Ένα νέο μικροσκοπικό είδος χταποδιού στον βυθό των νησιών Γκαλαπάγκος σε βάθος 1800 μέτρων, ανακάλυψαν οι επιστήμονες.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Time στην πραγματικότητα το μικρό πλάσμα βρέθηκε πρώτη φορά το 2015, αλλά μόλις τη Δευτέρα (25/5) του δόθηκε επίσημο όνομα, «Microeledone galapagensis», σε ένα άρθρο που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Zootaxa.
Το συγκεκριμένο χταπόδι ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα, καθώς είναι μπλε, ένα χρώμα που συναντάται πολύ σπάνια στη φύση, και δεν διαθέτει μελανοφόρο σάκο, κάτι που οι περισσότεροι άνθρωποι συνδέουν με τα χταπόδια.
Η ανακάλυψη του «Microeledone galapagensis» εξέπληξε τους ειδικούς, καθώς τα συγγενικά του είδη είναι συνήθως πολύ μεγαλύτερα και συναντώνται κυρίως στα παγωμένα νερά γύρω από την Ανταρκτική.
Τα νησιά Γκαλαπάγκος αποτελούν σπίτι πολλών παράξενων και θαυμάσιων πλασμάτων, και το χταπόδι συγκαταλέγεται σε αυτές τις κατηγορίες.
Πώς ανακάλυψαν οι επιστήμονες το χταπόδι;
Το 2015, μια ομάδα επιστημόνων διεξήγαγε έρευνα σε ένα υποβρύχιο με το όνομα «Nautilus» σε βάθος περίπου 1.830 μέτρων. Η τηλεχειριζόμενη κάμερα του υποβρυχίου σάρωσε οπτικά τον βυθό του ωκεανού ώσπου εντόπισε μια μπλε λάμψη, εστίασε και παρατήρησε ένα μικρό οκτάποδο πλάσμα ολομόναχο στο νερό. Ένας επιστήμονας είπε: «Είναι μικροσκοπικό! Είναι μπλε!», και αμέσως το μάζεψε για να το μελετήσει. Τοποθετήθηκε σε ένα κουβά με παγωμένο θαλασσινό νερό και, όπως είναι συνήθης πρακτική στις αποστολές συλλογής, σύντομα μετά βυθίστηκε σε 4% φορμαλίνη, ένα τοξικό συντηρητικό, για 24 ώρες. Μετά από αυτό, μεταφέρθηκε σε διάλυμα αιθανόλης 95% για αποθήκευση, προκειμένου να καταχωρηθεί και να φυλαχθεί στη συλλογή του Ερευνητικού Σταθμού Τσαρλς Ντάρβιν στο νησί Σάντα Κρουζ των Γκαλαπάγκος.
Εκεί παρέμεινε, χωρίς να εξεταστεί, μέχρι το 2017, όταν ερευνητές στο εργαστήριο εξέταζαν φωτογραφίες των δειγμάτων του σταθμού, αναγνώρισαν το χταπόδι ως κάτι διαφορετικό και επικοινώνησαν με την ειδική στα χταπόδια Janet Voight, επίτιμη επιμελήτρια ασπόνδυλων στο Field Museum του Σικάγου και κύρια συγγραφέα της δημοσίευσης στο περιοδικό Zootaxa.
«Προσπαθούσαν να καταλήξουν στο είδος στο οποίο ανήκε και επικοινώνησαν μαζί μου. Εξέτασα τις φωτογραφίες και είδα αυτό και σκέφτηκα: “Πω πω, αυτό είναι εντελώς ξεχωριστό”».
