Η συνεχής διαδικασία εξέλιξης του παγκόσμιου οικονομικού περιβάλλοντος και οι διαφοροποιήσεις του τρόπου που αναπτύσσεται το επιχειρείν παγκοσμίως οδηγούν σε αλλαγές τόσο στον τρόπο λειτουργίας των εταιριών όσο και στις υποχρεώσεις πληροφόρησης προς το επενδυτικό κοινό. Κάποιες από αυτές τις αλλαγές αφορούν την έννοια της περιβαλλοντικής εταιρικής και κοινωνικής διακυβέρνησης (Environmental, Social, Governance Reporting).
Πιο συγκεκριμένα, υπάρχουν τρία συγκεκριμένα κριτήρια πληροφόρησης: Το πρώτο αφορά την αξιολόγηση των προσπαθειών ενός οργανισμού για τη διαμόρφωση του καλύτερου δυνατού οικολογικού αποτυπώματος, τη διαχείριση φυσικών πόρων και τη συμβολή στον μετριασμό των επιδράσεων της κλιματικής αλλαγής. Το δεύτερο αφορά τις ενέργειες που σχετίζονται με την ευημερία και προσωπική πρόοδο των εργαζομένων, καθώς και με τη διασφάλιση της ισότητας στον χώρο εργασίας. Το τρίτο κριτήριο αφορά στα γνωρίσματα της εταιρικής διακυβέρνησης μέσα από τα οποία καταδεικνύεται η διαφάνεια και η λογοδοσία ακόμη και στα υψηλότερα διοικητικά κλιμάκια της εταιρείας.
Η σταδιακή εδραίωση της συγκεκριμένης πηγής πληροφόρησης απορρέει από τη διαφοροποίηση των ομάδων ενδιαφέροντος, αλλά και από τη διεύρυνση της οπτικής μέσω της οποίας αξιολογείται η λειτουργία του εκάστοτε οργανισμού. Η πλέον ουσιώδης προσθήκη που επιφέρουν οι συγκεκριμένες αναφορές είναι πως για πρώτη φορά εξετάζεται η μελλοντική επίδραση της λειτουργίας των επιχειρήσεων στο ευρύτερο περιβάλλον όπου δραστηριοποιούνται. Ουσιαστικά αλλάζει η φύση των Οικονομικών Καταστάσεων των εταιριών, καθώς πλέον αυτές δεν έχουν χαρακτήρα αποτύπωσης πεπραγμένων σε παρελθόντα χρόνο, νοουμένου ότι η ημερομηνία έκδοσης αυτών διαφοροποιείται από την περίοδο που αυτές καλύπτουν. Αντιστοίχως, ένας οργανισμός οφείλει στις συγκεκριμένες αναφορές του να περιλαμβάνει και στοιχεία που αφορούν το περιβάλλον εργασίας και τις διαδικασίες λειτουργίας και λήψης αποφάσεων των άμεσων συνεργατών στα πλαίσια της εφοδιαστικής αλυσίδας στην οποία εντάσσονται.
Με τη συγκεκριμένη μορφή πληροφόρησης καταδεικνύεται η ευρύτερη θέση μιας εταιρείας στο ευρύτερο περιβάλλον που δραστηριοποιείται. Xαρακτηριστικά αναφέρεται πως πλέον στην ενότητα των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, λαμβάνονται υπόψη τόσο αυτές που αφορούν σκοπούς λειτουργίας των ιδίων εγκαταστάσεων και κάλυψης όλων των διαδικασιών που αυτές επιτελούν, αλλά και όσες προκύπτουν για την διανομή και λήψη των πρώτων υλών και ετοίμων προϊόντων κατά περίπτωση. Στα πλαίσια αυτού του αναθεωρημένου τρόπου λειτουργίας, οι εταιρίες όχι μόνο υποχρεούνται να αποτυπώνουν τις επιδόσεις τους, με βάση τα κριτήρια που αναφέρθηκαν ανωτέρω, αλλά και να προβαίνουν στη διαμόρφωση μιας στρατηγικής με μακροπρόθεσμο χαρακτήρα, ώστε να υπάρχει συνοχή στις ενέργειες και τα αποτελέσματα που παρατίθεται στις συγκεκριμένες αναφορές. Αξίζει να σημειωθεί πως, ακόμη και στα πλαίσια του Environmental, Social, Governance Reporting, οι οργανισμοί ακολουθούν διαφορετικές προσεγγίσεις ανάλογα με την περιοχή που δραστηριοποιούνται. Μέρος των διαφοροποιήσεων αυτών αποδίδεται και στις διαφορές των προτύπων που εφαρμόζονται κατά τόπους. Παραδείγματος χάρη, εταιρίες που δραστηριοποιούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, υποχρεούνται σε εφαρμογή εκτενέστερων οδηγιών συγκριτικά με αυτές που ισχύουν για τις εταιρίες που εδρεύουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το γεγονός αυτό έχει ως επακόλουθο την πραγματοποίηση διαφορετικών ελεγκτικών εργασιών και τον επαναπροσδιορισμό των παραμέτρων που επηρεάζουν την προσέγγιση των ελεγκτικών οίκων ανά περιοχή.
Η εδραίωση της παροχής της αναφερόμενης μορφής πληροφόρησης σχετίζεται και με την ανάπτυξη της βιώσιμης χρηματοδότησης έργων (sustainable finance). Τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί μια νέα τάση δανεισμού και αφορά την χρηματοδότηση εταιριών που έχουν αποδεδειγμένα περιβαλλοντική και κοινωνική υπευθυνότητα. Αυτή η μορφή δανεισμού αποσκοπεί μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα στην εδραίωση της λειτουργίας ενός οργανισμού με ευοίωνες προοπτικές τόσο για τη δική του εξέλιξη, όσο και για την εξέλιξη των εργαζομένων και του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου. Οι κυριότερες μορφές βιώσιμης χρηματοδότησης είναι η συμμετοχική χρηματοδότηση (crowfunding) και οι επενδύσεις περιβαλλοντικού και κοινωνικού αποτυπώματος (Impact investing).
Όπως συμβαίνει με κάθε αλλαγή, έτσι και σε αυτή τη περίπτωση χρειάζεται χρόνος για την προσαρμογή των εταιριών και τη λήψη σχετικών αποφάσεων προς συγκεκριμένες κατευθύνσεις, ώστε να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις σχετικές υποχρεώσεις πληροφόρησης. Απώτερος σκοπός είναι η παροχή πληροφοριών προς τους επενδυτές, έτσι ώστε αυτοί να είναι σε θέση να αξιολογήσουν τον βαθμό ανθεκτικότητας και ετοιμότητας ενόψει πιθανών αλλαγών στο περιβάλλον που εδράζονται και δραστηριοποιούνται. Επομένως, καθίσταται εξόχως κρίσιμης σημασίας ο προσδιορισμός των παραμέτρων εκείνων που είναι πιο ουσιαστικές για την εξασφάλιση της λειτουργίας και των επιδόσεων τους, καθώς επίσης και η αποτελεσματική, πλήρης και τεκμηριωμένη παρουσίαση των επιδόσεων και των στρατηγικών τους.
Manager, Ελεγκτικές Υπηρεσίες, KPMG Cyprus
