Η βασιλική οικογένεια της Νορβηγίας αντιμετώπιζε σκάνδαλα σε πολλαπλά μέτωπα αυτή την εβδομάδα, με φιλανθρωπικά ιδρύματα να κινούνται για να διακόψουν ή να αναθεωρήσουν τους δεσμούς τους με την Πριγκίπισσα Μέτε – Μαρίτ λόγω της επαφής της με τον διακινητή ανηλίκων και σεξουαλικό παραβάτη Τζέφρι Έπσταϊν, ενώ άλλα αμφισβητούν την καταλληλότητά της για τον ρόλο της μελλοντικής βασίλισσας.
Σύμφωνα με το CNNi, η πρώτη διαμάχη αφορά τον 29χρονο γιο της Πριγκίπισσας Μέτε-Μάριτ, Μάριους Μποργκ Χόιμπι, ο οποίος νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ξέσπασε σε κλάματα κατά την πρώτη ημέρα της κατάθεσής του, καθώς αρνήθηκε τέσσερις κατηγορίες βιασμού σε δικαστήριο του Όσλο.
Ο Χόιμπι βρίσκεται εκτός της γραμμής διαδοχής, καθώς γεννήθηκε πριν η μητέρα του παντρευτεί τον Πρίγκιπα Χάακον το 2001.
Ο Χάακον επιβεβαίωσε την ιδιότητα του Χόιμπι ως κοινού πολίτη σε μια σπάνια δήλωση πριν από τη δίκη για βιασμό που ξεκινά την Τρίτη, λέγοντας ότι ο θετός γιος του «δεν ήταν μέλος του Βασιλικού Οίκου της Νορβηγίας και ως εκ τούτου είναι αυτόνομος».
Ωστόσο, οι προσπάθειές του να διαφυλάξει τη φήμη του Στέμματος επισκιάστηκαν όταν ξέσπασε μια δεύτερη διαμάχη, αυτή τη φορά που ενέπλεκε τη σύζυγό του και μητέρα του Χόιμπι, τη μελλοντική βασίλισσα της χώρας.
Νέα αρχεία του Έπσταϊν που δημοσίευσε το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ δείχνουν εκτεταμένη αλληλογραφία μεταξύ της Μέτε-Μάριτ και του σεξουαλικού παραβάτη -κάτι για το οποίο η πριγκίπισσα έχει εκφράσει έκτοτε τη λύπη της- χρόνια αφότου ο Έπσταϊν δήλωσε ένοχος για σεξουαλική παρενόχληση από ανήλικο.
Την Παρασκευή, ο βασιλικός οίκος της Νορβηγίας δήλωσε ότι η Μέτε-Μάριτ «αποκηρύσσει κατηγορηματικά την κακοποίηση και τις εγκληματικές πράξεις του Έπσταϊν» και λυπάται που «δεν κατάλαβε αρκετά νωρίς τι είδους άνθρωπος ήταν».
«Μέρος του περιεχομένου των μηνυμάτων μεταξύ εμού και του Έπσταϊν δεν αντιπροσωπεύει το άτομο που θέλω να είμαι. Ζητώ επίσης συγγνώμη για την κατάσταση στην οποία έχω θέσει τη Βασιλική Οικογένεια, ειδικά τον Βασιλιά και τη Βασίλισσα», δήλωσε η Μέτε-Μάριτ σε ανακοίνωσή της.
Προκλήσεις σε πολλαπλά μέτωπα
Για πρώτη φορά, στην ιστορία της χώρας, έχει ανοίξει μια δημόσια συζήτηση σχετικά με το αν ένα μέλος της βασιλικής οικογένειας, εν προκειμένω η Μέτε-Μάριτ, πρέπει να γίνει βασίλισσα.
«Η εμπιστοσύνη στην πριγκίπισσα διάδοχο έχει μειωθεί απότομα», δήλωσε η Τόβε Τάαλεσεν, βασιλική ανταποκρίτρια του ειδησεογραφικού πρακτορείου Nettavisen. «Η πλειοψηφία εξακολουθεί να υποστηρίζει τον θεσμό, αλλά αυτή η υποστήριξη είναι ασθενέστερη και η αβεβαιότητα αυξάνεται».