Ήταν τόσο ξεχωριστό από τα υπόλοιπα χταπόδια που η Voight ζήτησε από τον ερευνητικό σταθμό να της στείλει το δείγμα ώστε να μπορέσει να εξετάσει τα εσωτερικά του όργανα, όχι με νυστέρι και μικροσκόπιο, αλλά με αξονικό τομογράφο, ένα σύστημα που το Field Museum είχε εγκαταστήσει μόλις πρόσφατα. Από τη φωτογραφία και μόνο, το χταπόδι φαινόταν να ανήκει στο γένος «Thaumelodone», μια ποικιλία μικρών, κοντόχοντρων χταποδιών που βρίσκονται στα βαθιά νερά του νότιου ημισφαιρίου. Αυτό ήταν όμως απλώς μια εικασία, και η Voight ανυπομονούσε να δει το δείγμα από κοντά για να βεβαιωθεί. «Όλα εξαρτώνται από το να εξετάσω πραγματικά τα εσωτερικά του», επεσήμανε η Voight.
Ομοιότητες και διαφορές με το γένος «Thaumelodone»
Χρειάστηκαν πέντε χρόνια για να δεχτεί ο ερευνητικός σταθμός να στείλει το δείγμα στο Σικάγο και μόλις το 2022 η Voight κατάφερε επιτέλους να το τοποθετήσει στον πίνακα του αξονικού τομογράφου. Αρχικά, υπήρχαν ενδείξεις ότι το ζώο ανήκε πράγματι στο γένος «Thaumelodone». Είχε ένα ζιγκ-ζαγκ μοτίβο βεντουζών στα χέρια του, το οποίο είναι ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα του γένους. Επίσης, δεν είχε μελανοφόρο σάκο, κάτι που συνάδει με το Thaumelodone, καθώς στο σκοτάδι του βαθιού ωκεανού, τα αρπακτικά δεν μπορούν ούτως ή άλλως να δουν το θήραμά τους, οπότε ένα αμυντικό σύννεφο μελάνης δεν εξυπηρετεί καμία προστατευτική λειτουργία.
Ωστόσο, υπήρχαν και πολλές διαφορές. Πρώτα ήταν το χωνοειδές όργανο. Τα χταπόδια μπορούν να κινούνται με μεγάλη ταχύτητα απορροφώντας νερό σε ένα εσωτερικό χωνί και εκτοξεύοντας το σαν αέρα που διαφεύγει από ένα μπαλόνι. Μέσα στο χωνί ενός χταποδιού Thaumelodone υπάρχει ένας μικρός σιελογόνος αδένας, αλλά σε αυτή την περίπτωση ο αδένας ήταν συγκριτικά τεράστιος, τυλίγοντας ολόκληρο το εσωτερικό του χωνιού.
Στη συνέχεια, υπήρχε η υφή. Τα χταπόδια Thaumelodone καλύπτονται από μικρές εξογκώματα, ή θηλές, αλλά το μικρό μπλε χταπόδι ήταν λείο. Υπήρχε, επίσης, το ζήτημα των δοντιών του ζώου ή του δοντιού. Τα Thaumelodone έχουν συνήθως επτά δόντια, αλλά το δείγμα είχε μόνο ένα μεγάλο. Τελευταιό χαρακτηριστικό που εξετάστηκε ήταν το χρώμα. Το τυπικό Thaumelodone έχει μια απόχρωση καφέ. Αυτό εδώ, αν και φαινόταν μπλε κάτω από το φως μιας υποβρύχιας κάμερας, στην πραγματικότητα ήταν λευκό ή ακόμα και διαφανές στην κορυφή και μοβ στο κάτω μέρος.
Τελικά, αποδείχθηκε ότι δεν ανήκει στο γένος «Thaumelodone» και ότι πρόκειται για ένα εντελώς νέο είδος χταποδιού.
«Είναι το πρώτο χταπόδι βαθέων υδάτων από τον Ισημερινό Ειρηνικό στα ανατολικά. Αντιπροσωπεύει όλα όσα υπάρχουν στα βαθιά νερά και δεν γνωρίζουμε καν ότι υπάρχουν. Μιλάμε για εξόρυξη στα βαθιά νερά, αλλά δεν ξέρουμε τι υπάρχει εκεί και τα θέτουμε όλα σε κίνδυνο. Υπάρχουν εξαιρετικά πράγματα εκεί», υπογράμμισε.
