Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί σήμερα το κλειδί για εξελίξεις στο Κυπριακό – και αυτό φαίνεται καθαρά μέσα από τις κινήσεις όλων των εμπλεκόμενων μερών. Αντόνιο Γκουτέρες και Αντόνιο Κόστα βρίσκονται σε ανοικτή γραμμή επικοινωνίας για το πώς η ΕΕ μπορεί να συμβάλει στο Κυπριακό. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης βρίσκεται την Πέμπτη στις Βρυξέλλες, όπου θα συναντήσει τους επικεφαλής των θεσμών ΕΕ, με κυρίαρχο θέμα τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν στο αμέσως επόμενο, καθοριστικό στάδιο για το Κυπριακό.

Πηγές που γνωρίζουν το παρασκήνιο των προσπαθειών στο Κυπριακό υπογράμμιζαν τον ρόλο που μπορεί να παίξει η Ευρωπαϊκή Ένωση για να δοθεί ώθηση στην προσπάθεια του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Η Λευκωσία, που επένδυσε από την αρχή στον ενεργό ρόλο της ΕΕ στις προσπάθειες επανεκκίνησης των συνομιλιών, βλέπει πολύ θετικά την τακτική των δύο Πορτογάλων σε ΟΗΕ και ΕΕ.

Καθοριστική πτυχή των κινήσεων που θα γίνουν το επόμενο διάστημα – και πριν από τη νέα άτυπη συνάντηση 5+1 (τέλη Ιουλίου ή αρχές Αυγούστου) – θα είναι να ξεκαθαρίσει το κατά πόσο η ΕΕ θα κάνει πρώτη κινήσεις προς την Τουρκία ή αν θα προηγηθούν κινήσεις από την Άγκυρα υπέρ του διαλόγου στο Κυπριακό, πριν σταλούν «δώρα» από τις Βρυξέλλες.

Οι αναφορές Χριστοδουλίδη

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, σε συνέντευξή του στην Καθημερινή, ανέφερε ότι η Τουρκία δεν θα προχωρήσει σε επίλυση του Κυπριακού αν δεν νιώσει ότι θα έχει οφέλη από τη λύση, σημειώνοντας ότι ο μόνος παράγοντας που μπορεί να προσφέρει οφέλη στην Τουρκία είναι η ΕΕ. Τόνισε ότι για να υπάρξει οποιαδήποτε παραχώρηση προς την Άγκυρα, πρέπει να προηγηθεί απτή πρόοδος στο Κυπριακό – θέση που καταδεικνύει σαφώς ότι για τη Λευκωσία πρώτα η Άγκυρα πρέπει να κάνει κινήσεις που να ωφελούν το Κυπριακό και μετά να προχωρήσουν τα ευρωτουρκικά.

Η τουρκική ατζέντα ως προς τα ευρωτουρκικά είναι πολύ συγκεκριμένη: (α) Συμμετοχή της Τουρκίας στο SAFE, (β) θεωρήσεις διαβατηρίων για Τούρκους υπηκόους, (γ) Τελωνειακή Ένωση.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει ρίξει το βάρος του στο θέμα της συμμετοχής της Τουρκίας στο πρόγραμμα SAFE.

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ανέφερε στην Καθημερινή πως «είμαστε στα σκαριά για έναν νέο διορισμό από την Πρόεδρο της Επιτροπής», προσθέτοντας ότι την περασμένη εβδομάδα στο Μαυροβούνιο συζήτησε με την κ. φον ντερ Λάιεν συγκεκριμένα ονόματα.

Οι δηλώσεις Μενελάου

Η Λευκωσία επιδιώκει την ενεργό εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Κυπριακό, διασυνδέοντας άμεσα τα ανοικτά αιτήματα της Άγκυρας με τον ουσιαστικό ρόλο που πρέπει να διαδραματίσει η Ένωση στη νέα αυτή προσπάθεια. Σε δηλώσεις στο ΡΙΚ, ο διαπραγματευτής Μενέλαος Μενελάου αναφέρθηκε στην επιδίωξη να αξιοποιηθεί το ευρωπαϊκό πλαίσιο για σειρά κρίσιμων ζητημάτων που ενδιαφέρουν την Άγκυρα: την επικαιροποίηση της Τελωνειακής Ένωσης ΕΕ–Τουρκίας, τη χαλάρωση των θεωρήσεων για τους Τούρκους πολίτες και τη συμμετοχή της Τουρκίας στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Άμυνας, γνωστό ως SAFE.

Ο Μ. Μενελάου επιβεβαίωσε ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά παραμένει πλήρως έτοιμη να συμβάλει δημιουργικά, ώστε να υπάρξει θετικό αποτέλεσμα και να ληφθεί απόφαση για επανέναρξη των συνομιλιών, με πιθανό ορίζοντα σύγκλησης της διευρυμένης συνάντησης στα τέλη Ιουλίου ή τις αρχές Αυγούστου.

Στην Άγκυρα η Ολγκίν

Η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, βρίσκεται στην Άγκυρα για να συζητήσει το Κυπριακό με τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν. Οι συνομιλίες Ολγκίν–Φιντάν θεωρούνται σημαντικές για τη συνέχεια των προσπαθειών στο Κυπριακό και κυρίως για την αναμενόμενη συνάντηση 5+1 στα μέσα του καλοκαιριού.

Στη συνέχεια η Ολγκίν μεταβαίνει στην Αθήνα για να συνομιλήσει με τον Έλληνα Υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη.

Όπως έγινε γνωστό την περασμένη εβδομάδα, η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών αναμένεται πίσω στο νησί σε δύο εβδομάδες. Η επάνοδός της συνδέεται με τη συνάντηση του Ιουλίου/Αυγούστου, αναμένεται να είναι προπαρασκευαστική και δεν αποκλείεται να έρθει με συγκεκριμένο μήνυμα από τον ΓΓ ΟΗΕ.

Συνάντηση Κάλας με νέους

Νωρίτερα την περασμένη εβδομάδα, η Τεχνική Επιτροπή Νεολαίας ολοκλήρωσε διήμερη επίσκεψη στις Βρυξέλλες, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών και με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, τα μέλη της Επιτροπής συναντήθηκαν με την Ύπατη Εκπρόσωπο/Αντιπρόεδρο της ΕΕ, Κάγια Κάλας, καθώς και με την προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για το Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν.

Όπως αναφέρεται και σε σχετική ανακοίνωση των Ηνωμένων Εθνών, «οι συζητήσεις ανέδειξαν τη σημασία της ουσιαστικής συμμετοχής των νέων στην καλλιέργεια εμπιστοσύνης, διαλόγου και συνεργασίας σε ολόκληρο το νησί».