Παναγιώτης Τρισόκκας για το στοίχημα: Νέα προϊόντα και αυστηρότερη προστασία

Σημαντικά στοιχεία για τη σχέση νέων και πρεσβύτερων με το στοίχημα και τα τυχερά παιχνίδια προκύπτουν από έρευνες που διενεργήθηκαν για λογαριασμό της Εθνικής Αρχής Στοιχημάτων. Σε συνέντευξή του στον «Φ», ο πρόεδρος της ΕΑΣ, Παναγιώτης Τρισόκκας, εξήγησε πώς θα αξιοποιηθούν αυτά τα ευρήματα για τη διαμόρφωση πολιτικών πρόληψης, ενώ αναφέρθηκε στις αλλαγές που θα φέρει στο ρυθμιστικό πλαίσιο το υπό συζήτηση νομοσχέδιο για τροποποίηση του υφιστάμενου νόμου.

Ο κ. Τρισόκκας αναφέρθηκε επίσης στην 9^η Εβδομάδα Ασφαλούς Παιχνιδιού που θα πραγματοποιηθεί φέτος στις 12- 18 Οκτωβρίου 2026 και στη σημασία του καθορισμού ορίων και αντιμετώπισης του στοιχήματος και των τυχερών παιχνιδιών ως ένα τρόπο διασκέδασης .

Ετοιμάζεστε για τη διοργάνωση της Εβδομάδας Ασφαλούς Παιχνιδιού για ένατη χρονιά. Ως οργανισμός είστε επιφορτισμένοι και με την ανάπτυξη και με τη ρύθμιση και την καλλιέργεια νοοτροπίαςασφαλούς παιχνιδιού. Πώς συνδυάζονται αυτές οι διαφορετικές στοχεύσεις και αρμοδιότητες;

Η ανάπτυξη της στοιχηματικής αγοράς, η ρύθμιση και η προστασία των παικτών είναι έννοιες αλληλένδετες για την Εθνική Αρχή Στοιχημάτων. Μια υγιής και βιώσιμη αγορά προϋποθέτει σαφείς κανόνες, αποτελεσματική εποπτεία και υψηλό επίπεδο προστασίας του πολίτη.

Αυτή η φιλοσοφία αντανακλά και στην 9η Εβδομάδα Ασφαλούς Παιχνιδιού. Το φετινό μήνυμα «Παίξε με όρια. Παίξε με ασφάλεια» εστιάζει στον αυτοέλεγχο, στον καθορισμό προσωπικών ορίων και στη λήψη ενημερωμένων αποφάσεων πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το παιχνίδι. Στόχος είναι το ασφαλές παιχνίδι να αποκτήσει πρακτική διάσταση και να αποτελεί συνειδητή στάση για τον παίκτη.

Η Εβδομάδα Ασφαλούς Παιχνιδιού πλέον έχει καταστεί θεσμός και αποτελεί την κορύφωση μιας προσπάθειας που αναπτύσσεται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Φέτος επιλέγουμε να μιλήσουμε για τα όρια με έναν άμεσο και κατανοητό τρόπο, χρησιμοποιώντας την ελληνική μυθολογία για να αναδείξουμε τη σημασία του μέτρου και του αυτοελέγχου.

Πριν από δύο χρόνια τέθηκε σε εφαρμογή η Εθνική Πλατφόρμα Αυτοαποκλεισμού που ισχύει για το διαδικτυακό στοίχημα. Τι αποκαλύπτουν οι αριθμοί από τη λειτουργία της Πλατφόρμας;

Η Εθνική Πλατφόρμα Αυτοαποκλεισμού λειτουργεί από τον Φεβρουάριο του 2024 και δίνει τη δυνατότητα στον παίκτη, μέσα από μία ενιαία και απλή διαδικασία, να αποκλείσει την πρόσβασή του σε όλες τις αδειοδοτημένες διαδικτυακές στοιχηματικές υπηρεσίες στην Κύπρο.

Μέσα στα πρώτα δύο χρόνια, 284 πρόσωπα επέλεξαν τον αυτοαποκλεισμό, ενώ 109 περιπτώσεις παραμένουν ενεργές. Το 73,9% του συνόλου των αυτοαποκλεισμών αφορά άτομα ηλικίας 31-50 ετών. Στους ενεργούς αυτοαποκλεισμούς, το 69,7% αφορά την ίδια ηλικιακή ομάδα και το 24,7% άτομα ηλικίας 21-30 ετών. Είναι επίσης χαρακτηριστικό το γεγονός ότι οι άνδρες αντιπροσωπεύουν το 90,1% του συνόλου και το 93,5% των ενεργών περιπτώσεων.

