«Σου παίρνει ή ελέγχει τον μισθό ή τα έσοδά σου;». «Σε έχει χτυπήσει με τα χέρια του ή με αντικείμενα;». «Σε μειώνει συστηματικά, σε προσβάλλει ή σε ταπεινώνει;». «Σε απειλεί ότι θα σου πάρει τα παιδιά;». «Μήπως σε εξαναγκάζει σε σεξουαλικές πράξεις;». Αυτά είναι μόνο μερικά από τα σημάδια έμφυλης ή και ενδοοικογενειακής βίας, τα οποία έχουν ομαδοποιηθεί και συγκεντρωθεί στην νέα πλατφόρμα ΦΑΡΟΣ.
Πρόκειται για πρωτοβουλία του Μεσογειακού Ινστιτούτου Μελετών Κοινωνικού Φύλου (MIGS), η οποία επιδιώκει να ρίξει φως στις ζωές των θυμάτων, καθώς η βία και κακοποίηση είναι εγκλήματα που λαμβάνουν μεγάλες διαστάσεις στην Κύπρο. Τη διετία 2024 – 2025 καταγράφηκαν 2.098 καταγγελίας για βία στην οικογένεια, ενώ την τριετία 2023 – 2025 καταγράφηκαν 1.667 καταγγελίες γιααδικήματα βίας κατά των γυναικών.
Ο ΦΑΡΟΣ απευθύνεται στα θύματα έχοντας συγκεντρώσει όλα τα χρήσιμα τηλέφωνα και τις υπηρεσίες στις οποίες μπορούν να αποταθούν τα θύματα, καθώς και τα δικαιώματα που έχουν βάσει της νομοθεσίας.
Η επίσημη έναρξη της ψηφιακής πλατφόρμας ΦΑΡΟΣ (www.pharos.cy) ανακοινώθηκε σήμερα σε διάσκεψη Τύπου. Όπως αναφέρθηκε, συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο και εύκολα προσβάσιμο σημείο πληροφορίες για τα νομικά δικαιώματα, τις υπηρεσίες στήριξης και τους διαθέσιμους πόρους για γυναίκες που βιώνουν έμφυλη και ενδοοικογενειακή βία στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Η πλατφόρμα, υπογραμμίστηκε στη παρουσίαση, δημιουργήθηκε για να καλύψει ένα σημαντικό κενό και να ενισχύσει το δικαίωμα των γυναικών που βιώνουν βία στην πληροφόρηση, όπως αυτό κατοχυρώνεται στη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης.
Η ερευνήτρια, συντονίστρια προγραμμάτων στο Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου (MIGS), Δάφνη Δημητρίου παρουσίασε την πλατφόρμα, διευκρινίζοντας πως, προς το παρόν, προσφέρεται στα ελληνικά και τα αγγλικά.
Σε όλη τη διάρκεια περιήγησης στην πλατφόρμα, υπάρχει διαθέσιμο κουμπί έκτακτης εξόδου, ώστε να μην γίνει αντιληπτή η χρήση του ΦΑΡΟΥ από τον κακοποιητή. Παράλληλα, προσφέρονται οδηγίες για τον καθαρισμό του ιστορικού από την επίσκεψη.
«Η πλατφόρμα χωρίζεται σε δύο επίπεδα. Εκείνο όπου κάποιος χρειάζεται άμεσα βοήθεια και εκείνο που κάποιος υποπτεύεται πως βρίσκεται σε κακοποιητικό περιβάλλον και αναζητά ενημέρωση».
Αν το άτομο κινδυνεύει άμεσα, του προσφέρεται επιλογή να καλέσει απευθείας εκείνη τη στιγμή το 112 για την Αστυνομία ή το 1440 του ΣΠΑΒΟ.
Σε διαφορετική περίπτωση, στο δεύτερο επίπεδο, μπορεί να δει ποια είναι τα σημάδια της βίας. «Μπορώ να επιβεβαιώσω για τον εαυτό μου ή για άλλο πρόσωπο», είπε η κ. Δημητρίου.
Ο ΦΑΡΟΣ, παρέχει, επίσης, την επιλογή «βρες βοήθεια» η οποία είναι χωρισμένη στην Αστυνομία, τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας και ΣΠΑΒΟ.
Τα θύματα, παράλληλα, θα βρουν και την κατηγορία κατάλογος πόρων, όπου μπορούν να δουν πού να αποταθούν για την κάλυψη αναγκών τους, σε λίστα με 48 φορείς και τα στοιχεία επικοινωνίας τους.
Η πλατφόρμα ΦΑΡΟΣ λειτουργεί ως εργαλείο ενημέρωσης για:
>> Νομικά δικαιώματα και διαδικασίες του συστήματος δικαιοσύνης
>> Κρατικές και μη υπηρεσίες στήριξης
>> Πληροφόρηση για αρμόδιους φορείς και υπηρεσίες παραπομπής
Η ανάπτυξη της πλατφόρμας ΦΑΡΟΣ βασίστηκε σε μια εκτενή και συστηματική διαδικασία τεκμηρίωσης και συνεργασίας, με στόχο τη δημιουργία ενός αξιόπιστου και πρακτικά χρήσιμου εργαλείου πληροφόρησης.
