Στις χώρες με τις χαμηλότερες δαπάνες κοινωνικής προστασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται η Κύπρος καταγράφοντας ποσοστό που μόλις και μετά βίας φθάνει το 3,3%, τη στιγμή που κατά μέσο όρο στην ΕΕ το ύψος των δαπανών για κοινωνική προστασία βρίσκεται στο 7,1%.
Αυτό, μάλιστα, συμβαίνει, σύμφωνα με την Οργάνωση Παραπληγικών Κύπρου, τη στιγμή που το κόστος ζωής στην Κύπρο παρουσίασε σημαντική αύξηση τα τελευταία χρόνια, χωρίς όμως, να υπάρξει και αντίστοιχη αύξηση των σχετικών επιδομάτων. Αποτέλεσμα παραπληγικοί και τετραπληγικοί να βρίσκονται στα όρια της φτώχειας ή να τα έχουν ήδη ξεπεράσει «και, μάλιστα, σε μια χώρα που περηφανεύεται για τα πλεονάσματά της».
Σύμφωνα με τα τελευταία δημοσιευμένα στοιχεία από την Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Eurostat):
>> Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τα άτομα με αναπηρία αντιμετωπίζουν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού σε σύγκριση με τα άτομα χωρίς αναπηρία. Το 2024, ο σχετικός κίνδυνος ήταν κατά 61% υψηλότερος για τα άτομα με αναπηρία.
>> Το 22,8% των ατόμων με αναπηρία στην ΕΕ δήλωσε το 2024 ότι αντιμετωπίζει δυσκολίες στην κάλυψη των βασικών αναγκών διαβίωσης, έναντι 15% των ατόμων χωρίς αναπηρία.
>> Το 38% των ατόμων με αναπηρία στην ΕΕ δήλωσε ότι δεν θα μπορούσε να καλύψει μια απρόβλεπτη οικονομική δαπάνη, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από εκείνο του γενικού πληθυσμού.
Στην Κύπρο, σύμφωνα με τα δεδομένα της Eurostat:
>> Περίπου το 22% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω δηλώνει ότι ζει με κάποια μορφή αναπηρίας.
>> Το 27,6% των ατόμων με αναπηρία δήλωσε το 2024 ότι δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις καθημερινές οικονομικές του υποχρεώσεις, ποσοστό υπερδιπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 12,8%.
>> Το 43,9% δήλωσε ότι αδυνατεί να καλύψει μια έκτακτη οικονομική δαπάνη, έναντι 38% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Κατά τη διάρκεια δημοσιογραφικής διάσκεψης, ο πρόεδρος της Οργάνωσης Παραπληγικών Κύπρου, Δημήτρης Λαμπριανίδης, τόνισε ότι, παρά τη βελτίωση των δημοσιονομικών δεικτών και τα πλεονάσματα των τελευταίων ετών, οι πολιτικές κοινωνικής πρόνοιας δεν έχουν ανταποκριθεί στις πραγματικές ανάγκες των ατόμων με αναπηρίες.
«Πριν πολλούς μήνες, το υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας, που αναγνωρίζει ότι το κόστος φροντίδας άτομων με τετραπληγία είναι πέραν των €3.000 τον μήνα, μας πληροφόρησε ότι μέσα από τη νέα νομοθεσία θα βλέπαμε ουσιαστικές αυξήσεις στα επιδόματα φροντίδας τόσο για τετραπληγικά άτομα αλλά και για παραπληγικά». Τελικά, «οι αυξήσεις που ανακοινώθηκαν μέχρι σήμερα είναι μηδενικές ενώ σε πρόσφατη συνάντηση μας με την υφυπουργό Κοινωνικής Πρόνοιας όπου συζητήσαμε σχετικά αιτήματα που υποβάλαμε μας ενημέρωσε ότι ακόμα δεν έχουν αποφασίσει να δοθούν αυξήσεις. Και εύλογα διερωτόμαστε, αν όχι μετά από €3δισ. πλεονάσματα, πότε;».
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Οργάνωση, περίπου 2.500 άτομα στην Κύπρο ζουν με παραπληγία ή τετραπληγία και εξαρτώνται καθημερινά από υπηρεσίες φροντίδας, υποστήριξης και ανεξάρτητης διαβίωσης, το κόστος των οποίων αυξάνεται διαρκώς.
