Ο Χαράλαμπος Μερακλής εκφράζει την άποψή του για τον τρόπο που θα βγούμε από το αδιέξοδο που ταλανίζει την παιδεία μας.
Φέτος το κτύπημα του κουδουνιού για τη νέα σχολική χρονιά γίνεται μέσα σ’ έναν κύκλο αντιπαραθέσεων μεταξύ Κυβέρνησης – εκπαιδευτικών – κομμάτων, λόγω μιας σειράς αδυναμιών και προβλημάτων που χρήζουν επίλυσης και σωστής αντίκρισης του όλου εκπαιδευτικού συστήματος για να μπορέσει να πορευθεί μέσα στον όγκο των εγκυκλοπαιδικών πληροφοριών και της τερατώδους αύξησης των επιστημονικών και τεχνικών πεδίων και της έκρηξης της τεχνολογίας που άλλαξαν άρδην τα δεδομένα στον τομέα των γνώσεων. Με αυτές τις αλλαγές που επήλθαν, το ζητούμενο είναι να ανατραφούν οι πολίτες με κριτική ικανότητα και θεώρηση των πραγμάτων.
Για να κινηθούμε σ’ αυτό το πλαίσιο, απαιτείται μια πολυδιάστατη και πλουραλιστική εκπαίδευση που να ενεργοποιεί την κυπριακή κοινωνία μέσω μιας καλύτερης εκπαίδευσης με παραγωγικό τρόπο που δεν θα υποτιμάται η τεχνική εκπαίδευση. Εκείνο που επιβάλλεται να γίνει είναι να πορευτούμε στο μέλλον με όρους πραγματικότητας για να απαλλαγούμε από τις παθογένειες που μας περιτριγυρίζουν από το παρελθόν και υποθηκεύουν το μέλλον του τόπου.
Έφθασε η ώρα να κάνουμε τους απολογισμούς μας και να δώσουμε μια νέα ευκαιρία και ένα νόημα στην παιδεία, όπου μέσω αυτής θα ξανακτίσουμε με νέα υλικά και σε γερά θεμέλια το αύριο που έχει ανάγκη και αξίζει ο λαός μας. Με την παιδεία κτυπά το παρόν και το μέλλον της κυπριακής κοινωνίας και αυτή πρέπει να είναι αδιαπραγμάτευτη και να στηρίζεται οικονομικά και θεσμικά γιατί με αυτή θα στηριχθεί η πορεία και ανοικοδόμηση της Κύπρου.
Ο κόσμος τριγύρω μας μεταβάλλεται συνέχεια, με ιλιγγιώδη ταχύτητα και σ’ αυτόν δίδεται δημιουργικότητα, δημιουργική σκέψη, ομαδική δουλειά, ικανότητα, επικοινωνία, αυτογνωσία, συνθετική ικανότητα, διαχείριση ερεθισμάτων και πληροφοριών.
Στόχος μας θα πρέπει να είναι η ποιοτική εκπαίδευση και η απαλλαγή της από δομές και νοοτροπίες προηγούμενων χρόνων και δεκαετιών, καθώς επίσης και από αποσπασματικές μεταρρυθμίσεις, συντεχνιακή και κυβερνητική τακτοποίηση ημετέρων, απόσπαση ειδικοτήτων, αναχρονιστικά προγράμματα, εξεταστικό κέντρισμα, βαθμοθηρία, απουσία κάθε αξιολόγησης κ.λπ. Ήδη έχουμε μεγάλη απόσταση από τη σύγχρονη εκπαίδευση και το συνολικό σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα, διά των οποίων καλλιεργείται ένα σύγχρονο, δημοκρατικό, συνεργατικό και διαπολιτισμικό πνεύμα, όπου μαθαίνει στους μαθητές και φοιτητές τη διά βίου μάθηση, να αφομοιώνουν και να επεξεργάζονται κριτικά τον όγκο των πληροφοριών.
Για να επιτευχθεί μια μεταρρύθμιση, απαιτείται καθολική ομοφωνία και συναίνεση πολιτικών δυνάμεων και κοινωνικών φορέων, χωρίς την παρέμβαση επικοινωνιακών σκοπιμοτήτων και εκλογική ψηφοθηρία. Η εκπαίδευση αποτελεί δημόσιο αγαθό και θα πρέπει να είναι προσιτή για όλους για να αμβλύνει ανισότητες.
Αυτή θα πρέπει να στηρίζεται και να προωθείται από το Κράτος. Στόχος όλων μας θα πρέπει να είναι η ανταπόκριση στις ανάγκες των νέων μας, τους οποίους θα πρέπει να προετοιμάσουμε για τα όσα συμβαίνουν σήμερα, καλλιεργώντας σ’ αυτούς τη συνεργασία, αλληλεγγύη και αλληλοσεβασμό, τα οποία δεν υφίστανται στη σημερινή ατομοκεντρική κυπριακή κοινωνία.
Θα πρέπει να τους δώσουμε ξανά τις αξίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα, για τα οποία πάλεψαν γενιές και γενιές και έδωσαν και το πολυτιμότερο αγαθό της ζωής τους. Στα σχολεία θα πρέπει να λειτουργήσει η δημοκρατία και να γίνει ζώσα πραγματικότητα.
Θα πρέπει να απαντούμε στα ερωτήματα των νέων μας με επιχειρήματα και όχι με αξιώματα ή ιεραρχίες, δίδοντας σ’ αυτούς τα απαραίτητα τεχνολογικά εργαλεία για τη ζωή, συνοδευόμενα από αρχές και όρια και με στόχο να αναπτύσσεται η κάθε προσωπικότητα ξεχωριστά αλλά μέσα σε μια κοινωνία αλληλεξαρτώμενων και «συμβατικών» ανθρώπων, ενισχύοντας την κριτική σκέψη και προάγοντας τη συναίσθηση και επικροτώντας την άλλη ιδέα. Πέραν τούτων η νέα γενιά να λέει τη γνώμη της στα καθημερινά ζητήματα, να διαλέγει και να επιλέγει.
Το σχολικό κουδούνι δεν έφερε ηρεμία και αμφότερες οι πλευρές κρατούν αποστάσεις και εμμένουν στα δικά τους επιχειρήματα και απόψεις. Εκείνο που επιβάλλεται να γίνει είναι και οι δύο πλευρές να αποσύρουν τις προτάσεις τους για να επέλθει ηρεμία, και όταν ηρεμήσουν τα πνεύματα, να ξαναρχίσει διάλογος επί των προβλημάτων που απασχολούν το δημόσιο σχολείο.
Το όλο πρόβλημα της παιδείας θα πρέπει να το αντικρίσει ένα εξειδικευμένο σώμα εκπαιδευτικών με τη συμμετοχή και ξένων που είναι καταρτισμένοι στα θέματα παιδείας, απασχόλησης, ποιότητας κ.λπ., ούτως ώστε να φτιαχτεί ένα σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα που θα έχει διάρκεια μιας 15ετίας και θα ανταποκρίνεται στις πολλαπλές ανάγκες της Κύπρου αλλά μπορεί να σταθεί ισάξιο στις προκλήσεις του εξωτερικού και ανταγωνισμού.
Η εκπαίδευση των νέων ανθρώπων είναι πάρα πολύ σοβαρή υπόθεση και δεν πρέπει να αφεθεί αποκλειστικά στα χέρια των γονέων, της τηλεόρασης του διαδικτύου και των εκπαιδευτικών.
Γι’ αυτό η συνεργασία όλων είναι απαραίτητη για να πορευθούμε με αναστοχασμό και αισιοδοξία στο μέλλον.