Οι αυξήσεις που παρουσίασαν τον περασμένο Αυγούστο 25 κατηγορίες βασικών προϊόντων, σύμφωνα με το παρατηρητήριο τιμών καταναλωτικών προϊόντων της Υπηρεσίας Καταναλωτή, ενισχύουν την ανάγκη να υπάρξει διαφάνεια στην αγορά και να δοθούν εργαλεία στους καταναλωτές για να ασκήσουν πιέσεις και να μπει φρένο στη συνεχή άνοδο των τιμών.
Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα συγκεκριμένων προϊόντων τα οποία καταγράφουν μεγάλη απόκλιση στις τιμές τους, όπως πωλούνται σε διάφορα σημεία πώλησης.
Για παράδειγμα, για 300 γραμμάρια καπνιστής λούντζας, ίδιας μάρκας και τύπου, υπήρξε απόκλιση €3.81 στην τιμή πώλησης. Η ψηλότερη τιμής πώλησης του συγκεκριμένου προϊόντος ήταν €7.95, ενώ η χαμηλότερη τιμή πώλησης ήταν €4.49.
Την ίδια περίοδο, η Υπηρεσία Καταναλωτή εντόπισε πως ένα κιλό χαλλλούμι συγκεκριμένης εταιρείας είχε ως ψηλότερη τιμή πώλησης τα €20.92 και ως χαμηλότερη τα €13.97. Δηλαδή, μια απόκλιση της τάξης των €6.95 το κιλό.
Μεγάλη απόκλιση υπήρξε και στην τιμή ελαιολάδου των δύο λίτρων. Η ίδια μάρκα και η ίδια ποσότητα ελαιολάδου είχε διαφορά στην τιμή €6.16, καθώς η ψηλότερη τιμή πώλησης του ήταν €17.95 και η χαμηλότερη €11.79.
Αυτά τα τρία παραδείγματα καταδεικνύουν τι ακριβώς επικρατεί στην αγορά, δηλαδή το ίδιο προϊόν πωλείται σε διαφορετική τιμή από τη μια υπεραγορά – κατάστημα στην άλλη/ο. Σε περίπτωση που η Βουλή συναινέσει και εγκρίνει το νομοσχέδιο για την εφαρμογή της ηλεκτρονικής πλατφόρμας e-kalathi, θα υπάρξει διαφάνεια στην αγορά, που είναι το ζητούμενο.
Το e-kalathi θα αποτελέσει μοχλό πίεσης προς τις επιχειρήσεις για να συγκρατήσουν τις τιμές, προς όφελος των καταναλωτών, οι οποίοι από τις συνεχείς αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων, του ηλεκτρισμού, πολλών άλλων προϊόντων και από την άνοδο των επιτοκίων έχουν γονατίσει.
Παρά τις αντιδράσεις αλλά και τις επιφυλάξεις που υπήρξαν κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Εμπορίου, μεθαύριο Τρίτη θα αρχίσει η κατ’ άρθρον συζήτηση του νομοσχεδίου. Εκεί τα κόμματα θα έχουν την ευκαιρία να προχωρήσουν στις απαιτούμενες τροποποιήσεις, για να καταστήσουν πιο αποτελεσματικό το νομοσχέδιο για τους καταναλωτές.
Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Κυριάκος Χατζηγιάννης, σε δημόσιες παρεμβάσεις του είπε πως το συγκεκριμένο νομοσχέδιο αποτελεί ένα παρατηρητήριο τιμών. Ο συναγερμικός βουλευτής στηρίζει ένα «καλάθι του νοικοκυριού», στα πρότυπα που εφαρμοζόταν στην Ελλάδα για συγκεκριμένη περίοδο, καθώς, όπως υποστηρίζει, θα επωφεληθεί περισσότερο ο καταναλωτής, αντί της εφαρμογής που προτείνει η Κυβέρνηση. Η συγκεκριμένη αλλαγή μπορεί να γίνει μέσω τροπολογίας.
Πάντως, εδώ και ημέρες ακούμε την αντιπολίτευση να διατυπώνει επιφυλάξεις για το νομοσχέδιο, λόγω των αντιδράσεων των επηρεαζόμενων φορέων, αλλά επικαλούμενη και «μη ορθή διεξαγωγή διαβουλεύσεων».
Η πραγματικότητα όμως είναι άλλη: Στις 18 Ιανουαρίου του 2023, η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή, του Υπουργείου Εμπορίου, ανακοίνωσε την έναρξη δημόσιας διαβούλευσης επί του προσχεδίου νομοσχεδίου.
Όπως αναφερόταν στην ανακοίνωση, το νομοσχέδιο θεσπίζει κανόνες σχετικά με τη διαδικασία καταγραφής και παρακολούθησης δεδομένων τιμών προϊόντων, με στόχο αφενός την άμεση και καλύτερη ενημέρωση των καταναλωτών και αφετέρου την παρακολούθηση των τιμών πώλησης.
Μάλιστα, οι ενδιαφερόμενοι είχαν την ευκαιρία να υποβάλουν τις θέσεις τους μέχρι τις 7 Φεβρουαρίου. Όπως φαίνεται, λοιπόν, δημόσια διαβούλευση έγινε για το νομοσχέδιο, το οποίο μάλιστα προώθησε σε σημαντικό μέρος η Κυβέρνηση Αναστασιάδη και ήρθε και το υιοθέτησε, το ολοκλήρωσε και το κατέθεσε η Κυβέρνηση Χριστοδουλίδη.
Το λάθος της Υπηρεσίας Καταναλωτή είναι ότι, κατά τις διά ζώσης διαβουλεύσεις που είχε το καλοκαίρι με τους επηρεαζόμενους φορείς, προχώρησε μόνο σε επεξηγήσεις και σε διευκρινίσεις και δεν αποτύπωσε τις ζητηθείσες αλλαγές στο κείμενο του νομοσχεδίου. Εάν γινόταν αυτό, θα αποφεύγονταν ίσως οι αντιπαραθέσεις.
Θα ήταν καλό τα κόμματα να αφήσουν στην άκρη τις αντιπαλότητες και να προχωρήσουν στις απαιτούμενες αλλαγές, οι οποίες θα βελτιώσουν το νομοσχέδιο προς όφελος των καταναλωτών. Έτσι και αλλιώς, για τις τιμές των καυσίμων το παρατηρητήριο τιμών καθημερινά δημοσιοποιεί τις τιμές τους, ευκολύνοντας τους καταναλωτές να επιλέγουν την επιχείρηση που πωλεί πιο φθηνά καύσιμα.
Για το συγκεκριμένο παρατηρητήριο δεν υπάρχουν αντιδράσεις, γιατί υπάρχουν σήμερα αντιδράσεις για το e-kalathi; Όπως φαίνεται, κάποιοι βολεύονται από την αδιαφάνεια στις τιμές.
