Όχι απλώς σκανδαλίζουν, αλλά ξεπερνούν κάθε όριο χρηστής διοίκησης τα όσα γίνονταν επί 10 και πλέον χρόνια με τις τουρκοκυπριακές περιουσίες στον Δήμο Πάφου επί δημαρχίας Φαίδωνα Φαίδωνος.
Αυτό τουλάχιστον αποδίδεται με γλαφυρό τρόπο σε έκθεση του Υπουργείου Εσωτερικών, στην οποία συνοψίζεται η εικόνα με τη διαχείριση τουρκοκυπριακών περιουσιών από το 2015 και εντεύθεν και είναι προϊόν της έρευνας κλιμακίου που έγινε τον περασμένο Φεβρουάριο.
Έκοβε κι έραβε
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των πρόσφατων επιτόπιων ελέγχων σε συνάρτηση με στοιχεία από διοικητικούς φάκελους και έρευνας μεταξύ της διετίας 2024 και 2025, ο Δήμος Πάφου ως αρμόδια πολεοδομική Αρχή, εκμεταλλευόμενος τα νομοθετικά κενά που ίσχυαν μέχρι πρότινος, έκοβε κι έραβε παρακάμπτοντας κάθε αρχή δικαίου.
Τα ευρήματα του κλιμακίου, τα οποία είναι σε γνώση του «Φ», δεν αφήνουν αμφιβολίες, αφού καταδεικνύουν ότι ο Δήμος Πάφου προέβαινε σε ενέργειες που παραβίαζαν όρους των συμβάσεων μίσθωσης περιουσιών και έθεταν σε δυσμενή θέση αιτητές/πρόσφυγες που ήταν δικαιούχοι.
Αυτό που διαπιστώθηκε και καταγράφεται στο πόρισμα της έρευνας είναι ότι η δημοτική Αρχή καταπατούσε κανόνες του διοικητικού δικαίου, που αφορούν την αμεροληψία, τη διαφάνεια, τη χρηστή διοίκηση και την ίση μεταχείριση των δικαιούχων/αιτητών.
Το θέμα με τη διαχείριση των περιουσιών έχει μεγαλύτερες διαστάσεις αν αναλογιστούμε ότι η Αστυνομία Κύπρου στο πλαίσιο έρευνας έχει διερευνήσει ποινικές ευθύνες προσώπων σε σχέση με διαχείριση τουρκοκυπριακών περιουσιών.
Στον Υπουργό
Η εν λόγω έκθεση, όπως είναι σε θέση να γνωρίζει ο «Φ» παραδόθηκε προ ολίγων ημερών στο γραφείο του Υπουργού Εσωτερικών, Κωνσταντίνου Ιωάννου, από τη διευθύντρια της Υπηρεσίας Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών, Ανθή Λακκοτρύπη.
Τι πραγματεύτηκε
Η έρευνα πραγματεύτηκε 110 ενεργές συμβάσεις μίσθωσης, οι 92 εκ των οποίων είτε τροποποιήθηκαν, είτε συνάφθηκαν από το 2015. Πρόκειται για τη χρονολογία που ο κ. Φαίδωνος ανέλαβε για πρώτη φορά τη δημαρχία της πόλης.
Αυτές οι συμβάσεις μίσθωσης αγγίζουν όλο το φάσμα με τις εν λόγω περιουσίες. Αφορούν, ανάμεσα σ΄ άλλα, υποστατικά, ανοικτούς χώρους, μνημεία και γεωργική γη. Μεγάλος αριθμός συμβάσεων σχετίζονται με υποστατικά εντός του κέντρου της πόλης, με τον Δήμο να αναλαμβάνει στη βάση των συμφωνηθέντων την αναστήλωση και επιδιόρθωση των ακινήτων.
Σύγκρουση συμφέροντος
Ένα από τα βασικά ευρήματα ήταν ότι προκύπτουν θέματα νομιμότητας λόγω των ιδιοτήτων που είχε. Υπό αυτές καλείτο να εξετάσει αιτήματα για παραχώρηση τουρκοκυπριακών περιουσιών, ενώ την ίδια στιγμή εμφανιζόταν ταυτόχρονα και ως αιτητής ή ενδιαφερόμενο μέρος. Με άλλα λόγια, η δημοτική αρχή στην προκειμένη δημιουργούσε σκιές πως παραγνώριζε για ίδιον όφελος τα δικαιώματα ενός αιτητή/δικαιούχου.
