Τρεις από τους πέντε νόμους για τις εκποιήσεις και το πλαίσιο αφερεγγυότητας, οι οποίοι επιστράφηκαν από την Προεδρία στη Βουλή τον περασμένο μήνα και τροποποιήθηκαν από το Νομοθετικό Σώμα, υπέγραψε για να τεθούν σε ισχύ ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης.
Την ίδια ώρα, προχώρησε σε αναφορά στο Ανώτατο Δικαστήριο άλλων δύο νομοθεσιών, ανεβάζοντας τον αριθμό των συνολικών αναφορών στη δικαιοσύνη για το ίδιο ζήτημα σε έξι. Η τελική ετυμηγορία της Κυβέρνησης κοινοποιήθηκε μέσω της δημοσίευσης στην Επίσημη Εφημερίδα των τριών νόμων που υπεγράφησαν.
Υπενθυμίζεται πως τα κόμματα έκαναν αποδεκτές τις αναπομπές των συγκεκριμένων νόμων, αφού προηγουμένως έκαναν τις απαιτούμενες αλλαγές. Συγκεκριμένα, με τις τρεις νομοθεσίες που έχουν τεθεί σε ισχύ, δίνονται επιπλέον εργαλεία στους δανειολήπτες για να προστατεύσουν την κύρια κατοικία τους.
Οι νόμοι που υπεγράφησαν
– Νόμος περί Δικαστηρίων, πρόταση νόμου του ΔΗΚΟ. Με τη νέα νομοθεσία, ο δανειολήπτης θα έχει το δικαίωμα παραμερισμού της ειδοποίησης εκποίησης, μετά από αίτηση στο Δικαστήριο εντός 45 ημερών μετά την ειδοποίηση της εκποίησης.
Συγκεκριμένα, δικαστής Επαρχιακού Δικαστηρίου έχει την αρμοδιότητα να εκδικάζει διαφορές μεταξύ δανειολήπτη και πιστωτών για το χρεωστικό υπόλοιπο της πιστωτικής διευκόλυνσης που έχει τερματιστεί. Παράλληλα, μπορεί να εκδικάζει και άλλες διαφορές μεταξύ των δύο μερών που προκύπτουν από την τερματισμένη δανειακή σύμβαση, οι οποίες σχετίζονται με εγγυήσεις, εξασφαλίσεις, υπερχρεώσεις και καταχρηστικές ρήτρες και εκποιήσεις. Την ίδια ώρα, το Δικαστήριο θα μπορεί να εξετάζει έφεση που θα καταχωρήσει ο ενυπόθηκος οφειλέτης ή οποιοδήποτε ενδιαφερόμενο μέρος και να εκδίδει διάταγμα παραμερισμού της ειδοποίησης εκποίησης εντός 45 ημερών από την παραλαβή της ειδοποίησης τύπου «ΙΑ».
Σε περίπτωση που η συγκεκριμένη ειδοποίηση έχει αποσταλεί πριν από τη δημοσίευση της νομοθεσίας, οι 45 ημέρες αρχίζουν να μετρούν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του νόμου. Βάσει της νομοθεσίας, η εκδίκαση της ουσίας των υποθέσεων θα ολοκληρώνεται εντός 12 μηνών από την ημέρα καταχώρησής τους.
Επιπρόσθετα, η νέα ειδοποίηση τύπου «ΙΑ» μπορεί να επιδοθεί εκ νέου στον οφειλέτη και στα ενδιαφερόμενα μέρη παραμερισμού της ειδοποίησης εκποίησης για 12 μήνες ή μέχρι να εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση στην εκκρεμούσα διαδικασία. Στην περίπτωση που δεν εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση και εάν αποσταλεί νέα ειδοποίηση, ο ενυπόθηκος οφειλέτης έχει το δικαίωμα νέας έφεσης παραμερισμού της νέας ειδοποίησης, εάν συντρέχουν λόγοι, όπως κρίνει το Δικαστήριο. Κατά τον επίδικο χρόνο, εάν ο οφειλέτης επιδείξει κακή πίστη, ο λόγος παραμερισμού δεν τυγχάνει εφαρμογής.
– Νόμος περί Συμβάσεων Πίστωσης για καταναλωτές σε σχέση με ακίνητα που προορίζονται για κατοικία. Η νομοθεσία ήταν προϊόν πρότασης νόμου του ΕΛΑΜ. Με τη νέα νομοθεσία απαγορεύεται στους πιστωτές να απαιτούν πρόσθετες εξασφαλίσεις από τους δανειολήπτες, όταν η υποθήκη του ακινήτου που εξασφαλίζει το στεγαστικό δάνειο, σε συνδυασμό με την πιστοληπτική ικανότητα, υπερκαλύπτει το ποσό του δανείου.
