O Χαράλαμπος Μερακλής αναλύει και τοποθετείται για το τεράστιο ζήτημα που αφορά ποικιλοτρόπως όλο τον πλανήτη.
Ο πρόεδρος της Primavera Capital Group και ο καθηγητής Michael Spence, καθηγητής των Οικονομικών και Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης που τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ στα Οικονομικά το 2001, ασχολούνται εκτεταμένα με το αναφερόμενο θέμα και σημειώνουν τα ακόλουθα:
Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο πάρα πολλές χώρες μοιράστηκαν το όραμα για ανοικτή οικονομία, εμπόριο και υπηρεσίες. Αυτό υποστηρίχθηκε από διεθνείς οργανισμούς και άνοιξαν τα σύνορα για κεφάλαιο, εταιρείες, ανθρώπους.
Με αυτή την εξέλιξη διαδόθηκε η νέα τεχνολογία και βελτιώθηκε το παγκόσμιο βιοτικό επίπεδο και εκατομμύρια άνθρωποι διέφυγαν από τη φτώχεια, κάτι το αντίθετο από αυτό που συμβαίνει σήμερα και προκαλεί τη λαϊκή αντίδραση εξαιτίας της μη ορθής χρησιμοποίησης του ελεύθερου εμπορίου, κίνησης ροών κεφαλαίων, πληροφοριών, προστασίας της ιδιωτικής και πνευματικής ζωής, της ανασφάλειας στον κυβερνοχώρο, των μεταναστευτικών ροών, κ.λπ.
Η μη ολοκλήρωση των νέων συμφωνιών για το πολυμερές εμπόριο και αλλού έφερε τις γνωστές διαφωνίες μεταξύ των δυο πλευρών του Ατλαντικού.
Τώρα στο προσκήνιο για τη διατήρηση και επέκταση της παγκοσμιοποίησης βρίσκεται η Κίνα με στόχο να διατηρηθεί το παγκόσμιο ανοικτό σύστημα για εμπόριο και μια ανοικτή πολυμερής τάξη, εκσυγχρονίζοντας τα επιτεύγματα της παγκοσμιοποίησης.
Είναι γεγονός ότι οι πλείστες χώρες αποδέχθηκαν το παγκόσμιο σύστημα συναλλαγών, εντούτοις ένας αριθμός από αυτές έθεσαν εμπόδια για να προστατεύσουν τις βιομηχανίες τους και το χρηματοπιστωτικό τους σύστημα με κεφαλαιακούς ελέγχους.
Θα πρέπει να τονισθεί πως τις δυο τελευταίες δεκαετίες οι ανεπτυγμένες χώρες δεν μετρίασαν τις παρενέργειες στο διεθνές εμπόριο και τις ραγδαίες τεχνολογικές αλλαγές που ως αποτέλεσμα είχαν να μειωθούν οι θέσεις εργασίας και τα εισοδήματα.
Ως αποτέλεσμα αυτών των ενεργειών ήταν να αναπτυχθεί ο λαϊκισμός, ο ρατσισμός, η ξενοφοβία, τα ακροδεξιά στοιχεία, εθνικισμός, προστατευτισμός, αποσχιστικές κινήσεις στα εθνικά κράτη και ενώσεις ομόσπονδων κρατών.
Όλα αυτά έφεραν στην επιφάνεια την ανορθόδοξη θητεία Trump, τις προκλήσεις στην ΕΕ, το Brexit, τη χαμηλή ανάπτυξη, χαμηλό πληθωρισμό, την κρίση στο προσφυγικό κ.λπ.
Επίσης οι συναλλαγματικές ισοτιμίες του ευρώ συνέβαλαν να αναπτυχθεί με τα αναφερόμενα πιο πάνω το αντιπαγκοσμιοποιητικό κίνημα και να εκτροχιασθούν οι λογικές μεταρρυθμίσεις και να μην εφαρμοσθούν οι πολυμερείς θεσμοί.