Η διαμάχη εγείρει άβολα ερωτήματα σχετικά με τη θέση της Μέτε-Μάριτ εντός της βασιλικής οικογένειας, ιδίως δεδομένης της προχωρημένης ηλικίας του βασιλιά Χάραλντ Ε΄, ο οποίος στα 88 του χρόνια είναι ο γηραιότερος μονάρχης της Ευρώπης. Η σωματική υγεία του Χάραλντ έχει επιδεινωθεί τα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα ο Χάακον να ενεργεί ως αντιβασιλέας κατά καιρούς.
Η Μέτε-Μάριτ δεν αντιμετωπίζει ακόμη το ενδεχόμενο να αποβληθεί απο την βασιλική οικογένεια, ανέφερε η Τάαλεσεν, αλλά είπε ότι μια επιλογή θα ήταν να αποσυρθεί από τα βασιλικά της καθήκοντα επικαλούμενη λόγους υγείας και να αφήσει τον πρίγκιπα διάδοχο να κυβερνήσει μόνος του.
Η Μέτε-Μάριτ διαγνώστηκε με πνευμονική ίνωση, μια χρόνια, προοδευτική πνευμονοπάθεια με κακή πρόγνωση, το 2018 και πιθανότατα θα χρειαστεί μεταμόσχευση πνεύμονα, σύμφωνα με το παλάτι.
Άλλοι βασιλικοί σχολιαστές συμφωνούν. Ο Kjetil Alstadheim, πολιτικός συντάκτης στην ισχυρή εφημερίδα της Νορβηγίας Aftenposten, δήλωσε ότι πολλοί Νορβηγοί είναι απογοητευμένοι από τις αποκαλύψεις και ως εκ τούτου έχουν λιγότερη εμπιστοσύνη στην πριγκίπισσα.
«Αμφισβητούν πώς θα είναι η κρίση της στο μέλλον», δήλωσε ο Alstadheim στο CNNi.
Ο Ole-Jørgen Schulsrud-Hansen, βασιλικός σχολιαστής του νορβηγικού τηλεοπτικού σταθμού TV2, πρόσθεσε: «Πρέπει να περιμένουμε μέχρι να καταλαγιάσει η σκόνη για να δούμε πόσο έχει πραγματικά επηρεάσει τη μοναρχία».
Μια σύγχρονη μοναρχία
Η Μέτε-Μάριτ έγινε πριγκίπισσα το 2001, αφού παντρεύτηκε τον Χαακόν στον καθεδρικό ναό του Όσλο μπροστά σε 800 καλεσμένους και ένα τηλεοπτικό κοινό εκατομμυρίων. Εκείνη την εποχή, το παρελθόν της Μέτε-Μάριτ σχετικά με αυτό που περιέγραψε ως «άγρια ζωή» στα νιάτα της έγινε ευπρόσδεκτο, ιδιαίτερα μεταξύ των νεότερων γενεών.
«Κινητοποίησε τις νεότερες γενιές που ένιωθαν ότι αυτή ήταν μια σύγχρονη μοναρχία και μπορούσαν να ταυτιστούν με αυτό», είπε ο Alstadheim. «Κατάφερε να χτίσει εμπιστοσύνη και να γίνει σεβαστή».
Εν μέσω της πρόσφατης αναταραχής, αυτή η εμπιστοσύνη και ο σεβασμός φαίνεται να εξασθενούν.
Αυτή την εβδομάδα, το μεγαλύτερο κέντρο σεξουαλικής υγείας της Νορβηγίας, το «Sex and Society» με έδρα το Όσλο, ανακοίνωσε ότι θα διακόψει τους δεσμούς του με την Μέτε-Μάριτ, καθώς δήλωσε ότι οι τελευταίες αποκαλύψεις ήταν ασυμβίβαστες με το ήθος της ομάδας.
«Το σημαντικό για το ίδρυμα ήταν η προσοχή στους ασθενείς μας, σε όλα τα θύματα κακοποίησης και σε όλους όσους αντιστέκονται στην πρόληψη της σεξουαλικής κακοποίησης», ανέφερε το κέντρο σε ανακοίνωσή του.
