του Πολυτεχνείου λειτουργούσαν και 4 ερασιτεχνικοί σταθμοί.
Πολλά Γυμνάσια έμειναν άδεια, ενώ οι μαθητές κατέβηκαν στον χώρο του Πολυτεχνείου. Ο κόσμος ολοένα πλήθαινε. Στις 10 το πρωί έγινε η οργανωμένη και με πανό είσοδος οικοδόμων στο κτίριο. Μαζί με τους οικοδόμους μπήκαν και πολλοί μαθητές.
Από τον Ραδιοφωνικό Σταθμό του Πολυτεχνείου καλούσαν και πάλι το λαό σε γενική απεργία ενώ για τις 3:30 κλήθηκαν οι δημοσιογράφοι για συνέντευξη Τύπου από τη Συντονιστική Επιτροπή.
Η πρώτη αντίδραση του δικτατορικού καθεστώτος ήταν να στείλει μυστικούς πράκτορες και να ακροβολήσει σκοπευτές στα γύρω κτίρια. Στις 16 Νοεμβρίου μεγάλες αστυνομικές δυνάμεις επιτέθηκαν εναντίον του πλήθους που ήταν συγκεντρωμένο έξω από το Πολυτεχνείο, με γκλομπς, δακρυγόνα και σφαίρες.
Ο δικτάτορας Παπαδόπουλος, όταν διαπίστωσε ότι η αστυνομία αδυνατούσε να εισέλθει στο Πολυτεχνείο, αποφάσισε να χρησιμοποιήσει το στρατό.
Στις 3 τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου το άρμα που βρισκόταν απέναντι από την κεντρική πύλη έλαβε εντολή να εισβάλλει. Έπεσε πάνω στην πύλη και την έριξε, παρασέρνοντας ία κοπέλα που ήταν σκαρφαλωμένη στον περίβολο κρατώντας την ελληνική σημαία. Αστυνομία και στρατός εισέβαλαν στο Πολυτεχνείο και κυνήγησαν τους φοιτητές, οι οποίοι πηδώντας από τα κάγκελα προσπάθησαν να διαφύγουν στους γύρω δρόμους.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Αστυνομίας, στις 17 Νοεμβρίου συνελήφθησαν 840 άτομα. Όμως, μετά τη Μεταπολίτευση, αξιωματικοί της Αστυνομίας, ανακρινόμενοι, ανέφεραν ότι οι συλληφθέντες ξεπέρασαν τα 2400 άτομα. Οι νεκροί επισήμως ανήλθαν σε 34 άτομα. Στην ανάκριση που διενεργήθηκε το φθινόπωρο του 1975 εναντίον των πρωταιτίων της καταστολής εντοπίστηκαν 21 περιπτώσεις θανάσιμου τραυματισμού.
Πηγή: Philenews
