Οι συνθήκες φαίνεται σταδιακά να ωριμάζουν για σημαντικές αλλαγές στην ασφαλιστική βιομηχανία στην Κύπρο. Οι πρόσφατες περιπτώσεις κατάρρευσης ασφαλιστικών εταιρειών, ο σημαντικός αριθμός εταιρειών που δεν νιώθουν άνετα με τα επίπεδα των κεφαλαίων τους και οι επερχόμενες αλλαγές σε εποπτικό επίπεδο, καταδεικνύουν πως μετά τον τραπεζικό είναι η σειρά του ασφαλιστικού τομέα να προχωρήσει σε σημαντικές τομές που θα αλλάξουν και θα εκσυγχρονίσουν το πλαίσιο λειτουργίας του.
Είναι ξεκάθαρο πλέον, πως αυτό που χρειάζεται ο τομέας δεν είναι απλώς κάποια φρέσκα κεφάλαια, αλλά εκ βάθρων αλλαγές που θα διαφοροποιήσουν και θα εκσυγχρονίσουν ολόκληρο τον τρόπο λειτουργίας του, ώστε και οι ίδιες οι επιχειρήσεις να μπορούν να αναπτυχθούν σε στέρεες βάσεις αλλά και οι προσφερόμενες υπηρεσίες και προϊόντα προς τους καταναλωτές να είναι σημαντικά βελτιωμένα και να έχουν προστιθέμενη αξία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Η Κύπρος είναι πολύ μικρή για 30 ασφαλιστικές
Η μετεξέλιξη του τομέα θα εξαρτηθεί από τρεις βασικούς παράγοντες. Ο πρώτος αφορά στην πίεση και τις απαιτήσεις του επόπτη για δραστικές αλλαγές. Το πολύ-αναμενόμενο νέο πλαίσιο εποπτείας αναμένεται σύντομα να περάσει από το Υπουργικό Συμβούλιο και οι πληροφορίες μιλούν για από κοινού εποπτεία ασφαλιστικών εταιρειών και Ταμείων Προνοίας με ένα μοντέλο που θα προσομοιάζει με αυτό της Κεφαλαιαγοράς.
Ο δεύτερος παράγοντας που θα είναι καθοριστικός για τη μετεξέλιξη του τομέα, είναι να παρθεί επιτέλους η απόφαση από τις σχετικά μικρές ασφαλιστικές εταιρείες ότι πρέπει να προχωρήσουν με εξαγορές και συγχωνεύσεις. Η κυπριακή αγορά είναι πολύ μικρή για να έχει πέραν των τριάντα ασφαλιστικών εταιρειών και το όλο εγχείρημα γίνεται ακόμα πιο δύσκολο λόγω των αυξημένων εποπτικών απαιτήσεων που υπάρχουν τα τελευταία χρόνια σε θέματα φερεγγυότητας και όχι μόνο. Όχι άδικα βέβαια, αφού περιπτώσεις όπως της Olympic Insurance καταδεικνύουν πως ακόμα υπάρχουν σημαντικά περιθώρια βελτίωσης της εποπτείας των ασφαλιστικών εταιρειών. Ειδικά την τρέχουσα χρονική περίοδο που λόγω των χαμηλών επιτοκίων που προσφέρουν οι τράπεζες, όλο και περισσότεροι καταναλωτές εξετάζουν τις εναλλακτικές για αξιοποίηση των αποθεμάτων τους, και οι ασφαλιστικές και τα προϊόντα τους αποτελούν κάποιες από τις πρώτες επιλογές, ο ρόλος του επόπτη και της ομαλής λειτουργίας της αγοράς είναι καθοριστικός.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Ασφαλιστικές: Νέα εποπτεία, εξαγορές και νέοι παίκτες
Ο τρίτος σημαντικός παράγοντας που είναι κι αυτός που θα φέρει τις δραστικότερες αλλαγές και μετεξέλιξη του τομέα, έχει να κάνει με τις τράπεζες. Οι ασφαλιστικές εταιρείες των κυπριακών τραπεζών, λόγω και των σχετικών συνεργειών, έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην αγορά. Οι εξελίξεις των τελευταίων ετών στο κυπριακό τραπεζικό σύστημα φωνάζουν πως οι τράπεζες θα πρέπει να επικεντρωθούν στον πυρήνα των εργασιών τους και παρόλο που οι ασφαλιστικές εργασίες εμπίπτουν στον χρηματοπιστωτικό τομέα, εντούτοις, δεν αποτελούν βασικό μέρος των εργασιών ενός τραπεζικού οργανισμού. Είναι