Παρά τη διαδεδομένη άποψη ότι η αποχή από τρόφιμα ζωικής προέλευσης οδηγεί αυτόματα σε μείωση του σωματικού βάρους, στην πράξη παρατηρείται συχνά αύξηση στη ζυγαριά.
Αυτό συμβαίνει διότι, ενώ περιορίζεται η πρόσληψη λίπους από προϊόντα όπως το κρέας και τα γαλακτοκομικά, αυξάνεται σημαντικά η κατανάλωση υδατανθράκων. Το σαρακοστιανό μενού περιλαμβάνει συνήθως περισσότερα ζυμαρικά, ρύζι, όσπρια και λαδερά φαγητά, με τα τελευταία να συνοδεύονται από μεγάλες ποσότητες ελαιολάδου.
Για να διατηρηθεί η ισορροπία στη διατροφή κατά την περίοδο της Σαρακοστής, συστήνεται η κατανάλωση φρέσκων φρούτων και λαχανικών, η επιλογή δημητριακών ολικής άλεσης, καθώς και η μέτρια χρήση ελαιολάδου. Παράλληλα, είναι σημαντικό να εντάσσονται στο καθημερινό διαιτολόγιο εναλλακτικές πηγές πρωτεΐνης, σιδήρου και ασβεστίου.
Η πρωτεΐνη μπορεί να ληφθεί από θαλασσινά αλλά και από όσπρια, τα οποία αποδίδουν υψηλότερης ποιότητας πρωτεΐνη όταν συνδυάζονται με δημητριακά, όπως για παράδειγμα φακές με ρύζι. Επιπλέον, ο σίδηρος που περιέχουν απορροφάται καλύτερα όταν καταναλώνονται μαζί με τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνη C, όπως η ντομάτα ή το λεμόνι.
Όταν η νηστεία δεν αφορά μόνο την αλλαγή των τροφίμων αλλά συνοδεύεται και από έλεγχο της ποσότητας, τότε μπορεί να συμβάλει στη μείωση του σωματικού βάρους. Άλλωστε, ένα σωστά σχεδιασμένο νηστίσιμο πρόγραμμα μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας ισορροπημένης προσπάθειας απώλειας κιλών, με βασικό του πυρήνα την έννοια της εγκράτειας.
