Σε μια κρίσιμη φάση για το σωφρονιστικό σύστημα της Κύπρου, επισκέπτεται εκ νέου σήμερα τις Κεντρικές Φυλακές κλιμάκιο της Επιτροπής κατά των Βασανιστηρίων του Συμβουλίου της Ευρώπης, (CPT), προκειμένου να διαγνώσει την κατάσταση, να ακούσει και να ετοιμάσει έκθεση.
Είναι η δεύτερη επίσκεψη της Επιτροπής στην Κύπρο σε έναν χρόνο, καθώς κλιμάκιό της είχε έρθει και τον Απρίλιο του 2025 και τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους είχε ετοιμάσει έκθεση με πολύ αρνητικά ευρήματα για το τι συμβαίνει στις πτέρυγες και τα κελιά.
Το υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως και ο υπουργός Κώστας Φυτιρής, κάνουν αγώνα δρόμου για να βελτιωθεί η κατάσταση, ωστόσο, ο υπερπληθυσμός αλλά και τα προβλήματα με το προσωπικό, δεν βοηθούν ώστε να αλλάξει η εικόνα. Η εξαγγελία για τη δημιουργία νέων φυλακών, παρά την αρχική αισιοδοξία που έφερε, εντούτοις, δεν θα επιφέρει άμεσες λύσεις, αφού θα μιλούμε για νέα κτήρια σε βάθος επταετίας και περισσότερο.
Ωστόσο, έχουν προχωρήσει οι διαδικασίες για την πρόσληψη 90 νέων δεσμοφυλάκων, καθώς και οι διαδικασίες για την πρόσληψη διευθυντή Φυλακών, ώστε να αναλάβει κάποιος μόνιμα και θεσμικά και να οδηγήσει τις φυλακές σε μια νέα εποχή. Αυτή τη στιγμή γίνονται «μπαλώματα» λόγω έλλειψης χώρων, παρά τις προσπάθειες να εξευρεθούν νέοι χώροι ώστε να κατανεμηθούν οι κρατούμενοι και σε άλλα κρατητήρια. Η προσπάθεια που καταβάλλεται είναι όπως τα κρατητήρια στη Μεννόγεια διαχωριστούν και μετατραπούν σε Φυλακή Ανηλίκων και χώρος κράτησης άλλης μορφής καταδικασθέντων. Επίσης, προωθείται η επέκταση του θεσμού της ηλεκτρονικής επιτήρησης κρατουμένων.
Η κατάσταση με 1.200 κρατούμενους εντός της κλειστής και ανοικτής φυλακής και επιπρόσθετων άλλων 200 και πλέον κρατούμενων-υποδίκων σε αστυνομικά κελιά, δίνουν μια εικόνα υπερφορτωμένης φυλακής, γι’ αυτό και δεν μπορούν να γίνουν προγράμματα εκπαίδευσης, σωφρονισμού και αποκατάστασης.
Από την άλλη, υπάρχει και το προσωπικό που δικαιολογημένα φωνάζει για την ασφυκτική κατάσταση, την έλλειψη δεσμοφυλάκων και παράλληλα, τον υπουργό Δικαιοσύνης που ζητεί υπέρβαση από όλους «και αυτούς που είναι συνεχώς με παράπονα, αλλά έχω κι εγώ τα δικά μου παράπονα».
Όπως ανέφερε χθες ο κ. Φυτιρής, μιλώντας στον ΑΝΤ1, είναι ευχαριστημένος από την πλειονότητα των δεσμοφυλάκων, αλλά τόνισε πως υπάρχει μια μικρή κατηγορία μελών του προσωπικού που είναι και οι «ευνοούμενοι» με τους δικούς τους τρόπους, που συχνά εκφράζουν παράπονα και εισηγήσεις τις οποίες οι ίδιοι δεν πληρούν στα καθήκοντά τους. «Φτάνει πλέον οι δικαιολογίες και τα αιτήματα τα οποία δεν εκφράζουν πραγματικότητες».
Σημειώνεται ότι το κλιμάκιο της CPT θα επισκεφθεί και αστυνομικά κρατητήρια και όπου αλλού κρίνει ότι υπάρχουν άτομα υπό περιορισμό.
Όσον αφορά στην ανέγερση νέων φυλακών, παρενθετικά αναφέρεται ότι πρόσφατα αντιπροσωπεία της Τράπεζας Αναπτύξεως του Συμβουλίου της Ευρώπης είχε συνάντηση με τον υπουργό Δικαιοσύνης, κατά την οποία εξετάστηκαν η υφιστάμενη κατάσταση στις Κεντρικές Φυλακές, οι ανάγκες του σωφρονιστικού συστήματος και τα επόμενα βήματα για την προετοιμασία του έργου.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην αρχική μελέτη βιωσιμότητας, στον καθορισμό των τεχνικών και λειτουργικών απαιτήσεων, καθώς και στη διαδικασία εξασφάλισης εξειδικευμένης τεχνικής και συμβουλευτικής υποστήριξης.
Η Τράπεζα Αναπτύξεως του Συμβουλίου της Ευρώπης αναμένεται να έχει ουσιαστικό ρόλο στην τεχνική προετοιμασία του έργου, παρέχοντας καθοδήγηση και τεχνογνωσία, με βάση την εμπειρία της σε τέτοιου είδους έργα. Όπως επισημάνθηκε από τον κ. Φυτιρή, παρά τα μέτρα που λαμβάνονται για την αποσυμφόρηση των φυλακών και την εφαρμογή εναλλακτικών τρόπων έκτισης ποινών, οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις δεν μπορούν να καλύψουν τις απαιτήσεις, τόσο λόγω της παλαιότητάς τους όσο και λόγω των περιορισμών που δημιουργεί η θέση τους στον αστικό ιστό της Λευκωσίας.
