Όταν γίνεται λόγος για τηλεπικοινωνίες, για ηλεκτρονικές επικοινωνίες, για τεχνολογία, ίντερνετ, κανείς δεν μπορεί να φανταστεί τι φέρνει ο επόμενος χρόνος, το κοντινό και απώτερο μέλλον. Η πορεία της τεχνολογικής εξέλιξης, τα τελευταία 20-30 χρόνια, είναι εκρηκτική και έτσι θα συνεχίσει να είναι – ούτε οι ταινίες επιστημονικής φαντασίας δεν πρόβλεψαν τέτοιες εξελίξεις.
Πιο σωστά, το μέχρι πού φτάνουμε το καθορίζουν πλέον μόνο τα όρια της φαντασίας των πρωτοπόρων. Το εκπληκτικό είναι ότι ακριβώς αυτές οι εξελίξεις είναι αμέσως καλοδεχούμενες από εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπων, με πρώτους τους νέους.
Ποιος θα μπορούσε να προβλέψει –ή να φανταστεί– πριν ένα μόλις χρόνο, ότι προ εβδομάδων, στη Νιγηρία, ασθενοφόρα εξοπλίστηκαν με έξυπνο σύστημα μέσω υπερ – γρήγορου ασύρματου δικτύου ηλεκτρονικών επικοινωνιών, μέσω του οποίου βρίσκουν την πιο γρήγορη διαδρομή για να φτάσουν από τον σταθμό Α Βοηθειών στο σημείο που πρέπει να φτάσουν για να σώσουν ασθενή ή τραυματία, με τα φώτα τροχαίας να αναγνωρίζουν το ασθενοφόρο και να μένουν πράσινα για να περάσει;
Είναι ένα μόνο παράδειγμα. Καθημερινά βλέπουμε τέτοιες, ασύλληπτες πριν λίγο καιρό εφαρμογές. Ίντερνετ των πραγμάτων βλέπετε (Internet of Things – ΙοΤ), έξυπνα ασθενοφόρα, 5G, οπτικές ίνες κ.τ.λ.
Στην πανδημία του τελευταίου χρόνου, που ελπίζουμε να περάσει γρήγορα, οι τηλεπικοινωνίες ή πιο καλά οι ηλεκτρονικές επικοινωνίες, αποδείχθηκαν, μαζί με την ιατρική, ως η πιο κρίσιμη υποδομή για τον καθένα από εμάς, για την κοινωνία, για την οικονομία και όχι μόνο.
Τα ενσύρματα και ασύρματα ευρυζωνικά δίκτυα αναδείχθηκαν ως κυρίαρχη και σημαντική υποδομή για όλα, για την τηλε-εργασία, την τηλε-εκπαίδευση, την τηλεπικοινωνία μεταξύ μας. Η πανδημία ήταν και είναι ταυτόχρονα μια σοβαρή πρόκληση για τα δίκτυα αυτά.
Σε πολλές χώρες του κόσμου, περιλαμβανομένης της Κύπρου, η διακίνηση δεδομένων, τις μέρες ιδιαίτερα του εγκλεισμού, κατέγραφε το ένα μετά το άλλο τα ρεκόρ.
Η Κύπρος, με τα δίκτυά της και με πρώτα σε όγκους αυτά της Cyta, αντεπεξήλθε με πλήρη επιτυχία, όμως πρέπει να δούμε όχι μόνο την επόμενη μέρα, αλλά και την επόμενη πενταετία και δεκαετία. Και η Cyta έχει μονίμως στο μικροσκόπιο το αύριο.
Ενώ στο παρελθόν θεωρούσαμε τη συνδεσιμότητα ως κάτι που είναι «καλό να το έχουμε», σήμερα είναι απαραίτητη για τα πάντα, με πρωταγωνιστικό ρόλο στον τρόπο που οι άνθρωποι και οι επιχειρήσεις επικοινωνούν, αλληλοεπιδρούν και εργάζονται.
Η πανδημία έχει επιταχύνει τη ζήτηση των νέων τεχνολογιών, καθώς μπορούν να επιλύσουν προβλήματα που ήδη έχουν παρουσιαστεί σε βασικούς τομείς, όπως της παιδείας, της ιατρικής διάγνωσης, θεραπευτικών αγωγών και φροντίδας και της διατήρησης της κοινωνικής αποστασιοποίησης.
