Το βασικό πλαίσιο της στρατηγικής του απέναντι στο Ιράν παρουσίασε τις προηγούμενες ημέρες στους συνεργάτες του ο Ντόναλντ Τραμπ, ενόψει του κρίσιμου ραντεβού που αναμένεται να πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Πέμπτη.
Σύμφωνα με πρόσωπα που έχουν γνώση των εσωτερικών διαβουλεύσεων της αμερικανικής κυβέρνησης, ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος τόνισε πως εάν η διπλωματία ή ένα αρχικό, στοχευμένο αμερικανικό πλήγμα δεν οδηγήσει την Τεχεράνη να αποδεχθεί το αίτημά του να εγκαταλείψει το πυρηνικό της πρόγραμμα, τότε θα εξετάσει το ενδεχόμενο να ανοίξει τη βεντάλια και να προχωρήσει σε μια ευρύτερη επίθεση τους επόμενους μήνες, με στόχο την απομάκρυνση της ηγεσίας των μουλάδων από την εξουσία.
Διαπραγματευτές από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν πρόκειται να συναντηθούν την Πέμπτη στη Γενεύη, σε ένα ράντεβού που δείχνει έως θα είναι μια ύστατη προσπάθεια αποφυγής της στρατιωτικής σύγκρουσης. Ωστόσο, ο Τραμπ φέρεται να έχει σταθμίσει τις επιλογές για ενδεχόμενη αμερικανική δράση σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών.
Στοχευμένο πλήγμα για αρχή και αν δεν πείσει, ευρεία επίθεση για την ανατροπή του καθεστώτος
Παρότι δεν έχουν ληφθεί οριστικές αποφάσεις, οι συνεργάτες του αναφέρουν στους New York Times ότι ο Τραμπ κλίνει προς την πραγματοποίηση ενός αρχικού, περισσότερο προειδοποιητικού, πλήγματος τις επόμενες ημέρες, με στόχο να καταστήσει σαφές στην ιρανική ηγεσία ότι θα πρέπει να συμφωνήσει στην εγκατάλειψη της δυνατότητας κατασκευής πυρηνικού όπλου. Στα υπό εξέταση πλήγματα περιλαμβάνονται το αρχηγείο των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας και το βαλλιστικό πυραυλικό της πρόγραμμα.
Εάν τα μέτρα αυτά δεν πείσουν την Τεχεράνη να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει δηλώσει στους συνεργάτες του ότι θα αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο ευρείας στρατιωτικής επίθεσης αργότερα μέσα στο έτος, με στόχο να συμβάλει στην ανατροπή του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεϊ.
Υπάρχουν, ωστόσο, αμφιβολίες ακόμη και μέσα στον Λευκό Οίκο για το κατά πόσο ένας τέτοιος στόχος μπορεί να επιτευχθεί αποκλειστικά μέσω αεροπορικών πληγμάτων.
Η νέα πρόταση που έπεσε στο τραπέζι για το εμπλουτισμένο ουράνιο
Παράλληλα, εξετάζεται παρασκηνιακά μια νέα πρόταση και από τις δύο πλευρές, Ουάσινγκτον και Τεχεράνη, που θα μπορούσε να αποτελέσει διέξοδο από τη στρατιωτική σύγκρουση: ένα εξαιρετικά περιορισμένο πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου, αποκλειστικά για ιατρική έρευνα και θεραπείες.
Παραμένει ασαφές εάν θα υπάρξει συμφωνία πάνω σε αυτό το κομμάτι. Η πρόταση αυτή της τελευταίας στιγμής έπεσε στο τραπέζι, ενώ δύο ομάδες αεροπλανοφόρων (Abraham Lincoln και Gerald Ford) και δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη, βομβαρδιστικά και αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού έχουν συγκεντρωθεί σε απόσταση βολής από το Ιράν.
Σύσκεψη υψηλού προφίλ στον Λευκό Οίκο: Το Ιράν δεν είναι Βενεζουέλα
Ο Τραμπ συζήτησε σχέδια για πλήγματα κατά του Ιράν την Τετάρτη στην Αίθουσα Επιχειρήσεων του Λευκού Οίκου, παρουσία του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, του αρχηγού του Μεικτού Επιτελείου Στρατού στρατηγού Νταν Κέιν, του διευθυντή της CIA Τζον Ράτκλιφ και της προσωπάρχη του Λευκού Οίκου Σούζι Γουάιλς.
Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, ο Τραμπ ζήτησε από τον στρατηγό Κέιν και τον Ράτκλιφ να τοποθετηθούν για τη γενικότερη στρατηγική έναντι του Ιράν, αν και κανείς από τους δύο δεν συνηθίζει να υποστηρίζει συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές. Ο στρατηγός Κέιν ανέλυσε τις επιχειρησιακές δυνατότητες του στρατού, ενώ ο επικεφαλής της CIA επικεντρώθηκε στην τρέχουσα κατάσταση επί του πεδίου και στα πιθανά αποτελέσματα των προτεινόμενων ενεργειών.
Σε αντίθεση με τη συζήτηση που είχε προηγηθεί για την επιχείρηση – αστραπή που οδήγησε στη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, κατά την οποία ο στρατηγός Κέιν είχε εκτιμήσει ότι υπήρχε υψηλή πιθανότητα επιτυχίας, στην περίπτωση του Ιράν δεν προσέφερε αντίστοιχες διαβεβαιώσεις, καθώς πρόκειται για πολύ δυσκολότερο στόχο.
