Ένα πολυεπίπεδο επιστημονικό και πολιτιστικό πρόγραμμα, με επίκεντρο την ιστορία, τη μνήμη και τη λαογραφία της περιοχής, φιλοξενεί το 4ο Συνέδριο «Παραλίμνι – Ιστορία και Πολιτισμός», που πραγματοποιείται στις 21 και 22 Μαρτίου στο Δημαρχείο Παραλιμνίου.

Η διοργάνωση από τον Δήμο Παραλιμνίου – Δερύνειας έχει πλέον καθιερωθεί ως ένας σημαντικός θεσμός για τη μελέτη και ανάδειξη της ιστορικής και πολιτιστικής ταυτότητας της ελεύθερης επαρχίας Αμμοχώστου, συγκεντρώνοντας επιστήμονες, ερευνητές και μελετητές από την Κύπρο και την Ελλάδα.

Το φετινό συνέδριο αναπτύσσεται σε θεματικές ενότητες που καλύπτουν την αρχαία ιστορία, τη νεότερη ιστορία —με ιδιαίτερη έμφαση στα γεγονότα του 1974— καθώς και τη λαογραφία, επιχειρώντας μια συνολική και πολυδιάστατη προσέγγιση της τοπικής ιστορικής διαδρομής.

Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα κατέχουν οι εισηγήσεις που εστιάζουν στην περίοδο της τουρκικής εισβολής, φωτίζοντας πτυχές της καθημερινότητας, της εκπαίδευσης, της αιχμαλωσίας και της γραμμής αντιπαράταξης στην περιοχή του Παραλιμνίου και της Δερύνειας. Μέσα από μαρτυρίες, αρχειακό υλικό και επιστημονικές προσεγγίσεις, αναδεικνύεται η εμπειρία του 1974 ως ζωντανό και καθοριστικό στοιχείο της συλλογικής μνήμης.

Παράλληλα, οι ενότητες της αρχαίας ιστορίας και της λαογραφίας αναδεικνύουν τη διαχρονική συνέχεια του τόπου, από την προϊστορική περίοδο και το Βασίλειο της Σαλαμίνας μέχρι τις τοπικές παραδόσεις και τη θρησκευτική εικονογραφία, με ιδιαίτερες αναφορές στον Άγιο Γεώργιο και τη λαϊκή πολιτιστική έκφραση.

Στο πλαίσιο του συνεδρίου θα πραγματοποιηθεί και τιμητική εκδήλωση αφιερωμένη σε προσωπικότητες που συνέβαλαν στην ιστορική και πνευματική ζωή της περιοχής, αναγνωρίζοντας τη διαχρονική τους συμβολή στη διατήρηση της μνήμης και της πολιτιστικής ταυτότητας.

Με τη συμμετοχή ακαδημαϊκών, ερευνητών και ανθρώπων της τοπικής κοινωνίας, το συνέδριο επιβεβαιώνει τον ρόλο του ως χώρου διαλόγου, τεκμηρίωσης και ανταλλαγής γνώσης, ενισχύοντας τη σύνδεση της επιστημονικής έρευνας με τη συλλογική εμπειρία.

Το πρόγραμμα

Η έναρξη του συνεδρίου το Σάββατο περιλαμβάνει χαιρετισμούς από τον Δήμαρχο, τον Μητροπολίτη Κωνσταντίας – Αμμοχώστου και την Υπουργό Παιδείας, ενώ θα πραγματοποιηθεί και τιμητική αναφορά στους Γιώργο Γεωργή και Σπαρτιάτη Νικολέττο.

Οι πρώτες εισηγήσεις εστιάζουν στην αρχαιότητα, με τον Άγγελο Σμάγα και τον Δημήτρη Κυριάκου να εξετάζουν το Παραλίμνι κατά την Εποχή του Λίθου, ενώ η Άννα Σατράκη αναφέρεται στην περίοδο του Βασιλείου της Σαλαμίνας. Η Πηνελόπη Χριστοφή παρουσιάζει τις ανασκαφές στην Παναγιώτισσα και το ιστορικό τους πλαίσιο.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα γεγονότα του 1974. Ο Ανδρέας Ευαγγέλου και ο Ανδρέας Οικονόμου αναλύουν την κοινωνική ζωή στο Παραλίμνι εκείνη την περίοδο, ενώ η Ειρήνη Σκίτσα Χατζηαγαθαγγέλου εστιάζει στη Μέση Εκπαίδευση του 1974–1975.

Τη δεύτερη ημέρα, ο Χαράλαμπος Αλεξάνδρου και ο Γιώργος Ποταμός εξετάζουν τη συμβολή των Παραλιμνιτών στην άμυνα της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενώ ο Άγγελος Φιακάς παρουσιάζει την αιχμαλωσία του 1974. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η βιωματική μαρτυρία του Ανδρέα Φάνου.

Η λαογραφική ενότητα φωτίζει τη θρησκευτική και πολιτιστική παράδοση της περιοχής. Ο Χριστόδουλος Χατζηχριστοδούλου αναφέρεται στην εικονογραφία του Αγίου Γεωργίου, ενώ η Χριστίνα Κάκκουρα και ο Κωστής Κοκκινόφτας εξετάζουν λαϊκές παραδόσεις και θρησκευτικά έθιμα.

Παράλληλα, ο Πέτρος Παπαπολυβίου παρουσιάζει μια σπάνια ποιητική έκδοση του 19ου αιώνα από το Παραλίμνι, αναδεικνύοντας άγνωστες πτυχές της τοπικής γραμματείας.

Στη δεύτερη ημέρα, η Νάσα Παταπίου εξετάζει αρχαιολογικές μαρτυρίες της Βενετοκρατίας, ενώ η Νικολέττα Δημητρίου παρουσιάζει τις πρώτες επιστημονικές χαρτογραφήσεις της περιοχής.

Η ενότητα ολοκληρώνεται με εισηγήσεις για τραυματίες, πεσόντες και αγνοούμενους του 1974, καθώς και για τη γραμμή αντιπαράταξης, από τους Μαρίνο Παυλικκά και Λάμπρο Καούλλα.

Το συνέδριο θα ολοκληρωθεί με καλλιτεχνικό δρώμενο από την ΤΕΣΕΚ Παραλιμνίου, υπογραμμίζοντας τη σύνδεση της επιστημονικής γνώσης με τη σύγχρονη πολιτιστική έκφραση.

Πού και πότε

  • Παραλίμνι, Δημαρχείο, Σάββατο 21 & Κυριακή 22 Μαρτίου, Είσοδος ελεύθερη.