Η κυβέρνηση προετοιμάζει πακέτο στήριξης ύψους 2 δισ. ευρώ για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αξιοποιώντας το δημοσιονομικό απόθεμα που δημιουργήθηκε από την υπεραπόδοση της οικονομίας, με στόχο την αντιμετώπιση των συνεπειών της ενεργειακής κρίσης που έχει προκαλέσει ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν.
Εκείνο που παραμένει ανοιχτό είναι ο χρόνος έναρξης των παρεμβάσεων, οι οποίες, σύμφωνα με τις έως τώρα εκτιμήσεις, δεν θα περιοριστούν μόνο στη διάρκεια της σύγκρουσης, αλλά αναμένεται να συνεχιστούν και μετά το τέλος του πολέμου, έως ότου ομαλοποιηθεί η κατάσταση στην οικονομία και στις αγορές.
Από τις Βρυξέλλες, όπου συμμετείχε στη Σύνοδο Κορυφής, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, κληθείς να τοποθετηθεί για το χρονοδιάγραμμα των μέτρων, ανέφερε ότι η κατάσταση δεν έχει ακόμη φτάσει στο σημείο λήψης οριστικών αποφάσεων. Όπως είπε, η διάρκεια και το μέγεθος της διαταραχής θα καθορίσουν την ακριβή εργαλειοθήκη που θα χρησιμοποιηθεί, επισημαίνοντας ότι υπάρχει ήδη η εμπειρία του 2022, αλλά και οι θέσεις που έχουν διατυπωθεί από κράτη-μέλη.
Ο ίδιος διευκρίνισε ότι μιλούσε υπό την ιδιότητά του ως προέδρου του Eurogroup, εκφράζοντας μια ευρύτερη ευρωπαϊκή προσέγγιση, και πρόσθεσε ότι θα πρέπει πρώτα να αποσαφηνιστεί η πορεία της κρίσης τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες, ώστε στη συνέχεια να διαμορφωθεί κοινή γραμμή.
Η χθεσινή Σύνοδος ανέδειξε εκ νέου τις διαφορετικές προσεγγίσεις στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς τον τρόπο αντιμετώπισης των επιπτώσεων της κρίσης. Οι πιο βιομηχανικά ανεπτυγμένες χώρες έθεσαν θέμα μείωσης ή ακόμη και πλήρους αναστολής των χρεώσεων για δικαιώματα ρύπων, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε μειώσεις φόρων που συνδέονται με τα ενεργειακά προϊόντα.
Άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, τάχθηκαν υπέρ της παροχής δημοσιονομικής ευελιξίας, προκειμένου να στηρίξουν επιχειρήσεις και νοικοκυριά μέσω μειώσεων φόρων ή άλλων έκτακτων μέτρων. Παρά τις συζητήσεις, δεν υπήρξαν τελικά αποφάσεις για συγκεκριμένες παρεμβάσεις.
Ενδεικτικό του κλίματος ήταν το κείμενο των συμπερασμάτων της Συνόδου, στο οποίο διατυπωνόταν η θέση ότι τα εθνικά μέτρα θα πρέπει να είναι σαφώς στοχευμένα και εύλογα.
Νωρίτερα, μετά τη συνεδρίαση του συμβουλίου νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ, η πρόεδρος της Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ προειδοποίησε για τον κίνδυνο υψηλού πληθωρισμού σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Παράλληλα, κάλεσε τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να προχωρήσουν μόνο σε αυστηρά στοχευμένα μέτρα στήριξης, ενώ για τις χώρες με δημοσιονομικές αδυναμίες συνέστησε αυξημένη προσοχή πριν από οποιαδήποτε παρέμβαση.
Στο μεταξύ, στο Γενικό Λογιστήριο εξετάζονται διαφορετικά σενάρια με βάση την εργαλειοθήκη του 2022, ανάλογα με τη διάρκεια και την ένταση της κρίσης. Οι σχεδιασμοί συνοδεύονται από προτεραιοποίηση των επόμενων βημάτων, με βασικό στόχο τον περιορισμό της μετάδοσης των ανατιμήσεων από την ενέργεια στο σύνολο του πληθωριστικού καλαθιού.
Στο πλαίσιο αυτό, μετά τα πλαφόν στο περιθώριο κέρδους για καύσιμα και 61 βασικά αγαθά καθημερινής κατανάλωσης, το βάρος μεταφέρεται πλέον στην προσπάθεια συγκράτησης της τιμής του πετρελαίου κίνησης. Η επιλογή αυτή συνδέεται με τον κομβικό ρόλο του ντίζελ στις μεταφορές, αλλά και στο κόστος παραγωγής πολλών προϊόντων, ιδιαίτερα στον αγροτικό και κτηνοτροφικό τομέα.
Με αυτά τα δεδομένα, ένα από τα πρώτα μέτρα που αναμένεται να ανακοινωθούν είναι επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης, με στόχο μείωση της τιμής κατά τουλάχιστον πέντε λεπτά στην αντλία. Το μέτρο αυτό αναμένεται να συνδυαστεί με πακέτο παρεμβάσεων για το αγροτικό πετρέλαιο και το ενεργειακό κόστος των επιχειρήσεων.
Από εκεί και πέρα, οι επόμενες αποφάσεις εκτιμάται ότι θα συνδεθούν και με την ανακοίνωση του πληθωρισμού Μαρτίου, ο οποίος θα αποτυπώσει το πρώτο συνολικό ίχνος της κρίσης στο καλάθι αγαθών και υπηρεσιών. Τότε αναμένεται να ξεκαθαρίσει και το εύρος των πρώτων μέτρων ανακούφισης για τα νοικοκυριά.
