Με κεκτημένη ταχύτητα και στη βάση της αναβάθμισης των σχέσεων μεταξύ των κυβερνήσεων Κύπρου και Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής (ΗΠΑ), τα Εμπορικά Επιμελητήρια των δυο χωρών υπέγραψαν το πρώτο Μνημόνιο Συναντίληψης πριν από λίγες ημέρες. Οι σχέσεις της Κύπρου με τις ΗΠΑ έχουν εισέλθει σε νέα εποχή εδώ και πολλά χρόνια, με αιχμή του δόρατος τις επενδύσεις στους τομείς της ενέργειας. Όμως, στόχος των Εμπορικών Επιμελητηρίων δεν είναι μόνο η ενίσχυση των οικονομικών σχέσεων στο τομέα της ενέργειας, αλλά η εμβάθυνση σε άλλους τομείς όπως η καινοτομία, οι επενδύσεις σε υψηλή τεχνολογία, οι μεταφορές και οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.
Ειδικότερα, όσο αφορά την Κύπρο και τις Ηνωμένες Πολιτείες οι οικονομικές σχέσεις μεταξύ τους έχουν αναβαθμιστεί εξαιρετικά τα τελευταία περίπου πέντε έτη με στρατηγικές και πολυεπίπεδες συμφωνίες που στόχο έχουν την συνεργασία στη βάση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της κάθε χώρας.
Η Κύπρος έχει να επωφεληθεί από τις ΗΠΑ στους τομείς της υψηλής τεχνολογίας και καινοτομίας, ενώ από την άλλη η Κύπρος, ως ισχυρό ναυτιλιακό, χρηματοοικονομικό και εν δυνάμει ενεργειακό κέντρο της ανατολικής Μεσογείου, μπορεί να προσδώσει νέα προοπτική σε αμερικανικές εταιρείες οι οποίες θέλουν να εκμεταλλευτούν τα πιο πάνω πλεονεκτήματα.
Με βάση τα στοιχεία του Υπουργείου Εμπορίου των ΗΠΑ, οι εξαγωγές αμερικανικών προϊόντων στην Κύπρο το 2017 έφτασαν στα 82,4 εκατ. ευρώ ενώ οι κυπριακές εξαγωγές στα 47,4 εκατ. ευρώ. Όσο αφορά τα δεδομένα για το 2018 μέχρι και τον Οκτώβριο, οι εξαγωγές από τις ΗΠΑ προς την Κύπρο ήταν στα 113,2 εκατ. ευρώ ενώ οι εισαγωγές κυπριακών προϊόντων στις ΗΠΑ έφτασαν τα 52,6 εκατ. ευρώ.
Μπορεί ο συνολικός όγκος εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών (λόγω της μικρής αγοράς της Κύπρου) να δείχνει μικρός, τα πράγματα δεν είναι όμως το ίδιο για τις αμερικανικές Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ). Όταν η κυπριακή οικονομία «βούλιαζε» από την τραπεζική κρίση του 2013, Αμερικανοί επιχειρηματίες έριξαν «φρέσκο» χρήμα στην κυπριακή αγορά.
Ο πρώτος που έδειξε ψήφο εμπιστοσύνης στην κυπριακή οικονομία μετά την σχεδόν άτακτη χρεοκοπία της χώρας τον Μάρτιο του 2013 ήταν ο Αμερικανός δισεκατομμυριούχος και νυν υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ, Γουίλπορ Ρος, ο οποίος μαζί με άλλους θεσμικούς επενδυτές επένδυσε αρκετά δισεκατομμύρια στην ανακεφαλαιοποίηση της τράπεζας. Το ίδιο ισχύει και για την Ελληνική Τράπεζα όπου η αμερικανική Third Point επένδυσε 40 εκατ. ευρώ για την αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου. Να υπενθυμίσουμε πως και το αμερικανικών συμφερόντων hedge fund Apollo εξαγόρασε πρόσφατα μη εξυπηρετούμενα δάνεια από την Τράπεζα Κύπρου ύψους 2,8 δισ. ευρώ. Επίσης το αμερικανικό επενδυτικό Ταμείο PIMCO, μετά την εξαγορά των καλών εργασιών του Συνεργατισμού από την Ελληνική, συμμετέχει στην αύξηση του κεφαλαίου της δεύτερης με 50 εκατ. ευρώ από ένα σύνολο 150 εκατ. ευρώ.