Παρουσιάσατε πρόσφατα τα αποτελέσματα έρευνας για τους νέους που καταδεικνύει σχεδόν καθολική έκθεση των ηλικιών 18-35 σε περιεχόμενο σχετικό με τυχερά παιχνίδια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πού βρίσκεται η γραμμή ανάμεσα στην απλή έκθεση και στην ουσιαστική επιρροή της στοιχηματικής συμπεριφοράς;

Αυτό ήταν ένα από τα βασικά ερωτήματα της έρευνας, η οποία πραγματοποιήθηκε παγκύπρια σε δείγμα 1.000 ατόμων ηλικίας 18- 35 ετών. Η έκθεση σε περιεχόμενο σχετικό με τα τυχερά παιχνίδια είναι εξαιρετικά υψηλή, ενώ η άμεση μετατροπή της σε συγκεκριμένη συμπεριφορά καταγράφεται σε σαφώς χαμηλότερα επίπεδα. Μόλις το 4% δηλώνει ότι ακολουθεί λογαριασμούς τυχερών παιχνιδιών, στοιχηματικών εταιρειών, tipsters ή καζίνο και περίπου 5% ότι προχώρησε σε εγγραφή σε ιστοσελίδα ή εφαρμογή τυχερών παιχνιδιών έπειτα από σχετικό περιεχόμενο στα social media.

Για εμάς, έχει ιδιαίτερη σημασία και μας προβληματίζει η επίδραση της συνεχούς έκθεσης. Η καλλιέργεια κριτικής σκέψης και η ικανότητα των νέων να λαμβάνουν συνειδητές αποφάσεις αποτελούν βασικά στοιχεία της πρόληψης. Τα ΜΚΔ είναι ένα από τα σημαντικότερα πεδία στα οποία επικεντρώνουμε την προσοχή μας.

Μεταξύ όσων έχουν εκτεθεί σε ψηφιακό περιεχόμενο σχετικό με τα τυχερά παιχνίδια, το 89% έχει δει πληρωμένες διαφημίσεις στοιχηματικών εταιρειών ή καζίνο και το 77% αναρτήσεις influencers. Το Instagram είναι το κυρίαρχο κανάλι, με 93%, έναντι 38% για το Facebook και 34% για το TikTok.

Τα ευρήματα για τους νέους θα οδηγήσουν και σε συγκεκριμένες αποφάσεις; Υπάρχουν περιθώρια για αυστηρότερο πλαίσιο ή νέους περιορισμούς στον τρόπο με τον οποίο προβάλλεται στοιχηματικό περιεχόμενο στο διαδίκτυο και στα social media; Έχετε συζητήσει το θέμα με το υπουργείο Παιδείας;

Οι έρευνες που διεξάγουμε ανά τακτά χρονικά διαστήματα με συγκεκριμένες ομάδες ενδιαφέροντος της Εθνικής Αρχής Στοιχημάτων, αποτελούν εργαλεία διαμόρφωσης πολιτικής. Τα ευρήματα μάς επιτρέπουν να σχεδιάζουμε στοχευμένες παρεμβάσεις και να προσαρμόζουμε την πρόληψη στις πραγματικές συνθήκες μέσα στις οποίες κινούνται σήμερα οι νέοι στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Έχουμε ήδη συναντηθεί με την Υπουργό Παιδείας και έχουμε πάρει το πράσινο φως για την ένταξη του διαδραστικού εκπαιδευτικού προγράμματος GAME BRAiN στα δημόσια σχολεία Μέσης Εκπαίδευσης. Η εκπαίδευση από νεαρή ηλικία, η κριτική προσέγγιση του ψηφιακού περιεχομένου και η κατανόηση του ρίσκου αποτελούν βασικές επενδύσεις στην πρόληψη. Παράλληλα, αξιολογούμε συνεχώς τις διεθνείς πρακτικές και τις εξελίξεις στο ψηφιακό περιβάλλον, ώστε οι ρυθμιστικές μας παρεμβάσεις να ανταποκρίνονται στα νέα δεδομένα.

Αντιλαμβάνομαι ότι έχετε διενεργήσει έρευνα και για μια εντελώς διαφορετική ηλικιακή ομάδα, τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Τι ήταν αυτό που σας οδήγησε να στρέψετε το ενδιαφέρον σας σε αυτή την ομάδα και τι αποκάλυψε η έρευνα;

Έχουμε όντως διενεργήσει έρευνα και για αυτή την ηλικιακή ομάδα, με δείγμα 500 ατόμων ηλικίας 60 ετών και άνω.

