Μεγαλώνει η ανισότητα του πλούτου στην Κύπρο, με αποτέλεσμα οι πλούσιοι να γίνονται πλουσιότεροι και μεγαλύτερο μέρος του πλούτου να περνά στα χέρια των πλουσιότερων νοικοκυριών.

Η πρόσφατη μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Wealth Taxation, Including Net Wealth, Capital and Exit Taxes», 327 σελίδων, καταγράφει ότι η ανισότητα πλούτου αυξάνεται σε σειρά κρατών-μελών και ότι η σημερινή φορολογική αρχιτεκτονική αδυνατεί να παρακολουθήσει την εξέλιξη.

Στην Κύπρο, η εικόνα αυτή είναι ακόμα πιο έντονη, καθώς το 10% των πιο πλούσιων νοικοκυριών κατέγραψε από τις μεγαλύτερες αυξήσεις συγκέντρωσης πλούτου στην ΕΕ, κατέχοντας πλέον το 67% του συνολικού πλούτου.

Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, σε χώρες της Νότιας Ευρώπης όπως η Κύπρος, το πλουσιότερο 10% των νοικοκυριών κατέχει (στοιχεία 2023) το 67% του συνολικού εθνικού πλούτου, ποσοστό αυξημένο κατά 13% σε σχέση με το 2007.

Στην Ελλάδα, το πλουσιότερο 10% των νοικοκυριών κατέχει (στοιχεία 2023) το 61% του συνολικού εθνικού πλούτου, ποσοστό αυξημένο κατά έντεκα μονάδες σε σχέση με το 2007.

Για τις υπόλοιπες χώρες που παρουσιάζουν αύξηση τα στοιχεία είναι: Σλοβενία ​​(57,2%, +9,2 ποσοστιαίες μονάδες), Μάλτα (53,6%, +9,4 ποσοστιαίες μονάδες), Πορτογαλία (60,2%, +1,2 ποσοστιαίες μονάδες), Ισπανία (57,2%, +1,1 ποσοστιαία μονάδα), Ιταλία (56,1%, +1 ποσοστιαία μονάδα).

Σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα περισσότερα κράτη μέλη της κεντρικής και ανατολικής ΕΕ παρουσίασαν αυξήσεις στα μερίδια πλούτου για το 10% των πλουσιότερων νοικοκυριών, ενώ αρκετές χώρες της βόρειας και δυτικής Ευρώπης παρουσίασαν μειώσεις ή και καθόλου αλλαγές, με αξιοσημείωτη εξαίρεση τη Σουηδία, όπου το μερίδιο αυξήθηκε κατά 7,2 ποσοστιαίες μονάδες από το 2007.

Δυνητικά έσοδα

Η μελέτη της Κομισιόν προχωρά σε εκτιμήσεις δυνητικών εσόδων από έναν συντονισμένο ευρωπαϊκό φόρο πλούτου, τύπου Ζικμάν. Ο Γκαμπριέλ Ζικμάν είναι Γάλλος οικονομολόγος που προωθεί την ιδέα πρόσθετης φορολογίας στους υπερ-πλούσιους και το θέμα τέθηκε στην ημερήσια διάταξη των G20 υπό την προεδρία της Βραζιλίας, με πρόβλεψη για ετήσιο φορολογικό συντελεστή 2% στην καθαρή περιουσία όσων υπερβαίνουν τα €100 εκατ.

Ο Ζικμάν εκτιμά ότι μια τέτοια ελάχιστη φορολόγηση θα αποφέρει παγκοσμίως άνω των 200 δισ. δολαρίων ετησίως, ενώ αντλεί νομιμοποίηση από τη λογική του παγκόσμιου ελάχιστου εταιρικού φόρου 15% που ήδη εφαρμόζεται σε περισσότερες από 130 χώρες.

Από πολλές απόψεις, αναφέρεται στην έκθεση, η πρόταση έχει γίνει το σημείο εκκίνησης για συζητήσεις σχετικά με την σκοπιμότητα και τον σχεδιασμό ενός τέτοιου φόρου. Στην έκθεση υπάρχει ένας πίνακας με τίτλο «Estimated revenue from an EU-wide net wealth tax on UHNWIs», στον οποίο καταγράφονται τα δυνητικά έσοδα για κάθε κράτος.
Ενδεικτικά αναφέρουμε δυο παραδείγματα:

  • Με συντελεστή 2% η Κύπρος θα μπορούσε να εισπράττει ετησίως €1,2 δισ., εκ των οποίων τα €800 εκατ. από δισεκατομμυριούχους. Με συντελεστή 3%, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Κύπρος θα μπορούσε να εισπράξει €2,1 δισ., εκ των οποίων το €1,2 δισ. θα ήταν από δισεκατομμυριούχους.
  • Με συντελεστή 2%, η Ελλάδα θα μπορούσε να εισπράξει €1 δισ. ετησίως, εκ των οποίων τα €700 εκατ. από δισεκατομμυριούχους. Με συντελεστή 3%, τα συνολικά έσοδα θα ανέρχονταν σε €1,9 δισ.
  • Τα αντίστοιχα ποσά για τη Γαλλία φτάνουν τα €19,4 δισ. με συντελεστή 2% και τα €34,8 δισ. με συντελεστή 3%, για τη Γερμανία €16,9 δισ. και €30,4 δισ. αντίστοιχα και για την Ιταλία €8,3 δισ. και €15 δισ.

Παρέμβαση από ΑΚΕΛ για την ανισότητα

Με αφορμή την έκθεση της Κομισιόν, το ΑΚΕΛ με ανακοίνωση αναφέρει ότι η έκθεση της ΕΕ για τη «φορολόγηση του πλούτου επιβεβαιώνει τη διαρκώς αυξανόμενη συγκέντρωση του πλούτου στα χέρια των λίγων. Στην Κύπρο, η εικόνα αυτή είναι ακόμα πιο έντονη, καθώς το 10% των πιο πλουσίων κατέγραψε από τις μεγαλύτερες αυξήσεις συγκέντρωσης πλούτου στην ΕΕ, κατέχοντας πλέον το 67% του συνολικού πλούτου».

Την ώρα, σημειώνει «που η κυβέρνηση κομπάζει για πλεονάσματα και θετικούς δείκτες, αγνοεί την πραγματικότητα που βιώνει η μεγάλη πλειοψηφία της κοινωνίας: οι εισοδηματικές και κοινωνικές ανισότητες εντείνονται, ενώ ο πλούτος συσσωρεύεται στους λίγους. Αυτή η κατάσταση δεν είναι τυχαία. Αποτελεί δομικό πρόβλημα της κυπριακής οικονομίας, που εδραιώθηκε μέσα από τις πολιτικές των κυβερνήσεων Αναστασιάδη – ΔΗΣΥ και Χριστοδουλίδη, οι οποίες παρέχουν απλόχερη στήριξη στις τράπεζες και στα μεγάλα συμφέροντα. Όταν πρόκειται για την πραγματική στήριξη της κοινωνίας, τότε επικαλούνται τη δημοσιονομική πειθαρχία».