Βόμβα από Λαγκάρντ: Δεν έχουμε δει ακόμη τα χειρότερα από την ενεργειακή κρίση

Προειδοποίηση ότι οι συνέπειες της ενεργειακής κρίσης δεν έχουν ακόμη εκδηλωθεί στο σύνολό τους στην οικονομία της Ευρωζώνης απηύθυνε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, επισημαίνοντας ότι η παρατεταμένη άνοδος των τιμών της ενέργειας ενδέχεται να διατηρήσει τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα και να περιορίσει την οικονομική ανάπτυξη.

Μιλώντας στη συνέντευξη Τύπου μετά τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, κατά την οποία αποφασίστηκε να παραμείνουν αμετάβλητα τα τρία βασικά επιτόκια, η Λαγκάρντ υπογράμμισε ότι η ένταση και η διάρκεια των ενεργειακών πιέσεων θα καθορίσουν σε σημαντικό βαθμό τις επιπτώσεις στην οικονομία.

Η επικεφαλής της ΕΚΤ επανέλαβε ότι βασική προτεραιότητα παραμένει η επιστροφή του πληθωρισμού στον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2%, διευκρινίζοντας ότι οι αποφάσεις για τη νομισματική πολιτική θα εξακολουθήσουν να λαμβάνονται με βάση τα διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία, χωρίς να έχει καθοριστεί εκ των προτέρων η πορεία των επιτοκίων.

Παρότι οι υποκείμενες πληθωριστικές πιέσεις εμφανίζονται μέχρι στιγμής σχετικά σταθερές και δεν παρατηρείται σημαντική αντίδραση των μισθών στην αύξηση του ενεργειακού κόστους, η Λαγκάρντ προειδοποίησε για τον κίνδυνο μετακύλισης των ανατιμήσεων σε περισσότερα αγαθά και υπηρεσίες.

Στο 3,8% ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η πρόεδρος της ΕΚΤ, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη επιταχύνθηκε στο 3,8% τον Σεπτέμβριο, έναντι 3,2% τον Αύγουστο.

Καθοριστική ήταν η συμβολή της ενέργειας, καθώς ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των τιμών στον συγκεκριμένο τομέα έφθασε στο 18,9%, από 14,3% τον προηγούμενο μήνα. Σημαντικές αυξήσεις καταγράφηκαν στις τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης, με τα υψηλότερα περιθώρια διύλισης να συμβάλλουν στην ανοδική πορεία τους.

Εξαιρουμένης της ενέργειας, ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,3%, από 2,1%, ενώ στα τρόφιμα αυξήθηκε στο 1,3%. Στις υπηρεσίες ανήλθε στο 3,2%, την ώρα που στα αγαθά περιορίστηκε στο 1,1%.

Η Λαγκάρντ σημείωσε ότι οι ενεργειακές τιμές έχουν ξεπεράσει τις παραδοχές στις οποίες βασίστηκαν οι προβλέψεις της ΕΚΤ τον Σεπτέμβριο. Ως αποτέλεσμα, ο γενικός πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα παραμείνει αισθητά υψηλότερα από τον στόχο του 2% για τα επόμενα τρίμηνα.

Πιέσεις στην ανάπτυξη από ενέργεια και επιτόκια

Παρά τις αυξημένες προκλήσεις, τα διαθέσιμα οικονομικά δεδομένα υποδηλώνουν ότι η οικονομία της Ευρωζώνης συνέχισε να αναπτύσσεται κατά το τρίτο τρίμηνο του 2026.

Η ανάκαμψη των υπηρεσιών, οι επενδύσεις που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη και οι δημόσιες δαπάνες για υποδομές και άμυνα αποτελούν παράγοντες στήριξης της οικονομικής δραστηριότητας.

Ωστόσο, η αύξηση του ενεργειακού κόστους επιβαρύνει την καταναλωτική εμπιστοσύνη, ενώ οι αυστηρότερες συνθήκες χρηματοδότησης επηρεάζουν αρνητικά την κατανάλωση και τις επενδύσεις.

Η ΕΚΤ θεωρεί ότι μια σταδιακή αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας, σε συνδυασμό με την ενίσχυση των πραγματικών εισοδημάτων και τη διατήρηση της ανθεκτικότητας στην αγορά εργασίας, θα μπορούσε να βελτιώσει τις αναπτυξιακές προοπτικές μεσοπρόθεσμα.

Αβεβαιότητα λόγω Μέσης Ανατολής και Ουκρανίας

Στους βασικούς παράγοντες κινδύνου για την ευρωπαϊκή οικονομία εξακολουθούν να περιλαμβάνονται οι γεωπολιτικές εξελίξεις, με ιδιαίτερη αναφορά στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Η Λαγκάρντ επισήμανε ότι πιθανές παρατεταμένες διαταραχές στην ενεργειακή τροφοδοσία θα μπορούσαν να προκαλέσουν νέες ανατιμήσεις, μειώνοντας την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και περιορίζοντας την οικονομική δραστηριότητα.

Πρόσθετη πηγή αβεβαιότητας αποτελούν οι εμπορικές εντάσεις μεταξύ μεγάλων οικονομιών, οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν τις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού και τις ευρωπαϊκές εξαγωγές.

Ακριβότερος ο δανεισμός για επιχειρήσεις και νοικοκυριά

Στο μέτωπο της χρηματοδότησης, η πρόεδρος της ΕΚΤ ανέφερε ότι οι συνθήκες δανεισμού έχουν γίνει δυσμενέστερες από την προηγούμενη συνεδρίαση.

Το κόστος άντλησης κεφαλαίων από τις αγορές ομολόγων για τις επιχειρήσεις αυξήθηκε στο 4,1% τον Αύγουστο, έναντι 4% τον Ιούλιο, ενώ τα τραπεζικά επιτόκια επιχειρηματικών δανείων παρέμειναν στο 3,8%.

Ανοδική πορεία ακολούθησαν και τα στεγαστικά επιτόκια, τα οποία έφθασαν στο 3,6%, από 3,5% τον προηγούμενο μήνα, επηρεάζοντας τη ζήτηση για νέα στεγαστικά δάνεια.

Παράλληλα, οι τράπεζες προχώρησαν σε αυστηροποίηση των κριτηρίων χορήγησης επιχειρηματικών δανείων, επικαλούμενες την αύξηση των οικονομικών κινδύνων.

Σύμφωνα με την εκτίμηση της ΕΚΤ, οι εξελίξεις αυτές αναμένεται να περιορίσουν την κατανάλωση και τις επενδύσεις, συμβάλλοντας παράλληλα στη συγκράτηση των πληθωριστικών πιέσεων.