Τέσσερα σημαντικά μνημεία της μεσαιωνικής κληρονομιάς στο Κόσοβο παρουσιάζει η διεθνής περιοδεύουσα έκθεση «Σερβικά Μεσαιωνικά Μνημεία σε Κίνδυνο», η οποία ανοίγει στη Λευκωσία στις 25 Σεπτεμβρίου.
Η έκθεση, που διοργανώνεται από το Υπουργείο Πολιτισμού της Δημοκρατίας της Σερβίας και την Πρεσβεία της Σερβίας στην Κύπρο, σε συνεργασία με το Υφυπουργείο Πολιτισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας, επικεντρώνεται σε τέσσερα μνημεία που περιλαμβάνονται από το 2006 στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO σε κίνδυνο: τη Μονή Βίσοκι Ντέτσανι, τη Μονή Γκρατσάνιτσα, το Πατριαρχείο του Πετς και την Εκκλησία της Παναγίας της Λεβίσα στην Πρίζρεν.
Πρόκειται για ένα σύνολο μνημείων που χρονολογούνται κυρίως στον 13ο και 14ο αιώνα και αποτελούν σημαντικά δείγματα της βυζαντινο-ρωμανικής και σερβικής μεσαιωνικής εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής και τέχνης. Η UNESCO ενέταξε αρχικά τη Μονή Ντέτσανι στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς το 2004 και δύο χρόνια αργότερα διεύρυνε την εγγραφή ώστε να συμπεριλάβει και τα άλλα τρία μνημεία. Την ίδια χρονιά το σύνολο εντάχθηκε και στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς σε Κίνδυνο.
Η έκθεση δεν περιορίζεται σε φωτογραφική παρουσίαση των μνημείων. Αξιοποιεί τεχνολογία επαυξημένης πραγματικότητας (AR), επιτρέποντας στους επισκέπτες να γνωρίσουν την ιστορία και την αρχιτεκτονική των τεσσάρων μνημείων, αλλά και να δουν αναπαραγωγές έργων της σερβικής μνημειακής τέχνης.
Στις προηγούμενες παρουσιάσεις της έχουν παρουσιαστεί, μεταξύ άλλων, αναπαραγωγές τοιχογραφιών και υλικό που φωτίζει την κατάσταση διατήρησης των μνημείων και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν.
Η συγκεκριμένη έκθεση αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου διεθνούς προγράμματος που ξεκίνησε με αφορμή τη 20ή επέτειο από την ένταξη της Μονής Ντέτσανι στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην έδρα της UNESCO στο Παρίσι το 2024 και στη συνέχεια ταξίδεψε σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ άλλων σε Ρουμανία, Σλοβακία, Σερβία και Βοσνία-Ερζεγοβίνη, πριν συνεχίσει την περιοδεία της το 2026.
Η έκθεση παρουσιάζεται στην Κύπρο σε μια περίοδο κατά την οποία η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς σε περιοχές που έχουν βιώσει συγκρούσεις εξακολουθεί να αποτελεί διεθνές ζήτημα. Η ίδια η UNESCO καταγράφει για το συγκεκριμένο μνημειακό σύνολο προβλήματα που συνδέονται με την προστασία, τη διαχείριση, την πολιτική αστάθεια και την κατάσταση διατήρησης των μνημείων.
Σε επίσημες παρουσιάσεις της σερβικής πλευράς, η έμφαση δίνεται στη σύνδεση των μνημείων με τη σερβική μεσαιωνική ιστορία, την Ορθόδοξη παράδοση και τη διατήρηση της πολιτιστικής ταυτότητας.
Στη Λευκωσία εγκαινιάζεται παρουσία της Υφυπουργού Πολιτισμού Κλέας Χατζηστεφάνου-Παπαέλληνα και της Πρέσβειρας της Σερβίας στην Κύπρο Σουζάνα Μπόσκοβιτς- Προντάνοβιτς.
Πού και πότε
- Λευκωσία, Αίθουσα Καστελλιώτισσα. Εγκαίνια: Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου, 6.30μ.μ. Διάρκεια: μέχρι 12 Οκτωβρίου