Ο Βανς, ο οποίος έχει ταχθεί υπέρ μεγαλύτερης αυτοσυγκράτησης σε υπερπόντιες στρατιωτικές επιχειρήσεις, δεν αντιτάχθηκε στην προοπτική πλήγματος, ωστόσο υπέβαλε εκτενείς ερωτήσεις στους δύο αξιωματούχους, ζητώντας περισσότερες διευκρινίσεις για τους κινδύνους και την πολυπλοκότητα μιας επίθεσης κατά του Ιράν.
Απορρίπτεται η χερσαία επιχείρηση, ανησυχεί ο κίνδυνος παρατεταμένης σύγκρουσης
Προγενέστερα εξετάζονταν επιλογές που περιλάμβαναν την ανάπτυξη ειδικών δυνάμεων στο έδαφος για επιδρομές κατά ιρανικών πυρηνικών ή πυραυλικών εγκαταστάσεων, ακόμη και σε υπόγειες εγκαταστάσεις εκτός εμβέλειας συμβατικών αμερικανικών πυρομαχικών. Ωστόσο, μια τέτοια επιχείρηση θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη και, σύμφωνα με πολλούς αξιωματούχους, τα σχετικά σχέδια έχουν προς το παρόν ανασταλεί.
Στρατιωτικοί αξιωματούχοι του Στρατού Ξηράς, του Ναυτικού και της Αεροπορίας έχουν επίσης εκφράσει ανησυχίες για τις επιπτώσεις μιας παρατεταμένης σύγκρουσης με το Ιράν στην επιχειρησιακή ετοιμότητα πλοίων, συστημάτων αντιπυραυλικής άμυνας Patriot και ήδη καταπονημένων μεταγωγικών και αναγνωριστικών αεροσκαφών.
Ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε να σχολιάσει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων του Τραμπ. «Τα μέσα ενημέρωσης μπορούν να εικάζουν όσα θέλουν για τη σκέψη του Προέδρου, αλλά μόνο εκείνος γνωρίζει τι μπορεί να πράξει ή να μην πράξει», ανέφερε η εκπρόσωπος Αν Κέλι.
Δευτέρα ή Τρίτη αναμένεται η πρόταση της Τεχεράνης
Εν αναμονή του προσχεδίου συμφωνίας που αναμένεται να υποβάλει το Ιράν τη Δευτέρα ή την Τρίτη, οι δύο πλευρές φαίνεται να σκληραίνουν τη στάση τους. Ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ δήλωσε στο Fox News ότι η «σαφής κατεύθυνση» του Προέδρου ήταν η αποδοχή μόνο συμφωνίας που θα προβλέπει «μηδενικό εμπλουτισμό» πυρηνικού υλικού.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί, μιλώντας στο CBS, τόνισε ότι η χώρα του δεν είναι διατεθειμένη να εγκαταλείψει το «δικαίωμά» της στην παραγωγή πυρηνικού καυσίμου στο πλαίσιο της Συνθήκης Μη Διάδοσης.
Το «χαρτί» που παίζει ο Γκρόσι για να αποφευχθεί η σύγκρουση
Στο τραπέζι βρίσκεται πρόταση που αποδίδεται στον γενικό διευθυντή της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας Ραφαέλ Γκρόσι, σύμφωνα με την οποία το Ιράν θα μπορούσε να παράγει ελάχιστες ποσότητες πυρηνικού καυσίμου αποκλειστικά για ιατρικούς σκοπούς. Εάν υιοθετηθεί, η Τεχεράνη θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι συνεχίζει τον εμπλουτισμό, ενώ ο Τραμπ ότι κλείνουν οι εγκαταστάσεις που επιτρέπουν την κατασκευή όπλου.
Ωστόσο, παραμένει αβέβαιο εάν το Ιράν θα δεχθεί να περιορίσει ένα εκτεταμένο, βιομηχανικής κλίμακας πρόγραμμα σε τόσο περιορισμένο επίπεδο, αλλά και εάν ο Τραμπ θα αποδεχθεί οποιαδήποτε μορφή εμπλουτισμού.
Έτοιμες να πατήσουν τη σκανδάλη οι αμερικανικές δυνάμεις που έχουν αναπτυχθεί
Στο μεταξύ, η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή έχει ενισχυθεί σε βαθμό που δεν έχει παρατηρηθεί από την προετοιμασία της εισβολής στο Ιράκ πριν από σχεδόν 23 χρόνια, με δύο ομάδες αεροπλανοφόρων, δεκάδες αεροσκάφη και συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας να έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή.
Παράλληλα, δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη στο Ισραήλ Μάικ Χάκαμπι, ο οποίος ανέφερε σε συνέντευξή του ότι το Ισραήλ έχει «βιβλικά δικαιώματα» σε μεγάλο μέρος της Μέσης Ανατολής, προκάλεσαν αντιδράσεις από αραβικές χώρες, περιπλέκοντας περαιτέρω τη διπλωματική εξίσωση.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εμφανίζονται ασαφείς ως προς τους τελικούς στόχους έναντι μιας χώρας 90 εκατομμυρίων κατοίκων. Ενώ ο Τραμπ επικεντρώνεται στην αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου, άλλοι συνεργάτες έχουν επικαλεστεί επιπλέον λόγους για στρατιωτική δράση, όπως η προστασία διαδηλωτών, η εξουδετέρωση του πυραυλικού οπλοστασίου και η διακοπή της στήριξης της Τεχεράνης προς τη Χαμάς και τη Χεζμπολάχ.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που συμμετείχαν στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου εξέφρασαν αμφιβολίες αν η στρατιωτική πίεση θα υποχρεώσει, τελικά, την ιρανική ηγεσία να εγκαταλείψει ένα πρόγραμμα που έχει αναχθεί σε σύμβολο αντίστασης έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών.
