Στην Κύπρο υπάρχουν μέρες που αναπνέουμε πολλαπλάσια αιωρούμενα σωματίδια από ότι προβλέπονται στο σχετικό όριο, κάτι το οποίο δυνατόν να προκαλέσει προβλήματα υγείας ή και να κάνει τη ζωή μας δύσκολη.

Τα αιωρούμενα σωματίδια, τα οποία  κολλούν στους πνεύμονες, μπορούν να προκαλέσουν βρογχίτιδα, άσθμα, εμφύσημα και μείωση της πνευμονικής λειτουργίας. Παράλληλα, η μακροχρόνια έκθεση φαίνεται να συνδέεται με καρδιακές προσβολές, αρρυθμίες ή και εγκεφαλικά επεισόδια. Μπορεί, εξάλλου, να προκληθεί ερεθισμός στα μάτια, τη μύτη και το λαιμό.

Η κατάσταση που επικρατεί στην Κύπρο περιγράφεται από τον υπουργό Εργασίας κ. Μαρίνο Μουσιούττα, ο οποίος απαντούσε σε σχετικές ερωτήσεις του βουλευτή Αμμοχώστου κ. Γιώργου Κουκουμά.

Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που παραθέτει ο κ. Μουσιούττας, χειρότερη χρονιά από πλευράς παρουσίας αιωρούμενων σωματιδίων στην ατμόσφαιρα ΑΣ10 (μg/m3) ήταν το 2023, αν ληφθεί υπόψιν πως από το όριο των 50 μικρογραμμαρίων ανά κυβικό μέτρο (μg/m3), στο Παραλίμνι είχαν εκτοξευθεί μέχρι και τα 350 (μg/m3). Την ίδια χρονιά πολλαπλάσια ήταν τα όρια και σε άλλες περιοχές της Κύπρου, όπου υπάρχουν σταθμοί καταμέτρησης. Σε κάποιες περιπτώσεις η σκόνη  στην ατμόσφαιρα σε επίπεδο εδάφους (δηλαδή εκεί που αναπνέει ο άνθρωπος) ήταν τόση πολλή, ώστε κρίθηκε αναγκαίο να εκδοθούν ανακοινώσεις.

Το έτος 2022 εκδόθηκαν 15 ανακοινώσεις, το 2023 σε 20 περιπτώσεις, το 2024 σε 12 και το 2025 σε τέσσερις περιπτώσεις. Τις υπόλοιπες μέρες που υπάρχει σκόνη, όταν είναι κάτω από το όριο ή πλησίον αυτού, δεν εκδίδονται ανακοινώσεις.

Ο κ. Μουσιούττας ενημερώνει τον κ. Κουκουμά, πως ο μέγιστος επιτρεπτός αριθμός ημερήσιων υπερβάσεων (αιωρούμενων σωματιδίων) σε ΑΣ10 ανά έτος είναι 35, η ημερήσια οριακή τιμή είναι 50 μg/m3 και η ετήσια οριακή τιμή 40 μg/m3.

Το έτος 2022, με βάση τα στοιχεία που αφορούν τον αριθμό υπερβάσεων της ημερήσιας οριακής τιμής (50μg/m3), στο σταθμό Αγίας Μαρίνας Ξυλιάτου είχαν καταγραφεί 10 υπερβάσεις, στον κυκλοφοριακό σταθμό Λευκωσίας 72, στον κυκλοφοριακό σταθμό Λάρνακας 26 υπερβάσεις, στον κυκλοφοριακό σταθμό Λεμεσού 60, στον κυκλοφοριακό σταθμό Πάφου 22, και στον κυκλοφοριακό σταθμό Παραλιμνίου 54. Εξάλλου στον οικιστικό σταθμό Λευκωσίας είχαν καταγραφεί 32 υπερβάσεις, στον βιομηχανικό σταθμό καταμέτρησης Ζυγίου 31 υπερβάσεις και στον βιομηχανικό σταθμό Μαρί 28 υπερβάσεις.

Όσον αφορά τη μέγιστη ημερήσια τιμή αιωρούμενων σωματιδίων ΑΣ 10 μg/m3, (μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο) με όριο τα 50μg/m3, το έτος 2022, στην Αγία Μαρίνα Ξυλιάτου είχαν καταγραφεί 123,8 μg/m3, στη Λευκωσία 205,6 μg/m3, στη Λάρνακα 113,6, στη Λεμεσό 180,5, στην Πάφο 219,9 και στο Παραλίμνι 180,6.