Όπως πληροφορούμαστε, στην έκθεση που διαβιβάστηκε προσφάτως στον υπουργό, γίνεται λόγος για πρακτική που αντίκειται στις θεμελιώδεις αρχές της αμεροληψίας και της αποφυγής σύγκρουσης συμφερόντων που διέπουν τη διοικητική δράση.
Κατάχρηση εξουσίας
Στα ευρήματα της έρευνας γίνονται συγκεκριμένες αναφορές σε πρακτικές που εγείρουν ζήτημα καταχρηστικής άσκησης εξουσίας και παράκαμψη προβλεπόμενης διοικητικής διαδικασίας.
Τα σημεία που οδηγούν στις προαναφερθείσες επισημάνσεις είναι τα ακόλουθα:
>> Ο Δήμος προέβη σε κατεδαφίσεις τουρκοκυπριακών υποστατικών και χωρίς προηγουμένως να έχει ενημερώσει ή να ζητήσει έγκριση από τον Κηδεμόνα (Υπουργείο Εσωτερικών). Στη συνέχεια, μάλιστα, υπέβαλλε αιτήματα για να του παραχωρηθούν τα εν λόγω ακίνητα.
>> Ο Δήμος ως πολεοδομική Αρχή καλείτο να εξετάσει αιτήματα πολιτών για χρήση υποστατικών. Όπως αποδεικνυόταν, ο Δήμος για τα ίδια υποστατικά είτε είχε εκδηλώσει ενδιαφέρον προκειμένου να του παραχωρηθούν, είτε εκδήλωνε ενδιαφέρον μετά που ο αιτητής ζητούσε να του παραχωρηθούν. Με απλά λόγια, δημιουργούνταν σκανδαλωδώς συνθήκες άνισης μεταχείρισης, με την τοπική Αρχή να είναι σε δεσπόζουσα θέση.
Οι τακτικές…
Υπάρχουν κι άλλα πολλά ευρήματα που τέθηκαν υπόψιν της εφημερίδας μας από καλά ενημερωμένη πηγή και προκαλούν σκιές ως προς την τακτική της δημοτικής Αρχής και τις προθέσεις της.
Συνοψίζουμε:
>> Ο Δήμος εξασφάλιζε ένα ακίνητο για συγκεκριμένη χρήση και κατόπιν της σύναψης της σύμβασης προέβαινε σε υποβολή αιτήματος προς τον κηδεμόνα για αλλαγή χρήσης των ακινήτων ή να του παραχωρηθεί ταυτόχρονα δικαίωμα να υπεκμισθώσει.
>> Σε πολλές περιπτώσεις όταν περιουσία παραχωρείτο στον Δήμο, ο τελευταίος επανερχόταν με νέα αιτήματα για απόκτηση γειτονικών ή παρακείμενων τεμαχίων, προφασιζόμενος ευρύτερο σχεδιασμό για υλοποίηση έργων. Οι αρμόδιοι λειτουργοί της Υπηρεσίας Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών επισημαίνουν, όπως είναι σε θέση να γνωρίζει η εφημερίδα μας, ότι «αυτός ήταν ο τρόπος για εξασφάλιση επιπρόσθετων ακινήτων», ενώ θα έπρεπε να είχαν προβλεφθεί στον αρχικό σχεδιασμό.
>> Η δημοτική Αρχή είχε εξασφαλίσει γη για κοινωφελείς σκοπούς, όπως δημιουργία χώρων πρασίνου και πάρκα, αλλά παραβίαζε τους όρους των σχετικών συμβάσεων. Είτε δεν υλοποιούσε τα έργα, είτε αξιοποίησε τα ακίνητα για άλλους σκοπούς απ΄ αυτούς που προνοούνταν στις συμβάσεις.
Παραβιάσεις όρων
Γενικότερα, όπως προκύπτει και από τις πιο πάνω αναφορές που αντικατοπτρίζουν απόλυτα τα ευρήματα του επιτόπιου ελέγχου, υπάρχει σωρεία παραβιάσεων σε όρους σύμβασης:
>> Μη αξιοποίηση και δέσμευση περιουσιών που παραχωρούνταν
>> Απόκλιση από τους όρους χρήσης
>> Ο Δήμος αποκόμιζε οικονομικό όφελος (π.χ. τέλη στάθμευσης) από περιουσίες που τους είχαν παραχωρηθεί με προνομιακούς όρους για κοινωφελείς σκοπούς.