Θα πρέπει να τονισθεί πως ΔΝΤ και Παγκόσμια Τράπεζα δυσκολεύονται να προσαρμοστούν με την άνοδο των αναδυομένων οικονομιών, ενώ από την άλλη έχει ξεθωριάσει η αισιοδοξία για το διαδίκτυο και την ελεύθερη ροή των πληροφοριών ένεκα των ποικίλων μέτρων που λαμβάνονται για την εθνική ασφάλεια, τη ροή των ψευδών ειδήσεων, τις παρεμβάσεις των τρομοκρατικών ομάδων κ.λπ.
Αυτές οι κινήσεις προκαλούν φοβία στην παγκόσμια φιλελεύθερη οικονομία πως θα ανατραπεί, και γι’ αυτόν τον λόγο το διαδίκτυο αντιμετωπίζει ένα περίπλοκο και κατακερματισμένο μέλλον.
Οι προκλήσεις στην παγκοσμιοποιημένη οικονομία ξεκίνησαν με την αλλαγή της χιλιετίας, την εισαγωγή του ευρώ το 1999, όπου και δημιουργήθηκαν οι πρόσφατες οικονομικές συμφορές, καθώς και με την είσοδο της Κίνας στο Π.Ο.Ε. το 2002 όπου άνοιξαν οι πόρτες των εγχώριων αγορών στα κινέζικα προϊόντα μεταποίησης κ.λπ.
Αυτά τα λάθη μαζί με την εισαγωγή των μηχανών και της τέχνης της νοημοσύνης έφεραν βουτιά στις θέσεις εργασίας, μισθούς και στροφή προς τη μάθηση.
Εκεί που λήφθηκαν τα διορθωτικά μέτρα για μείωση της ανισότητας, την ανακατανομή του πλούτου μέσω του φορολογικού συστήματος και της επέκτασης των προγραμμάτων κοινωνικής ασφάλειας και επαγγελματικής κατάρτισης, παρατηρείται μια ισχυρή διαπραγματευτική δύναμη και υπάρχει αλληλοσεβασμός ανάμεσα στα εμπλεκόμενα μέρη.
Θα πρέπει να τονισθεί πως εδώ ο ατομικός και εταιρικός πλούτος έχουν περιορισμένη επιρροή στην πολιτική και επικρατούν τα ισότιμα πολιτιστικά πρότυπα με αποτέλεσμα η ανισότητα να παραμένει κάτω από τον μέσο όρο, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ. Όπου οι χώρες αδιαφόρησαν, παρατηρείται ανισότητα εισοδήματος, πλούτου, ευκαιριών και θυμός για τις αλλαγές που πραγματοποίησαν.
Ενώ ΗΠΑ και Ευρώπη στρέφονται προς το εσωτερικό τους, το βάρος της παγκοσμιοποιημένης φιλελεύθερης οικονομικής τάξης πέφτει στους ώμους της Κίνας και αυτό διαφαίνεται στην ομιλία που έκαμε ο Πρόεδρος της χώρας Xijinping στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ τον περασμένο Γενάρη στο Νταβός.
Η στήριξη του Πεκίνου στις πολυμερείς δομές είναι ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός γιατί θα βοηθηθούν οι φτωχότερες χώρες για να ευημερήσουν.
Οι παράγοντες που θα διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στην παγκοσμιοποίηση, θέσεις εργασίας, μισθούς, ανισότητα είναι η δυναμική της τεχνολογικής αλλαγής και αυτοματισμός και όχι το εμπόριο και η πολιτική.
Το ρολόι της παγκοσμιοποίησης δεν στρέφεται πίσω. Εκείνο που χρειαζόμαστε είναι η υιοθέτηση μιας πιο βιώσιμης παγκοσμιοποίησης με ρυθμιστικούς όρους και εντολές και όχι προστατευτισμούς και εθνικισμούς που θα κατεδαφίσουν την ειρήνη και ευημερία.
