Εξώδικα πρόστιμα ύψους €20.000 για ΕΟΑ Λεμεσού και εργολάβο για πύργο – Η μάχη κατά της ρύπανσης στο παραλιακό μέτωπο – Στο μικροσκόπιο οι εστίες μόλυνσης

Παράνομες απορρίψεις λυμάτων ή άλλων υγρών αποβλήτων από σκάφη και πλοία ή μέσω οχετών ομβρίων υδάτων, νερά αποστράγγισης από κατασκευές ψηλών κτηρίων ή άλλων υποδομών, διαρροές ή υπερχειλίσεις από μονάδες επεξεργασίας λυμάτων, είναι οι πιθανές πηγές ρύπανσης της θάλασσας και του παράκτιου μετώπου της Λεμεσού. 

Το πρόβλημα της ρύπανσης απασχόλησε τη χθεσινή συνεδρία της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Περιβάλλοντος και όπως διαπιστώθηκε παραμένει ένα από τα πλέον σοβαρά και διαχρονικά ζητήματα που απασχολούν τις τοπικές Αρχές, τους αρμόδιους φορείς, αλλά και τους ίδιους τους πολίτες. Παρά τα κατά καιρούς μέτρα επιτήρησης, τις θαλάσσιες περιπολίες και τις προσπάθειες συντονισμού μεταξύ των εμπλεκόμενων υπηρεσιών, οι εστίες ρύπανσης συνεχίζουν να επιβαρύνουν το οικοσύστημα της περιοχής.

Μετά τις φωνές που ακούστηκαν κατά τη θερινή περίοδο από λουόμενους διαφάνηκε η ανάγκη για προστασία του θαλάσσιου πλούτου και της ποιότητας των υδάτων κολύμβησης, κάτι που έχει οδηγήσει τις αρμόδιες Αρχές σε αυστηροποίηση των ελέγχων, με την εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας να μεταφράζεται πλέον σε αυστηρές διοικητικές και χρηματικές κυρώσεις.

Στο πλαίσιο των εντατικών επιθεωρήσεων το Τμήμα Περιβάλλοντος προχώρησε στην επιβολή δύο διοικητικών προστίμων, ύψους €20.000 το καθένα, το ανώτατο προβλεπόμενο όριο βάσει της υφιστάμενης νομοθεσίας.

Το πρώτο πρόστιμο επιβλήθηκε στον ΕΟΑ Λεμεσού για απόρριψη δευτεροβάθμια επεξεργασμένων υγρών αποβλήτων που προέκυψε λόγω τεχνικής αστοχίας στο σύστημα λειτουργίας του σταθμού επεξεργασίας λυμάτων στη Μονή. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων πλησίον του σημείου απόρριψης κατέδειξαν αυξημένο μικροβιολογικό φορτίο.

Το δεύτερο πρόστιμο επιβλήθηκε σε εργολάβο που εγκατέστησε αγωγό αποστράγγισης σε ψηλό κτίριο στην περιοχή Δασούδι. Η απόρριψη γινόταν σε πιο ρηχά νερά και εντός κολυμβητικής περιόδου κατά παράβαση της περιβαλλοντικής έγκρισης.

Σημειώνεται ότι το Τμήμα Περιβάλλοντος προχώρησε σε επιστολή συμμόρφωσης σε όλα τα ψηλά κτήρια που έχουν αγωγούς εντός της θάλασσας και εκτιμάται ότι σήμερα υφίστανται τρεις αγωγοί στον κόλπο της Λεμεσού.

Η αναπληρώτρια διευθύντρια του Τμήματος Περιβάλλοντος, Έλενα Στυλιανοπούλου, ξεκαθάρισε ότι το Τμήμα είναι η αρμόδια Αρχή για τα νερά κολύμβησης, την ποιότητα των υδάτων και τον έλεγχο της ρύπανσης από χερσαίες πηγές προς τη θάλασσα.