χαρακτηριστικό πως τα τελευταία χρόνια μεγάλες τράπεζες στην Ελλάδα προχώρησαν ή βρίσκονται σε διαδικασία να διαθέσουν τις ασφαλιστικές τους εργασίες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η διάθεση του 80% της Eurolife ERB από την Eurobank προς τον διεθνή επενδυτικός Όμιλος Fairfax Financial Holdings S.A και την εταιρεία διαχείρισης συντάξεων OMERS Administration Corporation. Η Eurobank διατηρεί σήμερα το 20% της ασφαλιστικής, και παράλληλα οι δύο οντότητες συνεχίζουν να έχουν μία πολύ σημαντική συνεργασία από πλευράς διάθεσης προϊόντων κάτι που δημιουργεί επιπλέον σταθερά έσοδα για την τράπεζα. Αντίστοιχη διαδικασία τρέχει εδώ και μήνες και η Εθνική Τράπεζα για την Εθνική Ασφαλιστική η οποία ακόμα δεν έχει καταλήξει, ωστόσο εκφράζεται αισιοδοξία πως σύντομα θα υπάρξει θετική κατάληξη.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Ποιο είναι το μέλλον του ασφαλιστικού τομέα;
Ο πρόσφατος διορισμός του Τάκη Αράπογλου στην προεδρία του Διοικητικού Συμβουλίου της Τράπεζας Κύπρου, ενός στελέχους προερχόμενου από τον ελληνικό χώρο, με παρουσία τόσο στην Εθνική Τράπεζα όσο και στην Eurobank και με μεγάλη εμπειρία σε τέτοιους είδους θέματα, ενδεχομένως να ανοίξει τη σχετική συζήτηση για τις ασφαλιστικές της Τράπεζας Κύπρου. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως υπάρχει η οποιαδήποτε σχετική διαδικασία στην τράπεζα σε εξέλιξη σήμερα. Από την πλευρά της, η Ελληνική Τράπεζα έχει ήδη ανακοινώσει πως προτίθεται να εξετάσει το τι μέλλει γενέσθαι με τις ασφαλιστικές τις εταιρείες αφήνοντας όλα τα ενδεχόμενα ανοικτά: από πώλησή τους μέχρι διατήρηση της κατάστασης ως έχει σήμερα. Προφανώς τους προηγούμενους μήνες όλη η προσοχή είχε στραφεί στη διαδικασία απορρόφησης του καλού κομματιού του Συνεργατισμού. Το εν λόγω ζήτημα εξελίσσεται ομαλά για την τράπεζα και ενδεχομένως το επόμενο διάστημα να υπάρξουν αποφάσεις και σε σχέση με τις ασφαλιστικές, οι οποίες ας σημειωθεί, αύξησαν τα μερίδια τους μετά την απορρόφηση στοιχείων του Συνεργατισμού.
Ανάγκη για θεσμικούς
Δεν αρκεί βέβαια μόνο να προχωρήσουν οι αλλαγές αλλά και η νέα τάξη πραγμάτων να περιλαμβάνει τους κατάλληλους «παίκτες». Θα πρέπει, δηλαδή, οι επενδυτές που θα εμπλακούν στη διαδικασία να είναι θεσμικού χαρακτήρα με μακροχρόνιο επενδυτικό ορίζοντα. Μια τέτοια περίπτωση, αφορά στους μετόχους της κυπριακής ασφαλιστικής εταιρείες Hellas Direct. Η Hellas Direct που μεγαλώνει διαρκώς τα τελευταία χρόνια εκμεταλλευόμενη τις τελευταίες τεχνολογικές λύσεις και την τεχνητή νοημοσύνη, έχει στρέψει την προσοχή της στην κυπριακή αγορά μετά το πολύ επιτυχημένο ξεκίνημα στην ασφάλιση οχημάτων στην Ελλάδα, όπου σε σύντομο χρονικό διάστημα κατόρθωσε να αποκτήσει σημαντικό ποσοστό της αγοράς.
Τον τρόπο λειτουργίας της Hellas Direct έχουν εμπιστευτεί τα τελευταία χρόνια μεγάλοι θεσμικοί επενδυτές από το εξωτερικό οι οποίοι έχουν συμμετάσχει σε αυξήσεις κεφαλαίου που έχει πραγματοποιήσει η εταιρεία. Οι ίδιοι θεσμικοί επενδυτές έχουν επιδείξει εμπιστοσύνη στις προοπτικές της κυπριακής ασφαλιστικής αγοράς υποστηρίζοντας τη στρατηγική της εταιρείας για ανάπτυξη στην Κύπρο.
