Η συγκυρία της ολοκλήρωσης ενός ακόμη ημερολογιακού έτους προσφέρει μια εύλογη αφορμή για απολογισμό. Σαν υπενθύμιση όσων εκκρεμοτήτων δεν επιλύθηκαν ούτε το 2023 και προβλημάτων που δεν αντιμετωπίστηκαν.
Προβλήματα που όσο δεν αντιμετωπίζονται εγκαίρως, απλώς μεγεθύνονται.
Όπως έχουμε ξαναγράψει, η ευθυνοφοβία, η απραξία και η εκτίμηση, κάποτε, ότι ο χρόνος θα δώσει λύση, συνεχίζονται, την ώρα που οι καιροί σήμερα απαιτούν εγρήγορση, ευελιξία και πράξεις, καθώς τα πάντα μεταβάλλονται με γρήγορους ρυθμούς.
Με αφορμή τη χρονιά που φεύγει, είναι σημαντικό μεν να καταγραφεί η πρόοδος που υπήρξε σε σειρά ζητημάτων που απασχολούσαν εργαζομένους και την κοινωνία γενικότερα, όπως η ουσιαστική μείωση του χρόνου για καταβολή διαφόρων επιδομάτων και η εφικτή πλέον επικοινωνία των πολιτών με λειτουργούς για αυτά τα θέματα.
Είναι ωστόσο αναγκαία και η υπόμνηση για σειρά άλλων ζητημάτων που χρονολογούνται. Έτσι, και φέτος την επικαιρότητα απασχόλησε ο κοινωνικός διάλογος, η ΑΤΑ, οι εκποιήσεις, η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού, η ανάγκη γρήγορης απονομής δικαιοσύνης, το φυσικό αέριο που ολοένα και έρχεται αλλά δεν το βλέπουμε, η φορολογική μεταρρύθμιση που θα ολοκληρωνόταν από την προηγούμενη Κυβέρνηση, το κυκλοφοριακό, το ΓεΣΥ, οι χαμηλοσυνταξιούχοι, η εποχικότητα του κυπριακού τουρισμού και αρκετά άλλα που βρίσκονται στην ατζέντα όλων των αρμοδίων για χρόνια.
Σε αυτά δεν θα προσθέσω το Κυπριακό, γιατί κάποιοι θα πουν – και το λένε δυστυχώς – πως ενδεχομένως εκεί ο χρόνος, μισός αιώνας τώρα, ίσως και να το έλυσε. Ωστόσο, για το Κυπριακό, όπως και για σειρά άλλων ζητημάτων, ο χρόνος δεν είναι σύμμαχος, ούτε δίνει λύσεις.
Όπως γράψαμε, οι καιροί απαιτούν εγρήγορση, καθώς μεταβάλλουν το περιβάλλον εσωτερικά και εξωτερικά με ιλιγγιώδεις πλέον ρυθμούς, εξέλιξη που απαιτεί με τη σειρά της γρήγορα αντανακλαστικά και δράσεις.
Εφόσον όμως η ατζέντα επιβαρύνεται με χρονίζοντα θέματα και προβλήματα, στα οποία οι εποχές προσθέτουν συνεχώς νέα ζητήματα, επιβάλλεται να αρχίσει ουσιαστική ελάφρυνσή της. Είτε με αποφάσεις για μεταρρυθμίσεις, αλλαγές και πράξεις εκτελεστέες, δίχως άλλη καθυστέρηση, είτε και με απόσυρση τους από το τραπέζι του διαλόγου.
Χρειάζεται προς αυτήν την κατεύθυνση και προτεραιοποίηση από όσους λαμβάνουν αποφάσεις, οι οποίες όσο δεν λαμβάνονται, απλώς ταλαιπωρούν όλους και εκφυλίζουν και αυτόν τον κοινωνικό διάλογο που είναι αναγκαίος για να πάμε μπροστά. Εξάλλου, οι κοινωνικοί φορείς και οι κοινωνικοί εταίροι έδειξαν πολλές φορές στο παρελθόν ότι μπορούν να βρουν συναινέσεις και να καταλήγουν σε συμφωνίες.
Όσο, όμως, αφήνονται εκκρεμότητες και θέματα στο τραπέζι, χωρίς χρονοδιαγράμματα και βούληση για συμβιβασμούς, τόσο αυτά θα συνεχίσουν να βρίσκονται σε μια ατζέντα για χάρη εντυπώσεων, αλλά διαρκώς η ατζέντα θα διογκώνεται. Δίχως λύσεις και με την ψευδαίσθηση ότι αυτές θα τις δώσει ο χρόνος. Έτσι, και μέσα στο 2024 που μπαίνει αύριο, θα μιλάμε ξανά για την πιο πάνω λίστα.
Είναι καιρός να τελειώνουμε με τις εκκρεμότητες του παρελθόντος, για να μπορούμε να αντιμετωπίσουμε πιο αποτελεσματικά τις απαιτητικές προκλήσεις του μέλλοντος – άμεσου και μακροπρόθεσμου. Διαφορετικά, η ίδια λίστα θα απασχολεί και τη χρονιά που έρχεται, αλλά και αυτές που θα ακολουθήσουν.