Δυο υποθέσεις στην Αστυνομία
Τουλάχιστον δυο υποθέσεις που αφορούν εκμετάλλευση ακινήτων από τον Δήμο Πάφου, βάσει γεγονότων και πληροφοριών, απασχολούν αυτή τη στιγμή ανακριτικά την Αστυνομία. Η μια εκ των δυο αφορά την υπόθεση Μούτταλου και την τουρκοκυπριακή περιουσία έκτασης 17.000 τ.μ. που υπεκμισθώθηκε σε ιδιώτη. Γι΄ αυτή την περίπτωση είχε κάνει έρευνα η Ελεγκτική Υπηρεσία το 2023 για λογαριασμό της Αστυνομίας, μετά από οδηγίες του Γενικού Εισαγγελέα. Σχετικό σημείωμα είχε αποστείλει ο τέως Γενικός Ελεγκτής (10/2023), Οδυσσέας Μιχαηλίδης, εντοπίζοντας παρανομίες. Η έτερη υπόθεση έχει να κάνει με πρόσφατη μεγάλη ανάπτυξη που έγινε στην Πάφο και αφορά τον τρόπο διαχείρισης/εκμετάλλευσης περιουσίας που παραδόθηκε στον Δήμο.
Ξεκάθαρη εικόνα για τις παρατυπίες και συγκεκριμένα μέτρα
- Θα δημοσιευτεί κατάλογος με τις συμβάσεις που τερματίστηκαν στον Δήμο Πάφου
Το Υπουργείο Εσωτερικών βάσει των ευρημάτων του για τον Δήμο Πάφου, αλλά και γενικότερα του σχεδιασμού του για έλεγχο όλων των συμβάσεων Αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης που «τρέχει» παγκύπρια από το 2024, παρουσιάζεται να έχει ικανοποιητική εικόνα για τις κακές πρακτικές, αποδίδοντας τις κυρίως στις αδυναμίες του προηγούμενου νομοθετικού πλαισίου.
Όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, αρμόδιοι λειτουργοί του Υπουργείου έχουν καταλήξει ότι ο Δήμος Πάφου εκμεταλλεύτηκε τη νομοθεσία που έκανε γενικά λόγο για διακριτική ευχέρεια του εκάστοτε Κηδεμόνα, αλλά και τις παθογένειες του πλαισίου διαχείρισης και ελέγχου.
Πλέον, θεωρείται πως με την νέα νομοθεσία που ψηφίστηκε από τη Βουλή και ήδη εφαρμόζεται, καθιερώθηκαν σαφείς και αντικειμενικοί όροι σε ό,τι αφορά τη διαχείριση τουρκοκυπριακών περιουσιών, που «κλείνουν» τα όποια παραθυράκια για παρατυπίες. Επιπλέον, έχουν θεσπιστεί κανόνες ελέγχου και εποπτείας.
Να σημειωθεί ότι σε ό,τι αφορά τον Δήμο Πάφου η Υπηρεσία Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών έχει προβεί σε τερματισμό συμβάσεων μίσθωσης περιουσιών, αλλά και σε ανάκτησή τους. Μάλιστα, όπως πληροφορούμαστε, υπάρχει πρόθεση να δημοσιευτεί κατάλογος με τις περιουσίες προκειμένου να παραχωρηθούν σε δικαιούχους πρόσφυγες.
Όπως αποκάλυψε ο «Φ» στις 19/2 επί δημαρχίας Φαίδωνος, το Υπουργείο Εσωτερικών τερμάτισε μετά από διαδικασίες σύμβαση που αφορούσε τουρκοκυπριακή γη έκτασης 21.424 τ.μ.. Ο εν λόγω τερματισμός είχε γίνει την άνοιξη του 2025. Όπως είχε διαπιστωθεί, μεταξύ άλλων, για πέραν των πέντε χρόνων ο Δήμος δεν είχε υλοποιήσει δέσμευσή του για υλοποίηση έργου στο πλαίσιο της σχετικής σύμβασης με τον Κηδεμόνα.
Είχαμε αποκαλύψει σχετική επιστολογραφία στις αρχές του 2026 μεταξύ του νυν υπουργού Εσωτερικών, Κωνσταντίνου Ιωάννου και του εν αργία -πλέον- δημάρχου Πάφου, Φαίδωνα Φαίδωνος.
Σύμφωνα με στοιχεία έρευνας του Υπουργείου που ολοκληρώθηκε αρχές του 2025 και αφορά την κατοχή και χρήση τ/κ περιουσιών απ΄ όλους τους Δήμους παγκυπρίως, διαπιστώθηκε πως σε 31 περιπτώσεις παραβιάστηκαν οι όροι σύμβασης. Απ΄ αυτές τις 31 περιπτώσεις οι 18, δηλαδή, ποσοστό 58%, χρεώνεται στον Δήμο Πάφου.
