Οι «Περιβαλλοντικές Γέφυρες» μας εφιστούν την προσοχή για την προστασία του περιβάλλοντος.
Με έντονα και διακριτά από όλους τα σημάδια της κλιματικής αλλαγής, είναι ελάχιστο χρέος μας να αφυπνίσουμε τη συνείδησή μας και να προστατεύσουμε έμπρακτα το περιβάλλον σήμερα, για το καλό όλων μας. Δεν είναι υπόθεση μερικών ρομαντικών ακτιβιστών οικολόγων (που δεν ανήκουν σε κανένα κόμμα), είναι ένας τρόπος ζωής που διασφαλίζει την αειφορία της κοινωνίας που ζούμε. Ο καθένας που τη διαταράσσει πρέπει να είναι υπόλογος σε όλους.
Έχουμε δει αναπτύξεις που γίνονται στον τόπο μας σε χώρους που έχουν αναπτυχθεί βιότοποι ή ζουν για δεκαετίες ανενόχλητοι πολλοί οργανισμοί, πέρα από τα δέντρα. Στις αναπτύξεις αυτές μπαίνουν περιβαλλοντικοί όροι που οφείλουν να τηρούνται για την υλοποίηση του έργου. Αν οι όροι αυτοί δεν είναι απόλυτα συγκεκριμένοι και σαφείς, πιθανόν να γίνει το ελάχιστο δυνατό.
Ας μιλήσουμε συγκεκριμένα για την ανάπτυξη που πολύ πιθανόν να υλοποιηθεί δίπλα από τον Άγιο Γεώργιο Κοντό στη Λάρνακα (δίπλα από το ΚΕΝ και απέναντι από το Νοσοκομείο της πόλης), την κατασκευή του Metropolis Mall. Ο χώρος έχει 550 δέντρα που επηρεάζονται, πέρα από άλλους οργανισμούς που φιλοξενούνται στα πυκνά φυλλώματα των χαρουπιών και ελιών ή των συστάδων πεύκων και κυπαρισσιών. Είναι ένας από τους λίγους εναπομείναντες χώρους που εξισορροπούν το μικροκλίμα της πόλης. Η προκαταρκτική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων ανέφερε ότι οι συστάδες πεύκων και κυπαρισσιών στις γωνίες θα διατηρούνται αυτούσιες, αφού δεν επηρεάζουν το κτίσιμο του κεντρικού κτηρίου. Το θέμα είναι οι σχεδιαζόμενοι δρόμοι ή εκείνοι που θα προκύψουν από το κυκλοφοριακό και οι επιδράσεις τους σε αυτές τις συστάδες. Επίσης, αναφέρεται ότι δέντρα που μπορούν να μεταφυτευθούν, όπως ελιές και χαρουπιές, θα χρησιμοποιηθεί αριθμός τους στην τοπιοτέχνηση. Πόσα θα χρησιμοποιηθούν; Τα υπόλοιπα πού θα καταλήξουν; Γιατί δεν μιλάμε με αριθμούς; Για παράδειγμα, θα μεταφυτευθούν 70 ή 100 δέντρα στον χώρο, 180 θα μεταφυτευθούν στο χώρο πρασίνου Χ18 στη Λάρνακα, θα επηρεαστούν και θα κοπούν 100 δέντρα πεύκα και κυπαρίσσια από δρόμους και θα παραμείνουν (χωρίς παρεμβολές στα ριζώματά τους ώστε να ξεραθούν) 150 δέντρα πεύκα και κυπαρίσσια και 20 θα κοπούν γιατί εμποδίζουν το κτήριο. Το άθροισμα είναι 550 και πρέπει να ξέρουμε με ακρίβεια τι θα απογίνει και το τελευταίο δέντρο. Γιατί; Αφού είναι ιδιωτικό τεμάχιο λένε οι νομοθεσίες. Είναι όμως μια απαίτηση σε μια χώρα που αλλάζει το κλίμα της να σωθούν τα δέντρα. Μια χαρουπιά 200 χρονών δεν ισοδυναμεί με 1 νέο δέντρο 3 χρονών που θα φυτευτεί. Αυτό μπορεί να μην επιβιώσει τόσο καιρό και η δουλειά που κάνει στην απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα δεν συγκρίνεται. Εξάλλου είναι ζωντανός οργανισμός που κατάφερε να επιβιώσει μόνος του τόσα χρόνια, γιατί να μη διασωθεί;
Το επιχείρημα ότι οι νέες φυτεύσεις θα είναι πολλές δεν έχει σχέση με τη διάσωση των μεγάλων σε ηλικία δέντρων. Τα νέα δέντρα θέλουν δεκαετίες για να προσεγγίσουν στο ελάχιστο τις δυνατότητες μεγάλων δέντρων. Πριν από μια τόσο σοβαρή διαταραχή της ισορροπίας στο αστικό πράσινο της πόλης οφείλουμε να διασφαλίσουμε τα εξής:
1. Ότι θα διασωθούν όσο περισσότερα δέντρα γίνεται, είτε με ανασχεδιασμούς δρόμων που θα απαιτήσουν κοπή πεύκων και κυπαρισσιών μεγάλης ηλικίας, είτε με ένα λεπτομερές πλάνο μεταφύτευσης όλων των ελιών και χαρουπιών σε χώρο πρασίνου. Έχουμε δει στη Λεωφόρο Ακαδημίας και στην Καλλιπόλεως δέντρα που έχουν κοπεί από κατασκευές δρόμων και που έχουν ξεραθεί από απρόσεκτες επεμβάσεις στο ρίζωμά τους (ενώ μπορούσε να αποφευχθεί με τη δέουσα προετοιμασία ή προσοχή από τους εργολάβους).
2. Τη γραπτή ανάληψη της υποχρέωσης της προετοιμασίας και υλοποίησης της μεταφύτευσης από τον επενδυτή.
3. Την υπόδειξη συγκεκριμένου χώρου πρασίνου στη Λάρνακα που θα τοποθετηθούν τα δέντρα τα οποία μπορούν να μεταφυτευθούν και δεν χωράνε στους χώρους πρασίνου του εμπορικού κέντρου.
4. Τον έλεγχο της διαδικασίας με χαρτογράφηση όλων των δέντρων από τα αρμόδια Τμήματα, τον Δήμο, αλλά και ανεξάρτητες ΜΚΟ.
Όλες οι ομάδες, είτε είναι υπέρ της ανάπτυξης είτε εναντίον, οφείλουμε να προνοήσουμε για τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις αυτής της ανάπτυξης, αλλά και κάθε ανάπτυξης που υποθηκεύει την οικολογική ισορροπία του τόπου μας.