Περίπου τέσσερις στους δέκα αυτής της ηλικιακής κατηγορίας είχαν συμμετάσχει σε τυχερά παιχνίδια κατά τον τελευταίο χρόνο, με τη συμμετοχή να φτάνει στο 57% στους άνδρες και στο 30% στις γυναίκες. Το προφίλ είναι περισσότερο παραδοσιακό: μεταξύ όσων παίζουν, το 86% επιλέγει αριθμολαχεία σε πρακτορείο ΟΠΑΠ και το 57% ξυστό ή κρατικό λαχείο.

Το 85% παίζει συνήθως σε πρακτορείο και το 88% μόνο του. Παράλληλα, το 78% αναφέρει ότι σχεδόν πάντα παραμένει εντός του αρχικού προϋπολογισμού του. Τα στοιχεία αυτά μας επιτρέπουν να κατανοήσουμε καλύτερα τη συγκεκριμένη ομάδα και να προσαρμόσουμε ανάλογα τα μηνύματα και τις δράσεις πρόληψης.

Κίνδυνοι αναλόγως ηλικίας

Διαπιστώνετε, κ. Τρισόκκα, διαφορετικού τύπου κινδύνους και, κατά συνέπεια, ανάγκη για διαφορετικές πολιτικές πρόληψης αναλόγως ηλικίας;

Κάθε ηλικιακή ομάδα χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση. Στους νέους κυριαρχεί το ψηφιακό περιβάλλον και η συνεχής έκθεση σε περιεχόμενο, ενώ στους άνω των 60 η ενασχόληση παραμένει περισσότερο συνδεδεμένη με τη φυσική παρουσία και τα παραδοσιακά προϊόντα. Ακριβώς εδώ βρίσκεται η αξία της έρευνας, η οποία μας επιτρέπει να σχεδιάζουμε πολιτικές στη βάση πραγματικών συμπεριφορών και να απευθυνόμαστε σε κάθε κοινό με τον κατάλληλο τρόπο. Ακόμη και το μήνυμα «Παίξε με όρια. Παίξε με ασφάλεια» αποκτά διαφορετική εφαρμογή ανάλογα με την ηλικία, τις συνήθειες και το περιβάλλον του κάθε παίκτη.

Νομοσχέδιο για νέο ρυθμιστικό πλαίσιο σε διαβούλευση

Πού βρίσκεται, κ. Τρισόκκα, η συζήτηση για το νέο ρυθμιστικό νομοσχέδιο για τον τομέα του στοιχήματος; Έχετε καταλήξει στο θέμα της εισαγωγής νέων προϊόντων και ποια θα είναι αυτά;

Βρισκόμαστε ένα βήμα πριν να τεθεί το νέο νομοσχέδιο σε δημόσια διαβούλευση. Το προτεινόμενο νομοσχέδιο αφορά στη συνολική μεταρρύθμιση του ρυθμιστικού πλαισίου με στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου και ευέλικτου πλαισίου που θα ενσωματώνει βέλτιστες πρακτικές, θα ανταποκρίνεται στην εξέλιξη της αγοράς και θα ενισχύει την προστασία των παικτών, με ιδιαίτερη έμφαση στους ανήλικους και στις ευάλωτες ομάδες.

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι η μετάβαση από της σημερινές άδειες Κλάσης Α και Β σε μία ενιαία άδεια παρόχου. Ο πάροχος θα μπορεί να επιλέγει κατηγορία εξουσιοδότησης, είδος υπηρεσίας και τρόπο παροχής, επίγεια, διαδικτυακά ή και με τους δύο τρόπους. Στις υπηρεσίες που προβλέπονται περιλαμβάνονται το στοίχημα σταθερών αποδόσεων, τα virtuals, οι στοιχηματικοί διαγωνισμοί, το αμοιβαίο στοίχημα, το ανταλλακτήριο στοιχημάτων και το fantasy.

Η εισαγωγή και ρύθμιση περισσότερων προϊόντων, στοιχείο που επίσης χαρακτηρίζει το νέο ρυθμιστικό νομοσχέδιο, αποτελεί σημαντικό εργαλείο περιορισμού της παράνομης αγοράς. Σήμερα υπάρχει συμμετοχή σε δραστηριότητες που βρίσκονται εκτός του αδειοδοτημένου πλαισίου. Η ένταξή τους σε ένα ρυθμιζόμενο περιβάλλον σημαίνει σαφείς κανόνες, εποπτεία και μηχανισμούς προστασίας για τον παίκτη.