Σε αρνητικά επίπεδα παρέμεινε το 2024 η καθαρή θέση Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ) της Κύπρου, καταγράφοντας περαιτέρω επιδείνωση, καθώς η μείωση των εξερχόμενων ΑΞΕ ήταν μεγαλύτερη από εκείνη των εισερχόμενων, σύμφωνα με έκθεση της Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου.
Ειδικότερα, η καθαρή θέση ΑΞΕ διαμορφώθηκε το 2024 στα -€41.864,0 εκατ., έναντι -€34.856,7 εκατ. το 2023, επιβεβαιώνοντας τη διατήρηση του αρνητικού ισοζυγίου.
Μείωση αποθεμάτων σε εξερχόμενες και εισερχόμενες ΑΞΕ
Το απόθεμα εξερχόμενων ΑΞΕ μειώθηκε στα €331.752,1 εκατ. το 2024, από €366.000,2 εκατ. το 2023. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στη μείωση των χρεωστικών μέσων, ενώ οι μετοχικοί τίτλοι παρουσίασαν οριακή υποχώρηση. Το 89% των εξερχόμενων αποθεμάτων αφορούσε μετοχικούς τίτλους και το 11% χρεωστικά μέσα, σύνθεση που παραμένει σταθερή διαχρονικά.
Παράλληλα, το απόθεμα εισερχόμενων ΑΞΕ ανήλθε σε €373.616,1 εκατ. το 2024, έναντι €400.857,0 εκατ. το 2023, εξέλιξη που οφείλεται στη μείωση των μετοχικών τίτλων, καθώς τα χρεωστικά μέσα κατέγραψαν αύξηση. Η σύνθεση των εισερχόμενων ΑΞΕ διαμορφώθηκε σε 94% μετοχικούς τίτλους και 6% χρεωστικά μέσα.
Αρνητικές καθαρές συναλλαγές ΑΞΕ
Οι καθαρές συναλλαγές ΑΞΕ παρέμειναν αρνητικές το 2024 και διαμορφώθηκαν στα -€5.111,2 εκατ., καθώς οι αρνητικές εξερχόμενες συναλλαγές υπερέβησαν τις αρνητικές εισερχόμενες.
Οι εξερχόμενες συναλλαγές ΑΞΕ ανήλθαν σε -€22.466,8 εκατ., εκ των οποίων -€26.107,7 εκατ. αφορούσαν μετοχικούς τίτλους (εκτός επανεπενδυθέντων κερδών) και -€4.471,6 εκατ. χρεωστικά μέσα. Αντίθετα, τα επανεπενδυθέντα κέρδη ήταν θετικά (€8.112,5 εκατ.), μετριάζοντας εν μέρει τις απώλειες.
Οι εισερχόμενες συναλλαγές ΑΞΕ διαμορφώθηκαν σε -€17.355,6 εκατ., με κύρια πηγή μείωσης τους μετοχικούς τίτλους εκτός επανεπενδυθέντων κερδών (-€44.757,4 εκατ.). Θετικά λειτούργησαν οι συναλλαγές σε επανεπενδυθέντα κέρδη (€14.278,7 εκατ.) και χρεωστικά μέσα (€13.123,1 εκατ.).
Αρνητικά και τα καθαρά έσοδα από ΑΞΕ
Τα καθαρά έσοδα από ΑΞΕ παρέμειναν επίσης αρνητικά το 2024 και διαμορφώθηκαν στα -€3.427,9 εκατ., από -€2.621,8 εκατ. το 2023, καθώς τα εισοδήματα από εισερχόμενες ΑΞΕ υπερέβησαν εκείνα των εξερχόμενων.
Τα εισοδήματα από εξερχόμενες ΑΞΕ αυξήθηκαν σε €25.869,3 εκατ., ενώ τα εισοδήματα από εισερχόμενες ΑΞΕ ανήλθαν σε €29.297,2 εκατ. το 2024.
Ευρώπη ο βασικός επενδυτικός εταίρος
Η Ευρώπη παραμένει ο κυρίαρχος γεωγραφικός εταίρος τόσο για τις εξερχόμενες όσο και για τις εισερχόμενες ΑΞΕ της Κύπρου. Τα εξερχόμενα αποθέματα προς την Ευρώπη ανήλθαν σε €202.635,7 εκατ., μειωμένα από €227.570,2 εκατ. το 2023, ενώ ακολουθεί η Αμερική με €60.040,4 εκατ..
Αντίστοιχα, οι εισερχόμενες ΑΞΕ προήλθαν κυρίως από την Ευρώπη (€295.287,2 εκατ.) και σε μικρότερο βαθμό από την Αμερική (€73.150,9 εκατ.).
Κυριαρχία του τριτογενούς τομέα
Οι εξερχόμενες και εισερχόμενες ΑΞΕ κατευθύνονται κυρίως στον τριτογενή τομέα, ιδίως στις χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες, αντανακλώντας την εξειδίκευση της κυπριακής οικονομίας στις υπηρεσίες. Το εισερχόμενο απόθεμα ΑΞΕ στον τριτογενή τομέα διαμορφώθηκε σε €367.348,8 εκατ. το 2024, ενώ το εξερχόμενο σε €216.010,3 εκατ..
Ακόμη πιο αρνητική εικόνα χωρίς τις SPEs
Όταν οι Οντότητες Ειδικού Σκοπού (SPEs) αντιμετωπίζονται ως μη κάτοικοι, η καθαρή θέση ΑΞΕ επιδεινώνεται περαιτέρω, υποχωρώντας στα -€50.280,9 εκατ. το 2024, από -€42.696,2 εκατ. το 2023, γεγονός που αναδεικνύει την εξάρτηση των στοιχείων από τη μεθοδολογική ταξινόμηση.
