Στην Κύπρο το μικρότερο φορολογικό βάρος σε χαμηλόμισθους

Η Κύπρος καταγράφει μία από τις χαμηλότερες φορολογικές επιβαρύνσεις στην εργασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση και εμφανίζει μακράν τον χαμηλότερο δείκτη «παγίδας χαμηλών μισθών tax wedge» μεταξύ των χωρών της ΕΕ.

Ο δείκτης μετράει τη διαφορά ανάμεσα στο συνολικό κόστος που έχει ένας εργαζόμενος για τον εργοδότη και στο καθαρό εισόδημα που τελικά παίρνει ο εργαζόμενος και περιλαμβάνει φόρο εισοδήματος και ασφαλιστικές εισφορές εργαζομένου και εργοδότη και εκφράζεται ως ποσοστό του συνολικού κόστους εργασίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, για έναν άγαμο εργαζόμενο χωρίς παιδιά που αμείβεται με το 67% του μέσου μισθού, το φορολογικό βάρος στο συνολικό κόστος εργασίας στην Κύπρο ανέρχεται σε 24,1%, έναντι 39,5% στην ΕΕ και 39,5% στη ζώνη του ευρώ. Η επίδοση αυτή κατατάσσει την Κύπρο στην τρίτη καλύτερη θέση στην ΕΕ, πίσω από την Ιρλανδία με 22,5% και τη Μάλτα με 26,5%.

Ακολουθούν η Πορτογαλία με 32,5% και το Λουξεμβούργο με 33,7%.

Το 24,1% δεν είναι ο φόρος που αφαιρείται απευθείας από τον μισθό του εργαζομένου. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η Κύπρος διαθέτει ένα από τα χαμηλότερα φορολογικά και ασφαλιστικά βάρη στην εργασία στην ΕΕ, ενώ ιδιαίτερα στους χαμηλόμισθους το σύστημα εμφανίζεται να διατηρεί ισχυρό κίνητρο για αύξηση των αποδοχών.

Τα στοιχεία πρέπει, ωστόσο, να διαβάζονται με βάση τη συγκεκριμένη υπόθεση του μοντέλου, άγαμος, χωρίς παιδιά, με αποδοχές ίσες με το 67% του μέσου μισθού. Δεν αποτελούν, επομένως, έναν ενιαίο φορολογικό συντελεστή για όλους τους εργαζομένους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι από την περίοδο 2025-2026 χρησιμοποιούνται δείκτες που βασίζονται στο EUROMOD, με υπολογισμούς του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC).

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα στον δείκτη low wage trap. Στην Κύπρο ανέρχεται μόλις στο 11,45%, όταν ο μέσος όρος της ΕΕ φτάνει το 55,33%. Ο συγκεκριμένος δείκτης μετρά το ποσοστό μιας επιπλέον αύξησης του μικτού εισοδήματος που ουσιαστικά «εξαφανίζεται» λόγω φόρων, ασφαλιστικών εισφορών και πιθανής απώλειας παροχών. Όσο χαμηλότερος είναι ο δείκτης, τόσο ισχυρότερο θεωρείται το οικονομικό κίνητρο για έναν χαμηλόμισθο να αυξήσει τις αποδοχές του.

Με άλλα λόγια, τα στοιχεία δείχνουν ότι η Κύπρος διαθέτει ένα από τα χαμηλότερα φορολογικά και ασφαλιστικά «βάρη» στην εργασία στην ΕΕ, ενώ ιδιαίτερα στους χαμηλόμισθους το σύστημα εμφανίζεται να διατηρεί ισχυρό κίνητρο για αύξηση των αποδοχών.

Η διαφορά της Κύπρου από αρκετές μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες είναι ιδιαίτερα μεγάλη. Στη Γερμανία ο δείκτης φτάνει το 72,98%, στην Αυστρία το 69,87%, στο Λουξεμβούργο το 65,82%, ενώ στην Ιταλία εκτοξεύεται στο 97,09%. Η Ελλάδα βρίσκεται στο 30,8%, σχεδόν τριπλάσια από την αντίστοιχη επίδοση της Κύπρου.

Η εικόνα είναι λιγότερο εντυπωσιακή στον δείκτη unemployment trap, ο οποίος στην Κύπρο διαμορφώνεται στο 67,16%, έναντι 74,16% στην ΕΕ. Ο δείκτης εκφράζει το ποσοστό της πρόσθετης ακαθάριστης αμοιβής που ουσιαστικά απορροφάται από φόρους, εισφορές και απώλεια επιδομάτων όταν ένας άνεργος περνά στην εργασία. Η Κύπρος βρίσκεται επομένως σε καλύτερη θέση από τον μέσο όρο της ΕΕ, αλλά δεν παρουσιάζει την ίδια εξαιρετική επίδοση που καταγράφει στην «παγίδα χαμηλών μισθών».