Η πανδημία έχει επίσης επιταχύνει την ανάγκη για ψηφιoποίηση (digitalization) του κράτους και διανοίγει τεράστιες ευκαιρίες για πόλεις και οργανισμούς να κάνουν το ψηφιακό άλμα, να προσφέρουν προηγμένες υπηρεσίες σε πολίτες και επιχειρήσεις και να επιτύχουν θεαματική εξοικονόμηση πόρων.
Για τη Cyta, οι περιορισμοί του lockdown και όσοι άλλοι ακολούθησαν, έχουν αποδείξει περίτρανα πόσο κρίσιμη -τόσο για την κοινωνία, όσο και για την οικονομία- είναι η λειτουργία της ως σύγχρονος και επαρκής τηλεπικοινωνιακός οργανισμός. Πόσο σημαντικές ήταν οι συνεχόμενες επενδύσεις της για την αναβάθμιση των τηλεπικοινωνιακών της δικτύων.
Η συνεχής αναβάθμιση των τηλεπικοινωνιακών δικτύων της Cyta είναι και ένα από τα κλειδιά που μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο για οικονομική ανάκαμψη μετά την πανδημία, όπου όμως, ας μην γελιόμαστε, οι ανάγκες για επαρκείς και ποιοτικές τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες δεν θα επιστρέψουν ποτέ εκεί που ήταν στις αρχές του 2020, αλλά θα συνεχίσουν να αυξάνονται και να εξελίσσονται δυναμικά.
Τα όσα είδαμε μέχρι σήμερα είναι, όμως, μόνο ο πρόλογος. Μπαίνουμε σε μια νέα δεκαετία, που μας επιφυλάσσει πολλές εκπλήξεις, η επιτάχυνση της τεχνολογικής εξέλιξης, η μεγέθυνση της αξιοποίησης της τεχνολογίας στην καθημερινότητά μας, προσωπική, επαγγελματική, ψυχαγωγία, ενημέρωση, είναι ασύλληπτη.
Γι’ αυτό και απαιτούνται στρατηγική και στόχοι για το μέλλον, χρειάζεται όραμα. Στη Cyta υπάρχει όραμα για την επόμενη δεκαετία. Το όραμα όλων είναι να μετατρέψουν τη Cyta σε τηλεπικοινωνιακό πάροχο του μέλλοντος.
Πρώτος στόχος, που βρίσκεται στο ψηλότερο σκαλοπάτι των προτεραιοτήτων του οργανισμού, ήταν, είναι και παραμένει η απρόσκοπτη τεχνολογική εξέλιξη των δικτυακών υποδομών της. Τα δίκτυα, οι υψηλής τεχνολογίας υποδομές, όπως και τα έμπειρα αφοσιωμένα στελέχη του οργανισμού, αποτελούν προστιθέμενη αξία στην Κύπρο και στον κάθε ένα που τα αξιοποιεί ξεχωριστά.
Η νέα Cyta αντιμετωπίζει τον πελάτη της ως τον ακρογωνιαίο λίθο της στρατηγικής της. Κύριος στόχος μας είναι η αναβάθμιση της εμπειρίας εξυπηρέτησης που απολαμβάνει ο πελάτης της Cyta, οικιακός και επιχειρηματικός.
Η εμπειρία της πανδημίας έδειξε ξεκάθαρα πως στο επίκεντρο της προσπάθειας έπρεπε να τεθεί -και τέθηκε- η ριζική αναμόρφωση των ψηφιακών καναλιών εξυπηρέτησης, ώστε ο πελάτης να έχει στη διάθεσή του μια νέα, ολοκληρωμένη ψηφιακή εμπειρία, που θα εξυπηρετεί τις ανάγκες του χωρίς να είναι απαραίτητη η φυσική του παρουσία στα καταστήματα της Cyta.
Τα 100 χλμ την ώρα είναι λίγα;
Είναι ξεκάθαρο ότι οι τηλεπικοινωνιακές υποδομές θα αποτελέσουν τη ραχοκοκαλιά της μελλοντικής παγκόσμιας οικονομίας και θα διαδραματίσουν επίσης, μοναδικό ρόλο στην επίτευξη μιας καθαρής οικονομίας μηδενικού άνθρακα. Ο κόσμος, γίνεται ολοένα και πιο ψηφιακός.