Τρεις πολιτιστικοί οργανισμοί στη Νορβηγία – όλοι υπό την αιγίδα της πριγκίπισσας του θρόνου – έχουν επίσης γράψει στο βασιλικό οίκο σχετικά με την προηγούμενη σχέση της Μέτε-Μάριτ με τον Έπσταϊν, λέγοντας ότι η επαφή του ζευγαριού φαίνεται να είναι «σοβαρή και ανησυχητική».
«Είναι σημαντικό για την περαιτέρω συνεργασία μας ο Βασιλικός Οίκος να παράσχει μια καλή εξήγηση για το θέμα», έγραψαν σε επιστολή τους το Κέντρο Hamsun της Νορβηγίας, το Φεστιβάλ Førde και το Πολιτιστικό Κέντρο Nynorsk σε επιστολή που είδε το CNNi.
Σπάνια πολιτική παρέμβαση
Οι αμφιλεγόμενες ανταλλαγές email – οι οποίες κατέδειξαν μια βαθύτερη σχέση μεταξύ του Epstein και της πριγκίπισσας του θρόνου από ό,τι ήταν γνωστό προηγουμένως – έχουν προκαλέσει σπάνια πολιτική παρέμβαση, με τον Νορβηγό πρωθυπουργό Jonas Gahr Støre να λέει τη Δευτέρα ότι η Μέτε-Μάριτ επέδειξε κακή κρίση: «Λέει ότι επέδειξε κακή κρίση. Συμφωνώ», δήλωσε ο Støre στους δημοσιογράφους.
Αν και αντικατοπτρίζει τα λόγια της Μέτε-Μάριτ, τα σχόλιά του μιλούν για τη σημαντική δημόσια πίεση που αντιμετωπίζει η οικογένεια, λένε οι βασιλικοί ειδικοί. «Δεν έχω βρει κανένα παράδειγμα από παλαιότερη νορβηγική σύγχρονη ιστορία όπου ένας πρωθυπουργός να έχει επικρίνει ένα μέλος της βασιλικής οικογένειας δημόσια με αυτόν τον τρόπο», δήλωσε ο Alstadheim, ο πολιτικός συντάκτης.
Σε email που έστειλε η «H.K.H. Kronprinsessen» – που μεταφράζεται από τα νορβηγικά ως «Η Βασιλική Υψηλότητα η Πριγκίπισσα του Στέμματος» – στον Έπσταιν, το 2012, η Mette-Marit αποκαλεί τον εκλιπόντα σεξουαλικό παραβάτη «αγαπημένο» και «καλόκαρδο».
Σε μια άλλη ανταλλαγή email το 2012, αποκαλεί τον Epstein «πολύ γοητευτικό», προσθέτοντας: «Είναι ακατάλληλο για μια μητέρα να προτείνει σε δύο γυμνές γυναίκες να κουβαλούν μια σανίδα του σερφ να για φωτογραφηθούν για την ταπετσαρία του 15χρονου γιου μου;».
Σε μια άλλη συζήτηση το 2012, ο Έπσταϊν λέει στη Μέτε-Μάριτ ότι βρίσκεται σε «κυνήγι συζύγου», πριν προσθέσει: «Το Παρίσι αποδεικνύεται ενδιαφέρον, αλλά προτιμώ τις Σκανδιναβές (sic).» Απαντώντας, η Μέτε-Μάριτ λέει ότι το Παρίσι είναι «καλό για μοιχεία» και «η Σκανδιναβία είναι καλύτερο υλικό για σύζυγο».
Η Μέτε-Μάριτ παραδέχτηκε ότι έδειξε «κακή κρίση» σχετικά με τη σχέση της με τον Έπσταϊν, αλλά είπε ότι ήταν «αποκλειστικά υπεύθυνος για τις πράξεις του».
«Πρέπει να αναλάβω την ευθύνη που δεν διερεύνησα το υπόβαθρο του Έπσταϊν πιο διεξοδικά και που δεν συνειδητοποίησα νωρίτερα τι είδους άνθρωπος ήταν. Λυπάμαι βαθιά γι’ αυτό και είναι μια ευθύνη που πρέπει να αναλάβω», δήλωσε στο CNNi σε δήλωσή της.