Και στον τουρισμό
Ακόμα και στον τουριστικό τομέα υπάρχει όλο και πιο αυξημένο ενδιαφέρον για ταξίδια στη Μεσόγειο από Αμερικανούς τόσο για αναψυχή όσο και για επαγγελματικά ταξίδια. Είναι σημαντικό να σημειωθεί πως πέραν των 650.000 ταξιδιωτών από τις ΗΠΑ έχουν ως προορισμό τους το Ισραήλ και πέραν του μισού εκατομμυρίου την Ελλάδα. Όσο αφορά την Κύπρο, ο αριθμός των τουριστών που διακινούνται αεροπορικώς από τις ΗΠΑ προς την Κύπρο με βάση τα επίσημα στοιχεία ανήλθε την περίοδο 2013-2017 περίπου στις 100.000. Ο αριθμός αυτός είναι ικανοποιητικός λαμβανομένων υπόψη της απόστασης, της έλλειψης απευθείας αεροπορικής σύνδεσης κι ακριβών ναύλων. Οι Αμερικανοί επιλέγουν και τις κρουαζιέρες αναψυχής στις χώρες της ανατολικής Μεσογείου. Μεταξύ 2013 με 2017 πέραν των 30.000 Αμερικανών έφτασαν στην Κύπρο μέσω κρουαζιερών. Σημαντικό στοιχείο που πρέπει να αναφερθεί είναι ότι οι περισσότεροι οργανωτές ταξιδιών συμπεριλαμβάνουν την Κύπρο στα προγράμματα τους σε συνδυασμό με άλλους γειτονικούς προορισμούς, όπως το Ισραήλ και η Ελλάδα. Μέχρι στιγμής η αεροπορική σύνδεση επιτυγχάνεται μέσω ευρωπαϊκών πόλεων (Αθήνα, Φρανκφούρτη, Λονδίνο, Άμστερνταμ, Βιέννη) καθώς επίσης και Ντουμπάι, Ιορδανία και Κατάρ, με συμφωνίες code sharing των αερογραμμών Virgin Atlantic, KLM, Qatar Airways, Royal Jordanian, Emirates, Austrian Airlines και Lufthansa.
Και στον τουρισμό
Ακόμα και στον τουριστικό τομέα υπάρχει όλο και πιο αυξημένο ενδιαφέρον για ταξίδια στη Μεσόγειο από Αμερικανούς τόσο για αναψυχή όσο και για επαγγελματικά ταξίδια. Είναι σημαντικό να σημειωθεί πως πέραν των 650.000 ταξιδιωτών από τις ΗΠΑ έχουν ως προορισμό τους το Ισραήλ και πέραν του μισού εκατομμυρίου την Ελλάδα. Όσο αφορά την Κύπρο, ο αριθμός των τουριστών που διακινούνται αεροπορικώς από τις ΗΠΑ προς την Κύπρο με βάση τα επίσημα στοιχεία ανήλθε την περίοδο 2013-2017 περίπου στις 100.000. Ο αριθμός αυτός είναι ικανοποιητικός λαμβανομένων υπόψη της απόστασης, της έλλειψης απευθείας αεροπορικής σύνδεσης κι ακριβών ναύλων. Οι Αμερικανοί επιλέγουν και τις κρουαζιέρες αναψυχής στις χώρες της ανατολικής Μεσογείου. Μεταξύ 2013 με 2017 πέραν των 30.000 Αμερικανών έφτασαν στην Κύπρο μέσω κρουαζιερών. Σημαντικό στοιχείο που πρέπει να αναφερθεί είναι ότι οι περισσότεροι οργανωτές ταξιδιών συμπεριλαμβάνουν την Κύπρο στα προγράμματα τους σε συνδυασμό με άλλους γειτονικούς προορισμούς, όπως το Ισραήλ και η Ελλάδα. Μέχρι στιγμής η αεροπορική σύνδεση επιτυγχάνεται μέσω ευρωπαϊκών πόλεων (Αθήνα, Φρανκφούρτη, Λονδίνο, Άμστερνταμ, Βιέννη) καθώς επίσης και Ντουμπάι, Ιορδανία και Κατάρ, με συμφωνίες code sharing των αερογραμμών Virgin Atlantic, KLM, Qatar Airways, Royal Jordanian, Emirates, Austrian Airlines και Lufthansa.
Και στον τομέα της ενέργειας, ο οποίος είναι η «ραχοκοκαλιά» και η «αιχμή του δόρατος» της αναβαθμισμένης προσέγγισης μεταξύ Κύπρου και ΗΠΑ, έχουν γίνει σοβαρές επενδύσεις. Με βάση πληροφορίες του «Φ», αμερικανές εταιρείες όπως η Noble Energy και η ExxonMobil που δραστηριοποιούνται στην κυπριακή Αποκλειστική και Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) έχουν δαπανήσει πέραν των 600 εκατομμυρίων ευρώ για τις σχετικές εργασίες.
Να αναφέρουμε πως στην τριτοβάθμια εκπαίδευση στα δυο μεγαλύτερα ιδιωτικά πανεπιστημιακά ιδρύματα του τόπου, το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας και το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου συμμετέχουν αμερικανικά funds. Στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας έγιναν αμερικανικές επενδύσεις ήδη από το 2012 εκ μέρους του University Ventures και στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο έγιναν επενδύσεις από το Providence Equity Fund από τον Ιανουάριο του 2018.
Τέλος, αμερικανικές εταιρείες όπως η Thomson Reuters, NCR, Nielsen, Schlumberger, Halliburton και η Amdocs επέλεξαν να μεταφέρουν τα κεντρικά τους γραφεία για την περιοχή της Μέσης Ανατολής στην Κύπρο.