Ένα απλό παράδειγμα, για όσους πιστεύουν ότι μπορούμε και πιο αργά: Πόσοι θα διαμαρτυρηθούν – είτε οι ίδιοι είτε τα παιδιά τους – αν βλέπουν μέσα από το κινητό τους στο αυτοκίνητο που κινείται με 100 χιλιόμετρα την ώρα στον αυτοκινητόδρομο, μια τηλεοπτική εκπομπή υψηλής ευκρίνειας και αντιμετωπίσουν καθυστερήσεις ή διακοπές; Πολλοί, αν όχι όλοι, θα δυσφορήσουν, θα πείτε. Κι όμως, πριν μερικά χρόνια ούτε φαντάζονταν ότι θα είχαν τέτοια δυνατότητα, ακριβώς αυτοί που θα διαμαρτυρηθούν -ενδεχομένως και με το δίκαιο τους- τώρα. Έτσι θα είναι και στο μέλλον.
Η Cyta λοιπόν, εδώ και καιρό, με τεράστιες επενδύσεις, αναπτύσσει την Κύπρο με το δίκτυο οπτικών ινών που φτάνουν στο υποστατικό των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών. Και συνεχίζει αυτό το σημαντικό έργο – είναι η τεχνολογία και οι υποδομές αιχμής για την Κύπρο, που αποδείχθηκαν ιδιαίτερα αναγκαία μέσα στις νέες συνθήκες που φέρνει και η ανάπτυξη και η πανδημία.
Επόμενο βήμα ανάλογης σημασίας και διατήρησης της Κύπρου στην αιχμή, τα δίκτυα 5G.
Οι προσδοκίες μας πρέπει να είναι ρεαλιστικές, γιατί μέσα στους επόμενους έξι έως δώδεκα περίπου μήνες η εγκατάσταση των υποδομών της νέας τεχνολογίας θα προχωρά, αλλά δεν αναμένεται να δούμε κάποια θεαματική αλλαγή στην καθημερινότητά μας.
Το 5G κτίζει γύρω του ένα ολόκληρο οικοσύστημα εφαρμογών και λύσεων και εκεί είναι που θα φανεί τι μπορεί να κάνει. Αυτό δεν θα γίνει από τη μια στιγμή στην άλλη.
H πραγματική μεταμόρφωση της ζωής μας θα προκύψει από την ψηφιακοποίηση των καθημερινών υπηρεσιών που θα προσφέρονται και κυρίως, μέσω των νέων τεχνολογιών που θα αναδειχτούν.
Σε σχέση με τις προηγούμενες τεχνολογίες, η ευελιξία του 5G του επιτρέπει να προσαρμόζεται στις διαφορετικές ανάγκες που έχει ο κάθε ξεχωριστός κλάδος, γεγονός που αυξάνει τις ευκαιρίες για συνδυαστική καινοτομία μεταξύ των κλάδων.
Πέραν από τη βελτίωση της καθημερινότητας του καθενός και τις νέες εμπειρίες, πέρα από τα πολλαπλά οφέλη για την οικονομία, οι νέες τεχνολογίες τηλεπικοινωνιών που έρχονται φέρνουν και άλλα οφέλη, που η ανθρωπότητα εκτιμά ολοένα και περισσότερο.
Για παράδειγμα, είναι η μείωση της χρήσης των πρώτων υλών, είναι η μείωση της κίνησης στους δρόμους.
Είναι η αυξημένη ασφάλεια των εργατών σε επικίνδυνα επαγγέλματα, τα οποία θα βασίζονται πλέον σε εξ αποστάσεως ελεγχόμενες συσκευές. Είναι η καλύτερη διαχείριση των πόρων μας για βελτίωση των υπηρεσιών και των προϊόντων που απολαμβάνουμε, αλλά και η βελτίωση και η αύξηση της παραγωγής, των εξαγωγών, του τουρισμού.
Η Cyta καταλύτης για τον ψηφιακό μετασχηματισμό
Η ανάγκη για να προχωρήσει με τον ταχύτερο και πληρέστερο τρόπο ο ψηφιακός μετασχηματισμός της Κύπρου είναι αδιαμφισβήτητη.
Η συμμετοχή της Cyta στην προσπάθεια να καταστεί η Κύπρος διεθνές κέντρο ψηφιακού μετασχηματισμού, μπορεί να είναι καταλυτική. Και η συμβολή της Cyta πρέπει να θεωρείται δεδομένη.
Ως ο μεγαλύτερος τεχνολογικός οργανισμός, μπορεί να προσφέρει συνδυασμένες και ολιστικές λύσεις με βάση τις υποδομές της, τις υπηρεσίες της, την τεχνογνωσία και την εμπειρογνωμοσύνη της.
Ως αποτέλεσμα των στοχευμένων αναπτυξιακών επενδύσεων της Cyta στον τομέα των δικτύων, η Κύπρος ενισχύεται σταθερά και καθιερώνεται ως αξιόπιστος τηλεπικοινωνιακός κόμβος διεθνούς διασύνδεσης και παροχής υπηρεσιών στην Ανατολική Μεσόγειο, αξιοποιώντας τις νέες τεχνολογικές επενδύσεις του Οργανισμού στις οπτικές ίνες και στα δίκτυα κινητής.