Σύμφωνα με την κ. Στυλιανοπούλου, στην περιοχή της Λεμεσού καταγράφονται 7 συγκεκριμένες σημειακές πηγές που τελούν υπό παρακολούθηση: Μονάδες αφαλάτωσης, μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας, Σταθμός Επεξεργασίας Λυμάτων στη Μονή και ψηλά κτήρια.

Τέσσερις πηγές ρύπανσης της θάλασσας της Λεμεσού

Η προστασία της θαλάσσιας και παράκτιας ζώνης της Κύπρου απαιτεί συνεχή και συντονισμένη προσπάθεια από όλες τις εμπλεκόμενες Αρχές, σύμφωνα με το Υφυπουργείο Ναυτιλίας. Όπως αναφέρεται το πλάνο δράσεων για την ουσιαστική πρόληψη και αντιμετώπιση της θαλάσσιας ρύπανσης στην Κυπριακή Δημοκρατία δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μετάβαση από μια κατακερματισμένη, με ιδιαίτερα θέματα πραγματικότητα, σε ένα αποτελεσματικό, οργανωμένο πλαίσιο, βάσει κινδύνου, με μετρήσιμο σύστημα πρόληψης, παρακολούθησης και αντιμετώπισης της θαλάσσιας και παράκτιας ρύπανσης και με ένα περιεκτικό και αυστηρό μηχανισμό επιβολής.

Ο σύμβουλος του Υφυπουργείου Ναυτιλίας, Άγγελος Μενελάου, παρουσίασε την χαρτογράφηση των εστιών ρύπανσης στη θάλασσα της Λεμεσού αναφερόμενος σε 4 ξεκάθαρες κατηγορίες:

1. Σταθερές ροές που προέρχονται από φυσικές ή ανθρώπινες δραστηριότητες (π.χ. αγωγοί, οχετοί, αποστραγγίσεις κτηρίων).
2. Εγκαταστάσεις εντός του θαλάσσιου οικοσυστήματος, όπως δραστηριότητες σταθερού σημείου μέσα στη θάλασσα, όπως οι μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας και οι μονάδες αφαλάτωσης.
3. Πλοία που κινούνται ή αγκυροβολούν στην περιοχή, τα οποία είναι πιο συγκεκριμένα και αριθμητικά λιγότερα, καθιστώντας τον έλεγχό τους πιο στοχευμένο.
4. Σκάφη αναψυχής και ακτοπλοϊκά. Μικρότερα σκάφη, τα οποία παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη δυσκολία στην παρακολούθηση και την επιτήρηση.

Πρόταση για σύσταση Ουλαμού Άμεσης Παρέμβασης

Η επανεμφάνιση περιστατικών θαλάσσιας ρύπανσης κατά τους τελευταίους μήνες καταδεικνύει την ανάγκη για συστηματική, συντονισμένη και θεσμικά κατοχυρωμένη αντιμετώπιση του ζητήματος.

Ο Δήμαρχος Λεμεσού Γιάννης Αρμεύτης υπογράμμισε ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση της θαλάσσιας ρύπανσης προϋποθέτει σαφές θεσμικό πλαίσιο, ενιαίο συντονισμό, επιχειρησιακή ετοιμότητα και επαρκείς πόρους. Μιλώντας ενώπιον της Επιτροπής ο κ. Αρμεύτης υποβάλει ως βασική εισήγηση τη δημιουργία μόνιμου Ουλαμού Άμεσης Παρέμβασης, ο οποίος θα λειτουργεί σε θεσμική διασύνδεση με την Ομάδα Εποπτείας και Συντονισμού Αντιμετώπισης Ρύπανσης (ΟΕΣΑΡ) και υπό τον συντονισμό του Υφυπουργείου Ναυτιλίας. Στόχος, είπε, πρέπει να είναι η μετάβαση από την εκ των υστέρων διαπ0ίστωση στην έγκαιρη ανίχνευση, από την αποσπασματική αντιμετώπιση στην ενιαία επιχειρησιακή δράση και από την ασαφή κατανομή ευθυνών σε ένα σαφές, μετρήσιμο και λογοδοτούν σύστημα προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Ο Δήμαρχος Αμαθούντας, Κυριάκος Ξυδιάς, εξαπέλυσε πυρά κατά των κρατικών υπηρεσιών και της κυβερνητικής αδράνειας με φόντο την ανεξέλεγκτη θαλάσσια ρύπανση στη Λεμεσό, κατά τη συζήτηση στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος.