Όσον αφορά τον οικιστικό σταθμό Λευκωσίας, είχαν καταγραφεί 208,7 μg/m3, στο βιομηχανικό σταθμό Ζυγίου 173,9 και στο βιομηχανικό σταθμό Μαρί 152,9 μg/m3.

Όσον αφορά τον αριθμό υπερβάσεων που οφείλονται σε φυσικές πηγές (επεισόδια σκόνης και θαλάσσιο άλας) στο σταθμό Αγίας Μαρίνας Ξυλιάτου είχαν καταγραφεί 8 υπερβάσεις και στον κυκλοφοριακό σταθμό Λευκωσίας 39.

Το έτος 2023 η μέγιστη ημερήσια τιμή (50μg/m3), στην Αγία Μαρίνα Ξυλιάτου είχε ξεπεραστεί 17 φορές, στον κυκλοφοριακό σταθμό Λευκωσίας 85 φορές, στη Λάρνακα 34 φορές, τη Λεμεσό 64 φορές, στην Πάφο 37 φορές, στο Παραλίμνι 47 φορές, στον οικιστικό σταθμό Λευκωσίας 37 φορές, στον βιομηχανικό σταθμό Ζυγίου 40 φορές και στο βιομηχανικό σταθμό Μαρί 34 φορές.

Την ίδια χρονιά, η μέγιστη ημερήσια τιμή ΑΣ10 (μg/m3) (με οριακή τιμή τα 50 μg/m3) στο σταθμό Αγίας Μαρίνας Ξυλιάτου είχαν καταγραφεί 108 (μg/m3). Στον κυκλοφοριακό σταθμό Λευκωσίας  καταγράφηκαν 147,3 μg/m3, στον κυκλοφοριακό σταθμό Λάρνακας είχαν καταγραφεί 231,5 μg/m3, στη Λεμεσό είχαν καταγραφεί 257,6 μg/m3, στην Πάφο 152,7 μg/m3, ενώ στο Παραλίμνι είχαν εκτοξευθεί στα 350,6 μg/m3. Στον οικιστικό σταθμό Λευκωσίας είχαν καταγραφεί 96,4 μg/m3, στον βιομηχανικό σταθμό Ζυγίου είχαν καταγραφεί 122 μg/m3 και στον βιομηχανικό σταθμό Μαρί καταγράφηκαν 136,2 μg/m3.

Όσον αφορά την αριθμό των υπερβάσεων που οφείλονται σε φυσικές πηγές (επεισόδια σκόνης και θαλάσσιο άλας) είχαν καταγραφεί 17 στο σταθμό Ξυλιάτου και 52 στον κυκλοφοριακό σταθμό Λευκωσίας.

Δεκάδες υπερβάσεις το 2025

Το έτος 2025 ο αριθμός των υπερβάσεων της ημερήσιας Οριακής Τιμής (50μg/m3) ήταν 5 στο σταθμό Αγίας Μαρίνας Ξυλιάτου, 67 στον κυκλοφοριακό σταθμό Λευκωσίας, 32 στο σταθμό Λάρνακας, 44 στο σταθμό Λεμεσού, 17 στο σταθμό Πάφου, 35 στο σταθμό Παραλιμνίου, 30 στον οικιστικό σταθμό Λευκωσίας, 18 στον βιομηχανικό σταθμό Ζυγίου και 13 στον βιομηχανικό σταθμό Μαρί.

Όσον αφορά τη μέγιστη ημερήσια τιμή έτους σε ΑΣ10 (μg/m3), στο σταθμό Αγίας Μαρίνας Ξυλιάτου ήταν 75,8 μg/m3, στον κυκλοφοριακό σταθμό Λευκωσίας, 110, στον σταθμό Λάρνακας, επίσης 110, στον σταθμό Λεμεσού 132, στον σταθμό Πάφου 99, στον σταθμό Παραλιμνίου 122,6, στον οικιστικό σταθμό Λευκωσίας 101,5, στον βιομηχανικό σταθμό Ζυγίου 131,3 και στον βιομηχανικό σταθμό Μαρί 124,8.