Η ουσιαστική αναβάθμιση των διεθνών δορυφορικών και υποθαλάσσιων καλωδιακών συνδέσεων προσφέρει σημαντικές δυνατότητες προσέλκυσης διεθνών εσόδων, αφού, αξιοποιώντας και τη γεωγραφική θέση της Κύπρου, αποτελούν σημαντική γέφυρα σύνδεσης Ανατολής και Δύσης.
Συντείνει στην αναπτυξιακή πολιτική του τόπου, αφού επιτρέπει τη σύνδεση εταιρειών και διευκολύνει την απόφασή τους να δημιουργήσουν έδρες στην Κύπρο.
Τα κέντρα δεδομένων (Data Centers) και οι σύγχρονες υποδομές που διατηρεί η Cyta προσφέρουν υψηλού επιπέδου ασφάλεια που υποστηρίζουν την επιχειρηματικότητα και νεοφυείς εταιρείες (ICT Startups) να εγκατασταθούν στην Κύπρο.
Τα κέντρα δεδομένων της Cyta είναι πιστοποιημένα με το διακεκριμένο διεθνές πρότυπο ISO 27001, αποτελώντας σαφή απόδειξη, τόσο της υπεροχής της σε θέματα αξιοπιστίας και ασφάλειας, όσο και της προσήλωσής της σε αυτά.
Η ψηφιακή εξέλιξη είναι πράσινη
Η συνδεσιμότητα νέας γενιάς αποτελεί έναν από τους κύριους λόγους που θα επιτρέψουν στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης βέβαια και της Κύπρου, να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά την κλιματική αλλαγή και να προχωρήσουν σε μια πιο ανταγωνιστική και περιβαλλοντικά βιώσιμη ευρωπαϊκή οικονομία.
Για παράδειγμα, πέραν της μείωσης χρήσης πρώτων υλών και της μείωσης της κίνησης στους δρόμους, με τα νέα δεδομένα που δημιουργούν τα εξελιγμένα δίκτυα επικοινωνιών, οι εκπομπές άνθρακα θα μπορέσουν να μειωθούν ουσιαστικά, φτάνοντας σε αριθμούς της τάξης του 1.34 Gt μέχρι το 2030, ακόμα και σε σενάριο που λαμβάνει υπόψη τις σημερινές παραμέτρους και δεδομένα.
Να ακολουθήσουμε τον δρόμο που έδειξε η Ε.Ε. για το δίκτυο 5G
Η ανάγκη της επιτάχυνσης των βασικών υποδομών, όπως τα δίκτυα οπτικών ινών και 5G, που αναδείχθηκε ιδιαίτερα μέσω των αναγκών της καθημερινότητας που έφερε η πανδημία είναι κατανοητή, όχι όμως και εύκολη υπόθεση. Πρώτα – πρώτα απαιτούνται σημαντικά κεφάλαια από τους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους που μοιράζονται σε άλλους οικονομικούς φορείς, αφού σε ένα δίκτυο οπτικών ινών, για παράδειγμα, οι δαπάνες για το σκάψιμο και την επαναφορά δρόμων, κοστίζει ίσως περισσότερο από την ίδια την οπτική ίνα και όλο τον εξοπλισμό διαχείρισής της. Έτσι και στο 5G, ένα μεγάλο μέρος των επενδύσεων πηγαίνει σε πύργους, εξασφάλιση χώρων, καλωδιώσεις κ.τ.λ. και ένα μικρότερο ποσοστό στον καθαρά τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό.
Ένας από τους πονοκεφάλους σε όλο τον τομέα, διεθνώς, είναι η έλλειψη παγκόσμιας ομοιομορφίας των κανονισμών. Ενώ σχεδόν κάθε περιοχή ισχυρίζεται ότι θέλει να «κερδίσει τον αγώνα» σε 5G, ο τρόπος λειτουργίας και ρύθμισης των επιχειρήσεων τηλεπικοινωνιών ποικίλει ευρέως από χώρα σε χώρα. Ταυτόχρονα, είναι δεδομένο ότι η ανταποδοτικότητα μειώνεται κάθετα, αφού οι τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές μειώνεται κάθετα. Την τελευταία τετραετία μόνο, τα στοιχεία δείχνουν ότι ένα μέσο μηνιαίο τιμολόγιο στην κινητή τηλεφωνία έχει μειωθεί κατά 20%, ενώ ταυτόχρονα η κατανάλωση δεδομένων κινητής τηλεφωνίας αυξήθηκε κατά σχεδόν 150% την ίδια περίοδο.