Όπως επισημάνθηκε από την Οργάνωση, το συνολικό κόστος ζωής στην Κύπρο έχει αυξηθεί κατά περισσότερο από 17% τα τελευταία χρόνια, ενώ σε ορισμένες βασικές κατηγορίες δαπανών οι αυξήσεις είναι ακόμη μεγαλύτερες. Ειδικότερα, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν κατά 19,2%, οι τιμές της ενέργειας κατά 26,1%, ενώ τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα κατέγραψαν αύξηση της τάξης του 31,3%.
Παρά τις αυξήσεις αυτές, τα επιδόματα φροντίδας για άτομα με παραπληγία και τετραπληγία παραμένουν αμετάβλητα από το 2019. Συγκεκριμένα, το μηνιαίο επίδομα φροντίδας για άτομα με παραπληγία ανέρχεται σήμερα στα 400 ευρώ, ενώ για περιπτώσεις αυξημένων αναγκών διαμορφώνεται στα 500 ευρώ. Αντίστοιχα, το επίδομα για άτομα με τετραπληγία ανέρχεται σε 900 ευρώ και φθάνει τα 1.100 ευρώ για περιπτώσεις αυξημένων αναγκών φροντίδας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Οργάνωσης, το βασικό επίδομα παραπληγίας λαμβάνουν σήμερα 1.332 άτομα, ενώ 273 άτομα λαμβάνουν το αυξημένο επίδομα. Αντίστοιχα, 904 άτομα λαμβάνουν το βασικό επίδομα τετραπληγίας και 224 άτομα το αυξημένο επίδομα.
Ο κ. Λαμπριανίδης υποστήριξε ότι το πραγματικό κόστος φροντίδας για ένα άτομο με τετραπληγία μπορεί να υπερβαίνει τις 3.000 ευρώ μηνιαίως, σημειώνοντας ότι και το ίδιο το υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας έχει αναγνωρίσει την ανάγκη ουσιαστικής αναθεώρησης των επιδομάτων στο πλαίσιο της νέας νομοθεσίας.
Ζητούν αύξηση 30% στα επιδόματα – «Με €11 εκατ, αυτό μπορεί να γίνει εφικτό»
Η Οργάνωση Παραπληγικών Κύπρου ζητά αύξηση κατά τουλάχιστον 30% στα επιδόματα βαριάς κινητικής αναπηρίας, παραπληγίας και τετραπληγίας, καθώς και τη θέσπιση ετήσιου μηχανισμού αναπροσαρμογής, ώστε οι παροχές να συμβαδίζουν με το πραγματικό κόστος διαβίωσης.
Παράλληλα, εισηγείται την αύξηση της οικονομικής ενίσχυσης για αγορά οχήματος, την επέκταση του επιδόματος διακίνησης και σε άτομα με παραπληγία που δεν εργάζονται, καθώς και την τροποποίηση των κριτηρίων του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Οργάνωση, η συνολική ετήσια δαπάνη για τα επιδόματα βαριάς κινητικής αναπηρίας, παραπληγίας και τετραπληγίας ανέρχεται σήμερα σε περίπου 33 εκατ. ευρώ.
«Γιατί ζητούμε αυξήσεις;»
- «Το επίδομα φροντίδας υπολογίστηκε πριν από περίπου 20 χρόνια.
- Βασίστηκε στο κόστος τριών οικιακών βοηθών της εποχής.
- Σήμερα το πραγματικό κόστος φροντίδας είναι πολλαπλάσιο (μισθός, σίτιση, στέγαση, υποχρεώσεις εργοδότη κ.ά.).
- Το ίδιο το Υφυπουργείο αναγνώρισε κόστος άνω των €3,000 τον μήνα.
- Η εργοδότηση ενός (1) Κύπριου/ Ευρωπαίου οικιακού βοηθού στοιχίζει πέραν των €1.500/μήνα (για 40 από τις 168 ώρες της εβδομάδας τη στιγμή που κάποιοι άνθρωποι χρειάζονται δύο ή τρεις φροντιστές για να έχουν 24ωρη φροντίδα).
Παρ’ όλα αυτά, μέχρι σήμερα δεν έχει εγκριθεί καμία αύξηση».
