Το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε την έναρξη σταδιακής εφαρμογής του Νόμου για την Κοινωνική Συμμετοχή, Συμπερίληψη και Ανεξάρτητη Διαβίωση Ατόμων με Αναπηρίες, με τις πρώτες πέντε παροχές να τίθενται σε ισχύ από τους επόμενους μήνες. Η απόφαση αφορά, μεταξύ άλλων, αυξήσεις στην επιχορήγηση αγοράς αυτοκινήτου, στο επίδομα διακίνησης, στο επίδομα προσωπικής βοήθειας και κατ’ οίκον φροντίδας, καθώς και στο επίδομα συμμετοχής σε Κέντρο Ημέρας.
Σε δηλώσεις της η Υφυπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας, Κλέα Παπαέλληνα, είπε πως «εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο και τίθεται σε εφαρμογή μια εμβληματική πρόταση του Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας. Αφορά την εφαρμογή του περί Κοινωνικής Συμμετοχής, Συμπερίληψης και Ανεξάρτητης Διαβίωσης Ατόμων με Αναπηρίες Νόμου του 2026 που ψηφίστηκε ομόφωνα από την Ολομέλεια της Βουλής των Αντιπροσώπων τον περασμένο Απρίλιο».
Ο νέος Νόμος, που σκοπό έχει την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό των κοινωνικών παροχών και κοινωνικών υπηρεσιών προς τους συμπολίτες μας με αναπηρίες, αρχίζει σταδιακά να τίθεται σε εφαρμογή και με την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, ξεκινούν οι πρώτες πέντε Παροχές Ανεξάρτητης Διαβίωσης ως ακολούθως:
- Επιχορήγηση αγοράς αυτοκινήτου: από την ημερομηνία που, εντός των επόμενων ημερών, θα δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας η Γνωστοποίηση που εγκρίθηκε σήμερα, ξεκινούν να εφαρμόζονται οι διατάξεις του Νόμου που αφορούν την Επιχορήγηση Αγοράς Αυτοκινήτου. Το ποσό της επιχορήγησης αυξάνεται κατά 50% (από €3.500 σε €5.250, από €4.500 σε €6.750 και από €9.000 σε €13.500). Παράλληλα διευρύνεται ο αριθμός των δικαιούχων και θα περιλαμβάνει στο εξής παιδιά κάτω των 18 ετών καθώς και άτομα ηλικίας άνω των 70 και έως 77 ετών που έλαβαν μόνο μία φορά επιχορήγηση.
- Επίδομα διακίνησης: από την ημερομηνία δημοσίευσης της Γνωστοποίησης θα τεθούν επίσης σε εφαρμογή οι διατάξεις του Νόμου που αφορούν το Επίδομα Διακίνησης. Το ποσό του μηνιαίου Επιδόματος αυξάνεται κατά 33% (από €75 σε €100 και από €150 σε €200 μηνιαίως). Η αύξηση θα ισχύσει αναδρομικά από 1 Ιανουαρίου 2026, με καταβολή εφάπαξ ποσού για τους πρώτους έξι μήνες. Οι δικαιούχοι διευρύνονται ώστε να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, άτομα με τετραπληγία άνω των 65 ετών, καθώς και άτομα με μέτρια ή σοβαρή αναπηρία, που εργάζονται ή σπουδάζουν.
- Επίδομα προσωπικής βοήθειας και κατ’ οίκον φροντίδας: από 1 Αυγούστου 2026 εφαρμόζεται το Επίδομα Προσωπικής Βοήθειας και Κατ’ Οίκον Φροντίδας και μπαίνει σε εφαρμογή μια από τις πιο εμβληματικές μεταρρυθμίσεις μας, η αποσύνδεσή του Επιδόματος από εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Τα υφιστάμενα επιδόματα που ενοποιούνται στο νέο αυτό επίδομα, δηλαδή το Αναπηρικό Επίδομα, η Επιχορήγηση Κατ’ Οίκον Φροντίδας, η Χορηγία Τυφλών, το Επίδομα Βαριάς Κινητικής Αναπηρίας, το Επίδομα Φροντίδας Παραπληγικών και το Επίδομα Φροντίδας Τετραπληγικών, αυξάνονται κατά 10%, με αναδρομική καταβολή από 1 Ιανουαρίου 2026. Εισάγονται κι άλλες σημαντικές μεταρρυθμίσεις, όπως η ελεύθερη επιλογή τρόπων προσωπικής βοήθειας και φροντίδας και η αναγνώριση άτυπης προσωπικής βοήθειας και φροντίδας.