Είναι χαρακτηριστικό ότι σήμερα, για παράδειγμα, η απεριόριστη χρήση δεδομένων για μια μέρα, συναγωνίζεται σε τιμή έναν καφέ.
Η αύξηση των ταχυτήτων και της χρήσης δεδομένων θα φέρει νέες μειώσεις για τους καταναλωτές.
Όμως, μπορούν να επιταχυνθούν οι εξελίξεις σε σχέση με τις ψηφιακές υποδομές και τις σημαντικές επενδύσεις που απαιτούνται προς αυτή την κατεύθυνση με το υπάρχον πλαίσιο; Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι κατακερματισμένη σε αυτό τον τομέα, με διαφορετικά πλαίσια και ρυθμίσεις που, πολλές φορές μέχρι τώρα, αποδεικνύονται απαγορευτικές. Αυτό είναι κάτι που έγινε αντιληπτό.
Γι αυτό και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εκδώσει από τον περασμένο Σεπτέμβριο σύσταση προς όλες τις χώρες – μέλη, με σκοπό να τεθεί σε πρακτική εφαρμογή ένα πλαίσιο που θα επιτρέπει τη γρηγορότερη δυνατή ανάπτυξη του δικτύου 5G. Το πλαίσιο που προτείνει η σύσταση της Ε.Ε. είναι βασισμένο σε βέλτιστες πρακτικές για τη μείωση του κόστους ανάπτυξης και την αύξηση της ταχύτητας εισαγωγής δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών πολύ ψηλών ταχυτήτων.
Η σύσταση είναι προς τα κράτη-μέλη για να διευκολύνουν με κάθε τρόπο την ανάπτυξη των δικτύων 5G για να βοηθήσουν την οικονομική ανάκαμψη των ίδιων των κρατών και της Ε.Ε.
Πρώτα απ’ όλα, ζητείται η διαδικασία της δημοπρασίας ραδιοσυχνοτήτων να ολοκληρώνεται εντός τεσσάρων μηνών.
Το ίδιο ισχύει και για την αδειοδότηση σταθμών βάσης: Από τη στιγμή που υποβάλλεται αίτηση για εγκατάσταση σταθμού βάσης 5G σε κάποιο σημείο, τα κράτη-μέλη θα πρέπει να είναι σε θέση να την εγκρίνουν εντός τεσσάρων μηνών.
Στο ίδιο πλαίσιο, ζητά από τα κράτη-μέλη να παραχωρήσουν δημόσια κτίρια και άλλες υποδομές για τοποθέτηση κεραιών, προς διευκόλυνση της ανάπτυξης του δικτύου 5G.
Επίσης, ζητά από τα κράτη-μέλη να δημιουργήσουν μεταξύ τους μια νοητή εργαλειοθήκη (ένα tool-box) καλών πρακτικών για το πώς μπορούν να μειώσουν το κόστος της ανάπτυξης του δικτύου και τη γραφειοκρατία που παρεμποδίζει την ταχύτητα ανάπτυξής του.
Για το σκοπό αυτό, δίνει και σχετικό χρονικό πλαίσιο, με βάση το οποίο οι καλές πρακτικές του «tool-box» πρέπει να έχουν συμφωνηθεί από όλα τα κράτη-μέλη μέχρι τις 30 Μαρτίου 2021.
Τέλος, συστήνεται να ζητηθούν απόψεις και εισηγήσεις από τους παρόχους για γρηγορότερες διαδικασίες αδειοδότησης με διαδικασίες που θα προβλέπουν τη λήψη αποφάσεων σε ένα κοινό σημείο. Αναμένεται ότι η Κυπριακή Δημοκρατία θα υιοθετήσει το ταχύτερο τις συστάσεις της Ε.Ε.
Επίσης, η Ε.Ε. δίνει την ευκαιρία για αξιοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης με πόρους της ΕΕ, κάτι που και για την Κύπρο συνιστά ιστορική ευκαιρία για την προώθηση επενδύσεων σε τομείς ιδιαίτερα σημαντικούς, που για τη χώρα μας έχουν καθυστερήσει σημαντικά, όπως είναι οι ψηφιακές δεξιότητες, τα δίκτυα 5G, η ψηφιακοποίηση επιχειρήσεων και το ψηφιακό κράτος.