Ο Έπσταϊν δεν μιλούσε μόνο με την πριγκίπισσα
Καθώς η πίεση στη Μέτε-Μάριτ αυξάνεται, ο πρώην πρωθυπουργός της Νορβηγίας, Θόρμπιορν Γιάγκλαντ, βρίσκεται υπό έρευνα «με την υποψία επιβαρυμένης διαφθοράς» που σχετίζεται με τους δεσμούς του με τον Έπσταϊν, δήλωσαν Νορβηγοί αξιωματούχοι επιβολής του νόμου σε δήλωσή τους την Πέμπτη.
Η Νορβηγία διερευνά «αν ελήφθησαν δώρα, ταξίδια και δάνεια σε σχέση με τη θέση του», σύμφωνα με το Økokrim, την εθνική εισαγγελική υπηρεσία και αστυνομική υπηρεσία της χώρας.
Τα αρχεία του Υπουργείου Δικαιοσύνης δείχνουν ότι ο Γιάγκλαντ αντάλλαξε φιλικά email με τον Έπσταϊν και σχεδίασε διακοπές στο νησί του. Ο δικηγόρος του Γιάγκλαντ δήλωσε στο CNNi ότι ο πρώην πρωθυπουργός θα συμβάλει πλήρως στην έρευνα, προσθέτοντας ότι «με βάση όσα έχουμε ανακαλύψει μέχρι στιγμής, παραμένουμε σίγουροι για το αποτέλεσμα».
Στην τελευταία συλλογή περιλαμβάνονται και άλλες ευρωπαϊκές προσωπικότητες, συμπεριλαμβανομένων μελών της Νορβηγικής βασιλικής οικογένειας, αν και το γεγονός ότι κατονομάζονται στα αρχεία δεν υποδηλώνει κάποια αδικοπραγία.
Σε ένα email που στάλθηκε στον Έπσταϊν το 2010, ένα άτομο του οποίου το όνομα έχει αποκρυφθεί περιελάμβανε μια φωτογραφία που φαινόταν να δείχνει την πριγκίπισσα Σοφία της Σουηδίας, τότε Σοφία Κριστίνα Χέλκβιστ, σε ένα ταξίδι στην Αφρική.
Το email αναφέρει: «Ορίστε μια φωτογραφία της Σοφίας μας – θυμάστε – δηλαδή σύντομα η πριγκίπισσα Σοφία… όλος ο σουηδικός τύπος την ψάχνει… ενώ βρίσκεται στην Αφρική…!» Το πλαίσιο γύρω από την ανταλλαγή email είναι άγνωστο.
Το όνομα «Σοφία Χέλκβιστ» αναφέρεται επίσης μαζί με τον Έπσταϊν σε μια λίστα καλεσμένων του 2012 – η οποία στάλθηκε μέσω email στον εκλιπόντα σεξουαλικό παραβάτη – για αυτό που φαίνεται να είναι μια παράσταση του Les Misérables.
Η πριγκίπισσα Σοφία συναντήθηκε με τον Έπσταϊν αρκετές φορές πριν από περίπου 20 χρόνια, πριν γίνει μέλος της βασιλικής οικογένειας, δήλωσε η βασιλική αυλή της Σουηδίας στο CNNi την Παρασκευή.
Αλλά αρνήθηκαν ότι η πριγκίπισσα παρευρέθηκε σε μια τέτοια εκδήλωση το 2012.
«Γνωρίζουμε ότι το όνομα της πριγκίπισσας (με ορθογραφικό λάθος) αναφέρεται ότι βρέθηκε σε ένα έγγραφο από μια πρεμιέρα το 2012».
«Ωστόσο, η πριγκίπισσα δεν γνωρίζει πώς κατέληξε το όνομά της σε αυτή τη λίστα», είπαν, προσθέτοντας ότι βρισκόταν στη Σουηδία εκείνη την εποχή και δεν είχε συναντήσει τον Έπσταϊν για «αρκετά χρόνια».