Πριν από την επίσημη έναρξη, η πλατφόρμα λειτούργησε πιλοτικά και αξιολογήθηκε από γυναίκες που βιώνουν ή έχουν βιώσει βία, άτομα του περιβάλλοντός τους και επαγγελματίες πρώτης γραμμής, με την ανατροφοδότηση να ενσωματώνεται στην τελική μορφή της πλατφόρμας.
«Η έμφυλη/ ενδοοικογενειακή βία σου στερεί την αυτοπεποίθηση, την υγεία, ακόμα και τη ζωή. Ποτέ δεν φταις εσύ. Η ευθύνη ανήκει πάντα στον θύτη. Έχεις δικαίωμα να ζήσεις χωρίς βία, με ασφάλεια και σεβασμό», αναφέρεται στην πλατφόρμα, παρέχοντας ψυχολογική στήριξη στα θύματα.
Τσιάρτας: Χρήσιμο εργαλείο για τα θύματα και του αρμόδιου φορείς
Τη σημασία της πλατφόρμας ΦΑΡΟΣ, τόσο για τα ίδια τα θύματα όσο και για τους αρμόδιους φορείς, επεσήμανε ο πρόεδρος του εθνικού συντονιστικού φορέα για την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών του υπουργείου Δικαιοσύνης, Άριστος Τσιάρτας.
Όπως είπε, ο ΦΑΡΟΣ συγκεντρώνει διαδρομές παραπομπής και συμβουλεύει τα θύματα να ζητήσουν βοήθεια. «Χρήσιμο εργαλείο και για τους κρατικούς φορείς».
Η πλατφόρμα, είπε, απαντά με ουσιαστικό και πρακτικό τρόπο σε ένα από τα πιο κρίσιμα δικαιώματα των θυμάτων έμφυλης βίας: το δικαίωμα σε έγκαιρη, αξιόπιστη και προσβάσιμη πληροφόρηση. Ένα δικαίωμα που κατοχυρώνεται τόσο από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης όσο και από το εθνικό νομικό μας πλαίσιο.
«Σε ένα συχνά πολύπλοκο και αποθαρρυντικό σύστημα, η πλατφόρμα ΦΑΡΟΣ λειτουργεί ως σημείο αναφοράς. Συγκεντρώνει πληροφορίες για υπηρεσίες στήριξης, διαδρομές παραπομπής και βασικές διαδικασίες, διευκολύνοντας τις γυναίκες που βιώνουν έμφυλη βία να καθοδηγηθούν σωστά, να ζητήσουν βοήθεια και να ασκήσουν τα δικαιώματά τους με ασφάλεια και αξιοπρέπεια. Ταυτόχρονα, η πλατφόρμα αποτελεί ένα πολύτιμο και αξιόπιστο εργαλείο και για τους επαγγελματίες πρώτης γραμμής».
Η πρόληψη και καταπολέμηση της έμφυλης βίας δεν αποτελεί απλώς νομική ή θεσμική υποχρέωση· αποτελεί πρωτίστως ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κοινωνικής δικαιοσύνης και δημοκρατίας, κατέληξε.
Σουζάνα Παύλου: Η πρόσβαση στην πληροφόρηση είναι δικαίωμα
Για εμάς η πρόσβαση στην πληροφόρηση δεν είναι πολυτέλεια. Είναι δικαίωμα. Και είναι προϋπόθεση ασφάλειας, αξιοπρέπειας και ενδυνάμωσης, υπογράμμισε η πρόεδρος του Μεσογειακού Ινστιτούτου Μελετών Κοινωνικού Φύλου (MIGS), Σουζάνα Παύλου.
«Δεν μπορούμε να μιλάμε για προστασία των γυναικών όταν η πληροφορία παραμένει κατακερματισμένη, δύσκολα προσβάσιμη ή άγνωστη σε εκείνες που τη χρειάζονται περισσότερο. Σε συνθήκες βίας, η έλλειψη έγκαιρης και ξεκάθαρης πληροφόρησης μπορεί να σημαίνει καθυστέρηση, απομόνωση ή ακόμη και κίνδυνο», είπε.
Η δημιουργία του ΦΑΡΟΣ έρχεται να καλύψει αυτό το κενό και να ενισχύσει ουσιαστικά το δικαίωμα των γυναικών στην ενημέρωση, όπως αυτό κατοχυρώνεται τόσο στην εθνική νομοθεσία όσο και στη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης. Ταυτόχρονα, αποτελεί μια ξεκάθαρη δήλωση ότι η πρόσβαση στη γνώση είναι εργαλείο δύναμης και πρέπει να είναι διαθέσιμη σε όλες.