Όπως είπε οι τοπικές Αρχές καλούνται να δεχθούν τα πυρά των αγανακτισμένων πολιτών και επισκεπτών για παραλείψεις που βαρύνουν ολόκληρο τον κρατικό μηχανισμό.

Ο Δήμαρχος Αμαθούντας αποκάλυψε το μέγεθος του πλήγματος που έχει υποστεί το τουριστικό προϊόν της περιοχής, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι από τις 13 Γαλάζιες Σημαίες που διέθετε ο δήμος, χρειάστηκε να κατεβούν οι σημαίες σε τρεις περιπτώσεις λόγω ακαταλληλότητας των υδάτων. Ο κ. Ξυδιάς γνωστοποίησε ότι ο Δήμος Αμαθούντας δεν υπέβαλε αίτηση για γαλάζιες σημαίες για το έτος 2026 και σήμερα ο Δήμος δεν διαθέτει καμία γαλάζια σημαία. Ο Δήμαρχος Λεμεσού Γιάννης Αρμεύτης αποκάλυψε ότι από δύο γαλάζιες σημαίες που διέθετε πέρυσι ο Δήμος φέτος δεν έχει καμία.

Δεν πείστηκαν οι βουλευτές από τις εξηγήσεις

Τα πολλά που ακούστηκαν κατά τη διάρκεια της χθεσινής συνεδρίασης για το θέμα της θαλάσσιας ρύπανσης στη Λεμεσό δεν έπεισαν τους βουλευτές που παραβρέθηκαν.

Ο πρόεδρος της Επιτροπής, βουλευτής του ΕΛΑΜ, Λίνος Παπαγιάννης, τόνισε ότι ακόμα και έπειτα από 10 μήνες, δεν υπάρχει καμία ουσιαστική εξέλιξη όσον αφορά την αποτροπή του προβλήματος.

Ο βουλευτής ΔΗΣΥ Μιχάλης Κουνούνης ανέδειξε ότι ένα χρόνο μετά την τελευταία συζήτηση του θέματος δεν υπήρξε καμία πρόοδος. «Ακούσαμε τις ίδιες διαπιστώσεις και αναζητούμε τις ίδιες απαντήσεις. Τρεις ώρες στην Επιτροπή και ακόμα δεν συμφωνήσαμε ότι υπάρχει ρύπανση», σημείωσε.

Η βουλευτής του ΑΚΕΛ, Μαρίνα Νικολάου, σημείωσε ότι η ρύπανση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά και ότι χρειάζονται σύγχρονες υποδομές, ενώ αναφέρθηκε στο αίτημα όπως κατατεθούν όλα τα αποτελέσματα δειγματοληψιών και για την ύπαρξη πλήρους διαφάνειας καθώς και διερεύνησης των τελευταίων περιστατικών στον σταθμό επεξεργασίας λυμάτων της Μονής, καθώς και του αγωγού αποστράγγισης που καταλήγει στην περιοχή στο Δασούδι. Από την πλευρά της η Λίτσα Δρουσιώτου, βουλευτής του Κινήματος Άλμα ανέδειξε την ανάγκη συντονισμού των υπηρεσιών για την αντιμετώπιση του θέματος.

Ο Γιάννης Λαούρης της Άμεσης Δημοκρατίας σημείωσε πως «όπου υπάρχει καπνός υπάρχει και φωτιά», ζητώντας την κατάρτιση λίστας πιθανών αιτιών πρόληψης και την προτεραιοποίησή τους.