Σε μια κρίσιμη καμπή για την πολιτική προστασία της χώρας, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας προήδρευσε χθες ευρείας σύσκεψης με στόχο την οριστική θωράκιση της Κύπρου ενόψει της αντιπυρικής περιόδου 2026.
Η Κύπρος διαθέτει φέτος 14 πρωτεύοντα πτητικά μέσα (9 αεροσκάφη, 4 ελικόπτερα, 1 BB), το μεγαλύτερο αριθμό στην ιστορία της. Επίσης, υλοποιείται στρατηγικό σχέδιο για τη σταδιακή απόκτηση ιδιόκτητου στόλου αεροσκαφών και ελικοπτέρων πυρόσβεσης, διασφαλίζοντας την αυτονομία και την επάρκεια της χώρας για τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, ολοκληρώθηκε ο χώρος φιλοξενίας του Περιφερειακού Κόμβου Αεροπυρόσβεσης (CRAFS) στην Πάφο.
Η Κυβέρνηση υλοποιεί μια ολιστική προσπάθεια εδραίωσης ενός Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας. Εντός Μαΐου 2026 υπογράφεται η σύμβαση για το νέο ενιαίο Σύστημα Έκτακτης Ανάγκης NG 112 (Νέας Γενιάς), με ορίζοντα ολοκλήρωσης τους 13 μήνες.
Το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης (SMS) αναμένεται να τεθεί σε πιλοτική εφαρμογή αρχές Ιουνίου, με πλήρη λειτουργία έως το τέλος του μήνα.
Επίσης, τέθηκε ήδη σε λειτουργία το Ενιαίο Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων της Πυροσβεστικής, το οποίο διασυνδέεται με κάμερες παρακολούθησης υπαίθρου σε Λάρνακα, Λεμεσό, Πάφο και δεδομένα της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας για παρακολούθηση μετεωρολογικών δεδομένων για σκοπούς πρόληψης των πυρκαγιών.
Το Τμήμα Δασών, υπεύθυνο για το 54% της ελεύθερης επικράτειας, παρουσίασε εντυπωσιακά στοιχεία για το έτος που πέρασε. Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε σε αποτελεσματικότητα στο 91% των πυρκαγιών όπου κατασβέστηκε σε έκταση μικρότερη του ενός εκταρίου. Ο μέσος χρόνος επέμβασης παραμένει σταθερά στα 11,5 – 12 λεπτά.
Διαθέτει το μεγαλύτερο στόλο που είχε ποτέ, με 135 πυροσβεστικά οχήματα και αναμένονται ακόμα 27, ενώ η στελέχωση σε δασοπυροσβέστες και προσωπικό αποτελεί τη μεγαλύτερη επένδυση στην ιστορία του.
Το Τμήμα Δασών πρωτοπορεί με ελεγχόμενη καύση (πιλοτικά στον Μαχαιρά και τη Λευκωσία) και προγράμματα ελεγχόμενης βόσκησης για τη μείωση της καύσιμης ύλης. Περαιτέρω, εφαρμόζονται καινοτόμες πρακτικές πρόληψης, όπως η τηλεπισκόπηση με αυτόματα συστήματα ανίχνευσης και drones. Επίσης, εντείνονται οι δράσεις καθαρισμού εγκαταλελειμμένων περιοχών και μειώνονται οι εστίες ανάφλεξης με στοχευμένα έργα διαχείρισης βιομάζας και δημιουργίας αντιπυρικών ζωνών προστασίας.
Παρά την πρόοδο, στη σύσκεψη στο Προεδρικό καταγράφηκαν και θέματα για τα οποία υπάρχουν αδυναμίες και χρήζουν βελτίωσης:
Ύπαιθρος: Διαπιστώνεται αδυναμία αξιοποίησης πόρων για την πρόληψη και καταστολή στην ύπαιθρο, με την προσπάθεια εμπλοκής του Τμήματος Δασών σε αυτό το κομμάτι να παραμένει στάσιμη. Η επιχειρούμενη μεταρρυθμιστική προσπάθεια για εμπλοκή του Τμήματος Δασών στο κομμάτι της πρόληψης στην ύπαιθρο δεν φαίνεται να προχωρεί και το κενό παραμένει.
Θεσμική μεταρρύθμιση: Τα νομοσχέδια για τον «Περί Πολιτικής Προστασίας Νόμο του 2026» και τη μετονομασία του ΥΠΕΣ εκκρεμούν στη Βουλή. Το νομοσχέδιο διέπει μεταξύ άλλων τη σύσταση και τη λειτουργία του νέου Μηχανισμού Πολιτικού Πολιτικής Προστασίας, καθώς και τη με νόμο θεσμοθέτηση Εθνικού Συντονιστή Πολιτικής Προστασίας και τη συντονιστική του λειτουργία. Για το μεσοδιάστημα, με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, μέχρι την ψήφιση των νομοσχεδίων διορίστηκε ως Εθνικός Συντονιστής ο αρχιπύραρχος Νίκος Λογγίνος.
Υποδομές: Παραμένουν σημαντικές κενές θέσεις δασικών υπαλλήλων, πρόβλημα που αναμένεται να επιδεινωθεί τα επόμενα χρόνια.
Υπογειοποίηση καλωδίων: Συνεργασία με ΑΗΚ για υλοποίηση του προγράμματος.
Ο Εθνικός Συντονιστής, Νίκος Λογγίνος, υπογράμμισε ότι «πάντα υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης», εστιάζοντας στην αξιοποίηση των 13 πτητικών μέσων που είναι ήδη έτοιμα, καθώς και στη σημασία της πρόληψης, αφού ο ανθρώπινος παράγοντας ευθύνεται για πάνω από το 90% των πυρκαγιών. Είπε επίσης ότι κάθε χρόνο εκδηλώνονται 5.000 πυρκαγιές, ένας πολύ μεγάλος αριθμός ο οποίος πρέπει να μειωθεί «και αυτό θα πρέπει να γίνει με την πρόληψη».
