Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on GoogleΝομοθετική πρόταση για τη δημιουργία ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) προγραμματίζει να παρουσιάσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις αρχές του 2027, με στόχο την ανάπτυξη υποδομών δέσμευσης, μεταφοράς, αξιοποίησης και μόνιμης αποθήκευσης άνθρακα. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη στρατηγική της ΕΕ για τη μείωση των εκπομπών από ενεργοβόρες βιομηχανίες, όπως η παραγωγή τσιμέντου και χάλυβα, όπου η πλήρης εξάλειψη των εκπομπών παραμένει ιδιαίτερα δύσκολη.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Γενικής Διεύθυνσης Ενέργειας της Κομισιόν, που δημοσιεύθηκε την Τρίτη, η βιομηχανική διαχείριση άνθρακα αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την επίτευξη των ευρωπαϊκών κλιματικών στόχων, λειτουργώντας συμπληρωματικά προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τις τεχνολογίες ενεργειακής απόδοσης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί στη μείωση των εκπομπών, ο αριθμός των έργων δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα που βρίσκονται σήμερα υπό ανάπτυξη δεν επαρκεί για την επίτευξη των κλιματικών στόχων της Ευρώπης.
Γιατί χρειάζεται η δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα
Η μείωση των εκπομπών CO₂ αποτελεί βασική προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς το διοξείδιο του άνθρακα μπορεί να παραμένει στην ατμόσφαιρα για χιλιάδες χρόνια, συμβάλλοντας στην υπερθέρμανση του πλανήτη, στην οξίνιση των ωκεανών και στην εμφάνιση ακραίων καιρικών φαινομένων.
Η Κομισιόν σημειώνει ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης έχουν ήδη συμβάλει στον περιορισμό των εκπομπών σε τομείς όπως οι μεταφορές και τα κτίρια.
Ωστόσο, διαφορετική είναι η κατάσταση στις βαριές βιομηχανίες, όπου οι εκπομπές δεν προέρχονται αποκλειστικά από την κατανάλωση ενέργειας.
Στην παραγωγή τσιμέντου και χάλυβα, για παράδειγμα, διοξείδιο του άνθρακα παράγεται και από τις ίδιες τις βιομηχανικές διαδικασίες, ανεξάρτητα από το είδος της ενέργειας που χρησιμοποιείται.
Για την αντιμετώπιση αυτών των εκπομπών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί τεχνολογίες δέσμευσης, αξιοποίησης και αποθήκευσης CO₂, γνωστές διεθνώς ως CCUS (Carbon Capture, Utilisation and Storage).
Σύμφωνα με τη σχετική μοντελοποίηση που υποστήριξε τον κλιματικό στόχο της ΕΕ για το 2040, οι συγκεκριμένες τεχνολογίες θα είναι αναγκαίες για τη διαχείριση εκπομπών που είναι δύσκολο να εξαλειφθούν με άλλες μεθόδους.
Πώς λειτουργεί η δέσμευση και αποθήκευση CO₂
Η βιομηχανική διαχείριση άνθρακα περιλαμβάνει τεχνολογίες με τις οποίες το διοξείδιο του άνθρακα δεσμεύεται πριν απελευθερωθεί στην ατμόσφαιρα.
Η διαδικασία μπορεί να εφαρμοστεί απευθείας σε εργοστάσια και μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, περιορίζοντας τις εκπομπές που προκύπτουν από τη λειτουργία τους.
Παράλληλα, CO₂ μπορεί να δεσμευτεί από βιολογικές πηγές, όπως υποπροϊόντα ξύλου και γεωργικά υπολείμματα.
Υπάρχουν επίσης τεχνολογίες άμεσης δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα, οι οποίες επιτρέπουν την απομάκρυνση CO₂ που έχει ήδη απελευθερωθεί.
Μετά τη δέσμευσή του, το διοξείδιο του άνθρακα μπορεί είτε να μεταφερθεί για μόνιμη αποθήκευση είτε να χρησιμοποιηθεί ως πρώτη ύλη σε άλλες βιομηχανικές δραστηριότητες.
Η μεταφορά πραγματοποιείται μέσω αγωγών υψηλής πίεσης, πλοίων, φορτηγών ή σιδηροδρομικών δικτύων, ανάλογα με τις διαθέσιμες υποδομές και τις ανάγκες κάθε έργου.
Αποθήκευση σε εξαντλημένα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου
Μία από τις βασικές τεχνολογικές επιλογές αφορά τη μόνιμη αποθήκευση CO₂ σε βαθιούς γεωλογικούς σχηματισμούς, κάτω από την επιφάνεια του εδάφους ή τον πυθμένα της θάλασσας.
Για τον σκοπό αυτό μπορούν να αξιοποιηθούν εξαντλημένα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και βαθιοί αλατούχοι υδροφορείς.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει ήδη νομοθετικό πλαίσιο που καθορίζει απαιτήσεις περιβαλλοντικής προστασίας, παρακολούθησης των εγκαταστάσεων και μακροπρόθεσμης ευθύνης για την ασφαλή αποθήκευση του διοξειδίου του άνθρακα.
Η αποθήκευση δεν αποτελεί, ωστόσο, τη μοναδική δυνατότητα αξιοποίησης του δεσμευμένου CO₂.
Το διοξείδιο του άνθρακα μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην παραγωγή δομικών υλικών, συνθετικών καυσίμων, πλαστικών και χημικών προϊόντων.
Εφαρμογές υπάρχουν επίσης στον γεωργικό τομέα, όπως η χρήση CO₂ σε θερμοκήπια.
Το σχέδιο της Κομισιόν για το 2027
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε παρουσιάσει το 2024 τη Στρατηγική για τη Βιομηχανική Διαχείριση Άνθρακα, θέτοντας το πλαίσιο ανάπτυξης των σχετικών τεχνολογιών και υποδομών στην ΕΕ.
Βασικός στόχος είναι η υποστήριξη της απανθρακοποίησης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, με παράλληλη διατήρηση της ανταγωνιστικότητάς της.
Στο πλαίσιο της στρατηγικής είχε εντοπιστεί η ανάγκη δημιουργίας μιας λειτουργικής εσωτερικής αγοράς CO₂, η οποία θα υποστηρίζει τη διασυνοριακή μεταφορά, αξιοποίηση και αποθήκευση δεσμευμένου διοξειδίου του άνθρακα.
Η σχετική νομοθετική πρόταση προγραμματίζεται να παρουσιαστεί στις αρχές του 2027.
Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στη διαμόρφωση ευρωπαϊκού πλαισίου για την ανάπτυξη της αγοράς και των απαραίτητων υποδομών, ώστε να διευκολυνθεί η υλοποίηση νέων έργων βιομηχανικής διαχείρισης άνθρακα.
Η Κομισιόν υπογραμμίζει ότι οι συγκεκριμένες τεχνολογίες δεν αντικαθιστούν την ανάπτυξη καθαρών μορφών ενέργειας, αλλά αποτελούν συμπληρωματικό εργαλείο για τον περιορισμό των βιομηχανικών εκπομπών.
Παράλληλα, προειδοποιεί ότι ο σημερινός ρυθμός ανάπτυξης των σχετικών έργων δεν επαρκεί για την επίτευξη των ευρωπαϊκών κλιματικών στόχων, καθιστώντας αναγκαία την επιτάχυνση των επενδύσεων και της ανάπτυξης υποδομών.
ΚΥΠΕ