– Νόμος περί Αφερεγγυότητας Φυσικών Προσώπων (Προσωπικά Σχέδια Αποπληρωμής και Διάταγμα Απαλλαγής Οφειλών), η αξία της κύριας κατοικίας αυξάνεται στις €400 χιλ. Επίσης, αίρονται οι στρεβλώσεις που δημιουργούν τεχνητά εμπόδια σε αφερέγγυα άτομα, τα οποία θα μπορούσαν να εμπίπτουν στο πλαίσιο αφερεγγυότητας.
Οι αναφορές στο Δικαστήριο
Οι άλλες δύο νομοθεσίες, οι οποίες αναφέρθηκαν στο Ανώτατο Δικαστήριο, αφορούν την πρόταση νόμου του ΑΚΕΛ και των Οικολόγων, με την οποία οι οφειλέτες θα είχαν πρόσβαση στη δικαιοσύνη για καταχρηστικές ρήτρες και για το ύψος του χρέους.
Η Κυβέρνηση ανέπεμψε το νόμο, καθώς θα επηρεάζονταν η χρηματοπιστωτική σταθερότητα με σοβαρές επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά. Η αναπομπή απορρίφθηκε από τη Βουλή. Επίσης, αφορά την πρόταση νόμου του ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ και ΔΗΠΑ, που τροποποιεί το νόμο περί Ελευθεροποίησης του Επιτοκίου, με την οποία απαγορεύεται στις τράπεζες να επιβάλλουν επιπλέον τόκους σε περίπτωση κατά την οποία το οφειλόμενο ποσό πιστωτικής διευκόλυνσης, περιλαμβανομένων των τόκων, ανέρχεται στο διπλάσιο του αρχικού χρέους. Κύριος λόγος της αναφοράς είναι η πρόνοια για αναδρομικότητα. Στην αναπομπή διαπιστώθηκε ότι παραβιάζεται το δικαίωμα του συμβάλλεσθαι ελευθέρως, αφού αναδρομικά επηρεάζει ήδη κεκτημένα δικαιώματα των συμβαλλομένων. Πάντως, πριν το νομοθέτημα οδηγηθεί στην Ολομέλεια, το Υπουργείο Οικονομικών είχε συμφωνήσει με την πρόταση, νοούμενου ότι θα εφαρμοζόταν για τα νέα δάνεια.
Το νέο πλαίσιο
Συνεπώς, από τις δώδεκα νομοθεσίες τις οποίες ενέκρινε η Βουλή στις 6 Απριλίου, μόνο οι μισές θα τεθούν σε ισχύ, ενώ η τύχη των υπολοίπων θα ξεκαθαρίσει μετά από αποφάσεις του Δικαστηρίου ως προς τη συνταγματικότητά τους.
Υπενθυμίζεται πως οι έξι νομοθεσίες που πλέον εφαρμόζονται, οι δύο προέρχονται από νομοσχέδια και οι τέσσερις από προτάσεις νόμου. Με το νέο νομικό πλαίσιο για τους πλειστηριασμούς, βελτιώνεται ο μηχανισμός επιβεβαίωσης του χρέους, που παρέχεται από τη Χρηματοοικονομική Επίτροπο, για την αναδιάρθρωση του χρέους. Θα είναι δεσμευτικές οι αποφάσεις της Επιτρόπου μέχρι €20 χιλ. για παράπονα εναντίον χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων, οι οποίες, με τη σειρά τους, θα μπορούν να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη ακόμη και για την ουσία της απόφασης.
Παράλληλα, όταν βγαίνει ένα ακίνητο στο σφυρί, δεν θα πωλείται κάτω από το 50% της αγοραίας αξίας του. Επιπρόσθετα, οι δανειολήπτες έχουν δικαίωμα παραμερισμού της ειδοποίησης εκποίησης για 12 μήνες, ενώ οι τράπεζες και οι εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων δεν θα ζητούν επιπλέον εξασφαλίσεις από τους οφειλέτες, όταν η αξία του ενυπόθηκου ακινήτου καλύπτει το δάνειο. Τέλος, ενισχύονται τα δικαιώματα των δανειολήπτων μέσω του πλαισίου αφερεγγυότητας.
