Οι πολίτες καταγράφουν τις ιώσεις από το κινητό τους – Ο δρ Θεόδωρος Λύτρας εξηγεί στο philenews πως μπορούν να βοηθήσουν για τη γρίπη, την COVID-19 και τον RSV

Πόσοι άνθρωποι στην Κύπρο αρρωσταίνουν κάθε εβδομάδα από κάποια αναπνευστική λοίμωξη, αλλά δεν επισκέπτονται ποτέ γιατρό; Πόσοι περνούν μια ίωση στο σπίτι τους και δεν καταγράφονται σε κανένα σύστημα επιδημιολογικής επιτήρησης; Και τελικά, πόσο ολοκληρωμένη είναι η εικόνα που έχουμε για τις λοιμώξεις που κυκλοφορούν στην κοινότητα;

Σε αυτά τα ερωτήματα φιλοδοξεί να δώσει απαντήσεις η «ΠΝΟΗ», ένα δίκτυο επιδημιολογικής επιτήρησης, το οποίο άρχισε τη λειτουργία του με στόχο την καλύτερη παρακολούθηση της γρίπης, της COVID-19, του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV) και άλλων αναπνευστικών λοιμώξεων.

Την επιστημονική ευθύνη και τον συντονισμό της πρωτοβουλίας έχει ο δρ Θεόδωρος Λύτρας, Αναπληρωτής Καθηγητής Δημόσιας Υγείας στην Ιατρική Σχολή του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου.

Στην πράξη, τα δεδομένα θα καταγράφονται από τις αναφορές των ίδιων των πολιτών.

Όπως εξήγησε στο Philenews ο Δρ Λύτρας, «η βασική διαφορά του νέου συστήματος είναι ότι στην επιδημιολογική επιτήρηση συμμετέχουν οι ίδιοι οι πολίτες, καταγράφοντας κάθε εβδομάδα εάν παρουσίασαν συμπτώματα αναπνευστικής λοίμωξης, ακόμη και όταν αυτά ήταν ήπια και δεν χρειάστηκε να ζητήσουν ιατρική βοήθεια».

Τα κενά στην επιτήρηση

Αυτή τη στιγμή, είπε, η παραδοσιακή επιδημιολογική επιτήρηση στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε περιορισμένο αριθμό προσωπικών γιατρών, οι οποίοι αναφέρουν περιστατικά λοιμώξεων.

Το σύστημα αυτό παρέχει σημαντικές πληροφορίες, αλλά δεν καταγράφει το σύνολο της δραστηριότητας των αναπνευστικών λοιμώξεων στην κοινότητα.

Ένας άνθρωπος που παρουσιάζει πυρετό, βήχα ή συνάχι και παραμένει στο σπίτι του, χωρίς να επισκεφθεί γιατρό, ενδέχεται να μην αποτυπωθεί στα διαθέσιμα στοιχεία.

Αυτό το κενό επιχειρεί να περιορίσει η «ΠΝΟΗ», «αξιοποιώντας μια προσέγγιση που εφαρμόζεται εδώ και χρόνια σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και συνιστάται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας».

Όπως είπε, η συμμετοχική επιτήρηση επιτρέπει την καταγραφή συμπτωμάτων τόσο από όσους νοσούν όσο και από όσους παραμένουν υγιείς.

«Έτσι, οι επιστήμονες μπορούν να αποκτούν πληρέστερη εικόνα για την εξέλιξη των λοιμώξεων, χωρίς να περιορίζονται αποκλειστικά στα περιστατικά που φθάνουν στα ιατρεία».

Ένα λεπτό την εβδομάδα

Η διαδικασία συμμετοχής είναι απλή και πραγματοποιείται μέσω κινητού τηλεφώνου.

Οι ενδιαφερόμενοι κατεβάζουν τη δωρεάν εφαρμογή SCEPI, παρέχουν ηλεκτρονικά τη συγκατάθεσή τους και συμπληρώνουν μία φορά την εβδομάδα ένα σύντομο ερωτηματολόγιο.

Σε αυτό καταγράφουν εάν παρουσίασαν συμπτώματα κατά τις προηγούμενες επτά ημέρες.

Όσοι αναφέρουν ότι αρρώστησαν καλούνται να δώσουν ορισμένες πρόσθετες πληροφορίες, ενώ μία φορά τον χρόνο συμπληρώνουν στοιχεία για την κατάσταση της υγείας τους και το ιστορικό εμβολιασμού τους.

Δεν απαιτούνται επισκέψεις σε ιατρεία, εργαστηριακές εξετάσεις ή οποιαδήποτε άλλη ιατρική διαδικασία.

Η συμμετοχή είναι εθελοντική και απευθύνεται σε όλους τους ενήλικες ηλικίας 18 ετών και άνω που διαμένουν στην Κύπρο.

Τι θέλουν να μάθουν οι επιστήμονες

Η συλλογή των στοιχείων θα επιτρέψει στους ερευνητές να παρακολουθούν πώς μεταβάλλεται η δραστηριότητα των αναπνευστικών λοιμώξεων στη διάρκεια του χρόνου και σε διαφορετικές περιοχές.

Παράλληλα, στόχος είναι να εντοπίζονται οι πληθυσμιακές ομάδες που επηρεάζονται περισσότερο, καθώς και παράγοντες που ενδέχεται να αυξάνουν τον κίνδυνο νόσησης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δυνατότητα αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των εμβολιασμών στην κοινότητα, σε σχέση με τη γρίπη, την COVID-19 και τον RSV.

Οι ερευνητές επιδιώκουν επίσης να καταγράψουν κατά πόσον και πόσο συχνά συμπτώματα επιμένουν για εβδομάδες μετά την αρχική νόσηση.

Η καταγραφή συμπτωμάτων, πάντως, δεν ισοδυναμεί με εργαστηριακή επιβεβαίωση συγκεκριμένου ιού. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση επιδημιολογικών τάσεων και όχι για την ατομική διάγνωση των συμμετεχόντων.

Τα δεδομένα θα είναι διαθέσιμα στο κοινό

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό της πρωτοβουλίας είναι η δημόσια παρουσίαση των αποτελεσμάτων.

Τα ευρήματα θα αναρτώνται σε ανοικτή διαδικτυακή πλατφόρμα, η οποία προβλέπεται να ενημερώνεται τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα.

Θα δημοσιεύονται επίσης περιοδικές εκθέσεις και επιστημονικές εργασίες.

Η δημοσιοποίηση των πρώτων αποτελεσμάτων θα αρχίσει όταν συγκεντρωθεί επαρκής αριθμός εθελοντών.

Σε ό,τι αφορά την προστασία των προσωπικών δεδομένων, οι πληροφορίες συλλέγονται ανώνυμα, δεν θα πωλούνται ούτε θα κοινοποιούνται σε τρίτους και οι συμμετέχοντες μπορούν να αποχωρήσουν οποτεδήποτε, με άμεση διαγραφή των δεδομένων τους.

Η μελέτη έχει λάβει έγκριση από την Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής Κύπρου.

Η εγγραφή πραγματοποιείται μέσω της διεύθυνσης:

https://scepi.euc.ac.cy/in/pnoe , ενώ περισσότερες πληροφορίες παρέχονται στην ιστοσελίδα https://pnoe.euc.ac.cy/