Μαξιλαράκι €900 εκατ. απέναντι στην ακρίβεια – Ανάχωμα στο αγκάθι της αύξησης του πληθωρισμού τα πλεονάσματα

Ανάχωμα στο αγκάθι του πληθωρισμού και της ακρίβειας, που ταλαιπωρούν την κυπριακή οικονομία, αναμένεται να αποτελέσει το δημοσιονομικό πλεόνασμα των €900 εκατ., το οποίο αντιστοιχεί στο 2,3% του ΑΕΠ.

Σύμφωνα με την εξαμηνιαία Έκθεση Δημοσιονομικής Πολιτικής για το 2026, η οποία περιλαμβάνει τις δημοσιονομικές εξελίξεις και προβλέψεις του Στρατηγικού Πλαισίου Δημοσιονομικής Πολιτικής 2027 – 2029 και της Ετήσιας Έκθεσης Προόδου του Δημοσιονομικού Σχεδίου, που υποβλήθηκε τον περασμένο Απρίλιο στην Κομισιόν, ο πληθωρισμός θα διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα, γύρω στο 4%.

Ο υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, δήλωσε πως η Κυβέρνηση λαμβάνει μέτρα για συγκράτηση των πληθωριστικών πιέσεων. Πάντως, η δημοσιονομική θέση της χώρας παραμένει πλεονασματική, ενώ η οικονομία επιδεικνύει ανθεκτικότητα και η ανάπτυξη κινείται με ικανοποιητικό ρυθμό.

Αβέβαιη η κατάσταση

Κατά τη χθεσινή παρουσίαση της Εξαμηνιαίας Έκθεσης στο Υπουργικό Συμβούλιο, ο κ. Κεραυνός ανέφερε πως, προς το παρόν, δεν θα αναθεωρηθεί η πρόβλεψη για πλεόνασμα €900 εκατ. για ολόκληρο το 2026, λόγω της αβεβαιότητας σε σχέση με τον τελικό δημοσιονομικό αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους και των συνεχιζόμενων γεωπολιτικών εξελίξεων.

Ο υπουργός Οικονομικών, σε δηλώσεις του, ξεκαθάρισε πως το πλεόνασμα των €900 εκατ. συμβάλλει καθοριστικά στη συνέχιση της κοινωνικής πολιτικής που εφαρμόζει η Κυβέρνηση, η οποία ξεπερνά το €1 δισ. και αποτελεί το 33% του προϋπολογισμού. Όπως είπε, στόχος δεν είναι να δημιουργούνται πλεονάσματα απλώς για να υπάρχουν, αλλά για να εξυπηρετούνται οι ανάγκες του κράτους, καθώς και η καταβολή €1 δισ. το χρόνο για την αποπληρωμή του χρέους.

Σύντομα αποφάσεις για μειωμένο φόρο στα καύσιμα

Υπενθυμίζεται πως αυτή τη στιγμή η Κυβέρνηση εφαρμόζει μέτρα ύψους €200 εκατ. για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών της ενέργειας και των προϊόντων πρώτης ανάγκης. Ειδικότερα, βρίσκεται σε ισχύ ο μηδενικός ΦΠΑ σε συγκεκριμένα προϊόντα, συνεχίζεται η επιδότηση της τιμής του ηλεκτρισμού για τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, καθώς και η μείωση του φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα μέχρι τις 17 Σεπτεμβρίου. Ερωτηθείς εάν η Κυβέρνηση θα παρατείνει την εφαρμογή του μέτρου του μειωμένου φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα, ο κ. Κεραυνός αρκέστηκε να αναφέρει πως τα μέτρα αξιολογούνται ανάλογα με τις εξελίξεις και ότι θα ληφθούν συγκεκριμένες αποφάσεις. Παράλληλα, επανέλαβε τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για εφαρμογή τέτοιων μέτρων με στοχευμένο χαρακτήρα και για σύντομη χρονική διάρκεια.

Απόκλιση €28 εκατ.

Πάντως, σύμφωνα με τις πρόσφατες προβλέψεις του Υπουργείου Οικονομικών, η εκτίμηση για το δημοσιονομικό ισοζύγιο του πρώτου εξαμήνου του 2026 ήταν για πλεόνασμα €448,3 εκατ. Εκτιμάται, ωστόσο, αρνητική απόκλιση ύψους €28 εκατ., λόγω της μη συμπερίληψης των εσόδων από χορηγίες στο πλαίσιο του Σχεδίου Ανθεκτικότητας.

Υπενθυμίζεται πως οι Βρυξέλλες έχουν ήδη διαμηνύσει στις κυπριακές Αρχές πως θα χαθούν €28 εκατ. από τα συνολικά κονδύλια ύψους €1,02 δισ. του κυπριακού σχεδίου, λόγω της μη υλοποίησης των δεσμεύσεων που αφορούν την επιβολή του φόρου άνθρακα και του τέλους ταφής αποβλήτων.

Σκούρα τα πράγματα

Στο μεταξύ, σκούρα είναι τα πράγματα σε σχέση με τον πληθωρισμό, εξαιτίας της ασταθούς γεωπολιτικής κατάστασης, η οποία προκαλεί αλλεπάλληλα ενεργειακά σοκ. Η πρόβλεψη για την ετήσια μεταβολή του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή το 2026, που περιλαμβάνεται στο Στρατηγικό Πλαίσιο Δημοσιονομικής Πολιτικής 2027 – 2029, διαμορφώθηκε στο 4,5%.

Συγκεκριμένα, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, ο πληθωρισμός ανήλθε κατά μέσο όρο στο 1,7%, ακολουθώντας αυξητική πορεία από 0,5% τον Ιανουάριο σε 3,1% τον Ιούνιο, κυρίως λόγω της ανόδου των διεθνών τιμών του πετρελαίου. Οι κυπριακές Αρχές, λαμβάνοντας υπόψη τα διαθέσιμα στοιχεία έως και τον Ιούνιο του 2026, διατηρούν αμετάβλητη την πρόβλεψη για ολόκληρο το έτος.

Ρυθμός ανάπτυξης και ανεργία

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ο πραγματικός ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας το 2026 αναθεωρήθηκε προς τα κάτω, από 3,1% κατά την κατάρτιση του προϋπολογισμού του 2026 σε 2,7% κατά την υποβολή του Στρατηγικού Πλαισίου 2027 – 2029. Το πρώτο τρίμηνο του 2026, ο ρυθμός ανάπτυξης ανήλθε στο 3%, ενώ, με βάση τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία, η πρόβλεψη για ολόκληρο το 2026 παραμένει αμετάβλητη στο 2,7%. Εξάλλου, η πρόβλεψη για την ανεργία έχει αναθεωρηθεί στο 4,5%, ενώ, σε σχέση με το ρυθμό αύξησης των πρωτογενών δαπανών, το 2027 και το 2028 θα πρέπει να περιοριστεί σε επίπεδο χαμηλότερο του 2,4%, ώστε να αντισταθμιστούν οι αποκλίσεις των προηγούμενων ετών και η Κύπρος να παραμείνει εντός της σωρευτικής πορείας των καθαρών πρωτογενών δαπανών για την περίοδο 2025 – 2028.