- Επίδομα συμμετοχής σε κέντρο ημέρας: από 1 Σεπτεμβρίου 2026 εφαρμόζονται οι διατάξεις του Νόμου για το Επίδομα Συμμετοχής σε Κέντρο Ημέρας. Το υφιστάμενο ποσό αυξάνεται κατά 100% (από €150 σε €300 μηνιαίως) και θα καταβάλλεται απευθείας στα Κέντρα Ημέρας.
- Επίδομα υποστηρικτικών αναλωσίμων: από 1 Οκτωβρίου 2026 εφαρμόζεται το Επίδομα Υποστηρικτικών Αναλωσίμων, με ενσωμάτωση όλων των υφιστάμενων δικαιούχων στο νέο σύστημα.
Το συνολικό επιπρόσθετο κόστος, για την τριετία 2026-2028, που θα προκύψει από την αύξηση στο ύψος των κοινωνικών παροχών και τη σταδιακή διεύρυνση των δικαιούχων κατά 5.000 πρόσωπα, θα ανέλθει σε περίπου €104 εκατ. Πιο αναλυτικά, το ποσό αυτό αφορά τη διάθεση πρόσθετων €23 εκατ. το 2026, €36 εκατ. το 2027 και €45 εκατ. το 2028.
Η εν λόγω απόφαση, όπως ανέφερε η Υφυπουργός, «αποτελεί ένα πρόσθετο σημαντικό βήμα προς ένα σύγχρονο, δίκαιο και συμπεριληπτικό σύστημα κοινωνικής πρόνοιας, που ενισχύει την αυτονομία, την αξιοπρέπεια και την ισότιμη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρίες στην κοινωνία».
Η Κυπριακή Συνομοσπονδία Οργανώσεων Αναπήρων (ΚΥΣΟΑ) χαιρέτισε την εφαρμογή της νομοθεσίας, κάνοντας λόγο για μια σημαντική εξέλιξη στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής και επισημαίνοντας ότι πρόκειται για την πρώτη ουσιαστική οριζόντια αναπροσαρμογή των αναπηρικών παροχών εδώ και δεκαετίες. Παράλληλα, σημείωσε ότι, παρά τη θετική εξέλιξη, εξακολουθούν να υπάρχουν περιθώρια για περαιτέρω βελτιώσεις και νέες παροχές που να ανταποκρίνονται στις διαφορετικές ανάγκες των ατόμων με αναπηρία.
Αντίθετα, η Οργάνωση Παραπληγικών Κύπρου (ΟΠΑΚ) εξέφρασε έντονες επιφυλάξεις για τις ανακοινώσεις. Σε δημόσια ανάρτησή του, ο πρόεδρος της Οργάνωσης, Δημήτρης Λαμπριανίδης, χαρακτήρισε τις εξαγγελίες ως «θέατρο του παραλόγου», υποστηρίζοντας ότι οι αυξήσεις που αποφασίστηκαν δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των ατόμων με βαριές κινητικές αναπηρίες.
Η ΟΠΑΚ υποστηρίζει ότι οι ανακοινώσεις γίνονται σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος ζωής έχει αυξηθεί σημαντικά, ενώ επικαλείται στοιχεία της Eurostat, σύμφωνα με τα οποία το 43,4% των ατόμων με σοβαρές αναπηρίες στην Κύπρο αντιμετωπίζει κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Παράλληλα, εκφράζει διαφωνία με το γεγονός ότι, όπως αναφέρει, εξακολουθούν να αποκλείονται από συγκεκριμένες παροχές παραπληγικά άτομα που δεν εργάζονται ή δεν φοιτούν.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΟΠΑΚ απέστειλε επιστολή προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ζητώντας επανεξέταση των μέτρων και ουσιαστικότερη ενίσχυση των ατόμων με βαριές κινητικές αναπηρίες.