Στους μετόχους της Hellas Direct, περιλαμβάνεται η Portag3 Ventures. Μία επενδυτική εταιρεία αφοσιωμένη στην υποστήριξη καινοτόμων χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων διεθνώς οι οποίες λειτουργούν προς όφελος των καταναλωτών. Η Portag3 δημιουργήθηκε το 2016 ως μέρος του οικοσυστήματος Power Financial Corporation σε συνεργασία με την Great-West Lifeco Inc. και την IGM Financial Inc. Έκτοτε, προστέθηκαν κι άλλοι εξωτερικοί επενδυτές με στόχο να δημιουργήσουν ένα ηγετικό, αλληλοσυνδεδεμένο οικοσύστημα για fintech οργανισμούς, από το οποίο να δημιουργούνται οικονομίες κλίμακος, να υπάρχει διαμοιρασμός γνώσεως και συλλογική δύναμη σε θέματα διανομής καινοτόμων λύσεων. Η Portag3 σήμερα έχει παρουσία σε Βόρεια Αμερική, Ευρώπη και Ασία.
Εκ των βασικών μετόχων της Hellas Direct είναι επίσης και ο International Finance Corporation (IFC), μέλος του Ομίλου της Παγκόσμιας Τράπεζας, του μεγαλύτερου αναπτυξιακού οργανισμού παγκοσμίως. Η στρατηγική του IFC σε θέματα τεχνολογίας, τηλεπικοινωνιών και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών επικεντρώνεται στην τεχνολογική καινοτομία στις χρηματο-οικονομικές υποδομές, στα προϊόντα, στις υπηρεσίες και στα κανάλια διανομής τους.
Μέχρι τα μέσα του 2017,το IFC είχε επενδύσει πέραν των $320 εκατ., μέσω κεφαλαίου και δανεισμού, σε fin-tech εταιρείες που βρίσκονταν στα αρχικά στάδια ή σε στάδιο ανάπτυξης. Με την επένδυση του στην Hellas Direct, o οργανισμός ουσιαστικά υποστηρίζει τη διασπορά στον χρηματο-οικονομικό τομέα τόσο της Κύπρου όσο και της Ελλάδας αλλά και την αύξηση του αριθμού των ασφαλισμένων προσώπων στις δύο χώρες. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η συμμετοχή της Endeavor Catalyst η οποία δημιουργήθηκε για να επενδύει αποκλειστικά σε νέα και καινοτόμα επιχειρηματικά σχήματα τα οποία συνάδουν με τη γενικότερη αποστολή του Ομίλου Endeavor. H Endeavor Catalyst ιδρύθηκε το 2012 και διαθέτει υπό διαχείριση $110 εκατ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2019 διενήργησε 106 επενδύσεις μέσω 24 τοπικών γραφείων ενώ συνεργάστηκε με τα κορυφαία venture capital funds και growth equity funds όπως Accel Partners, General Atlantic, NEA, Sequoia Capital και Tiger Global.
Εκ των μετόχων της Hellas Direct είναι και ο Terence James O’Neill,γνωστός Βρετανός οικονομολόγος ο οποίος το 2010 διορίστηκε πρόεδρος του τμήματος Asset Management στην Goldman Sachs. Μία νέα θέση που είχε δημιουργηθεί μέσω της οποίας ήταν υπεύθυνος για τη διαχείριση περιουσιακών στοιχείων αξίας $800 δισ. βασισμένος στη μόχλευση από την προοπτική που διέβλεπε στις διεθνείς αγορές. Συνεχίζει να δημοσιεύει έρευνες σε σχέση με την παγκόσμια οικονομία ενώ είναι επίτιμος διδάκτωρ Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ.
Τέλος, εκ των μετόχων της ασφαλιστικής εταιρείας είναι και ο γνωστός Βρετανός venture capitalist, Jon Moulton o οποίος είναι ιδρυτής και διευθύνων συνέταιρος της επενδυτικής Better Capital και πρώην διευθύνων συνέταιρος του επενδυτικού οίκου Alchemy Partners. Η εμπειρία του στις ιδιωτικές επενδύσεις κεφαλαίου πάει πίσω στο 1980 ενώ αρθρογραφεί και δίνει συχνά ομιλίες για θέματα επιχειρηματικής χρηματοδότησης και χρηματοοικονομικά θέματα.