Προϋπολογισμός 2027: Έτοιμος και πάει αύριο στο Υπουργικό – Πλεονασματικός, αλλά στη σκιά δύο πολέμων

Με προϋπολογισμό που θα απορροφά τους κραδασμούς των πολέμων σε Μέση Ανατολή και Ουκρανία επιχειρεί να κόψει το νήμα της παρούσας θητείας της η Κυβέρνηση Χριστοδουλίδη.

Συνετή δημοσιονομική πολιτική, σε συνδυασμό με την προώθηση μεταρρυθμίσεων είναι η κεντρική φιλοσοφία της πρότασης για τον νέο κρατικό προϋπολογισμό, την οποία θα καταθέσει αύριο Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου ενώπιον του Υπουργικού Συμβουλίου ο Μάκης Κεραυνός. Στόχος είναι η προώθηση του προϋπολογισμού στην Ολομέλεια της Βουλής έως τις 2 Οκτωβρίου και καλώς εχόντων των πραγμάτων να αρχίσει η συζήτηση με την καθιερωμένη παρουσίαση του υπουργού Οικονομικών στις 12 Οκτωβρίου.

Ο προϋπολογισμός του 2027 κατατίθεται σ’ ένα χρονικό ορόσημο κατά το οποίο δεσπόζει η παρατεταμένη αβεβαιότητα, εξαιτίας των γεωπολιτικών εντάσεων και οι προκλήσεις που συνδέονται με την ενεργειακή ασφάλεια και τον ψηφιακό μετασχηματισμό.
Ο προϋπολογισμός ακολουθεί κατά πόδας τον οδικό χάρτη του Στρατηγικού Πλαισίου Δημοσιονομικής Πολιτικής 2027-2029, θέτοντας ως προτεραιότητες τη δημοσιονομική σταθερότητα, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της οικονομίας και την ανάπτυξη.

Δημοσιονομική σταθερότητα

Οι πολεμικές συρράξεις εξαναγκάζουν το οικονομικό επιτελείο της Κυβέρνησης να στρέψει την πυξίδα σε πιο βραχυπρόθεσμους ορίζοντες, με στόχο τον περιορισμό των επιπτώσεων στην κυπριακή οικονομία. Στο πλέγμα αυτό, η σταθερότητα αποτελεί το υψηλότερο σκαλοπάτι της δημοσιονομικής στρατηγικής, παρά το γεγονός ότι τα κρατικά ταμεία είναι πλεονασματικά.

Με βάση τις προβλέψεις του Σχεδίου Δημοσιονομικής Πολιτικής (2027-2029), ο ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης ενδέχεται να διαμορφωθεί στο 2,9%, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στο 2,5%, η ανεργία στο 4,5% και το δημοσιονομικό ισοζύγιο στο 2,8% (πλεόνασμα). Το δημόσιο χρέος προβλέπεται ότι θα μειωθεί στο 46,8% του ΑΕΠ.

Συν και πλην με… πλεόνασμα

• Τα κρατικά έσοδα αναμένεται να ανέλθουν το 2027 στα €16,9 δισ., αυξημένα κατά 2,6%, με τη μερίδα του λέοντος να προέρχεται από τους φόρους κατανάλωσης και τον ΦΠΑ, καθώς και από τη φορολόγηση του εισοδήματος και του πλούτου.
  Από τις προβλέψεις διαφαίνεται ο ρυθμός αύξησης τους θα επιβραδυνθεί, αν και τα τελικά νούμερα θα πιστοποιηθούν μετά τη συνεδρία του Υπουργικού.

Προβλεπόμενα έσοδα για το 2027
-Φόροι σε παραγωγή & εξαγωγές €5,25 δισ.
-Φόροι σε εισόδημα & πλούτο €4,35 δισ.
-Εισφορές στην κοινωνική ασφάλιση €5,3 δισ.
-Εισόδημα από τόκους, μερίσματα, μετοχές €169 εκ.
-Άλλα έσοδα (παροχή υπηρεσιών, ευρωπαϊκά κονδύλια) €1,8 δισ.
Σύνολο €16,9 δισ.
Πηγή: Τα στοιχεία προέρχονται από το Στρατηγικό Πλαίσιο Δημοσιονομικής Πολιτικής 2027 – 2029. Στην τελική πρόταση του προϋπολογισμού δυνατόν να υπάρξουν ελαφρές διαφοροποιήσεις.

Οι δαπάνες

Αυξημένες κατά περίπου €200 εκ. θα είναι οι δαπάνες της Γενικής Κυβέρνησης κατά το 2027, καθώς αναμένεται να ανέλθουν στα €15,8 δισ., με βάση πάντα το στρατηγικό πλαίσιο και όχι το τελικό κείμενο του προϋπολογισμού. Οι κοινωνικές παροχές αποτελούν την υψηλότερη κρατική δαπάνη, ενώ ακολουθεί το κρατικό μισθολόγιο πέριξ των €4,4 δισ.

Προβλεπόμενες δαπάνες για το 2027
-Κρατικό μισθολόγιο €4,4 δισ.
-Ενδιάμεση κατανάλωση (ρεύμα, καύσιμα, αναλώσιμα, συντήρηση κτηρίων κ.λπ.) €1,8 δισ.
-Κοινωνικές παροχές €6,3 δισ.
-Πληρωμές τόκων €524 εκ.
-Επιχορηγήσεις €125 εκ.
-Ακαθάριστες επενδύσεις Πάγιου Κεφαλαίου (δρόμοι, υποδομές, σχολεία, εξοπλισμοί) €1,4 δισ.
-Άλλες €1,4 δισ.
Σύνολο €15,8 δισ.
Πηγή: Τα στοιχεία προέρχονται από το Στρατηγικό Πλαίσιο Δημοσιονομικής Πολιτικής 2027 – 2029. Στην τελική πρόταση του προϋπολογισμού δυνατόν να υπάρξουν ελαφρές διαφοροποιήσεις.

Οροφές δαπανών στα υπουργεία

Τον περασμένο Μάιο και πριν από την κατάρτιση του προϋπολογισμού «κλείδωσαν» τα ποσά που μπορεί κάθε υπουργείο να δαπανήσει μέσα στο 2027, με στόχο να παραμείνουν υπό έλεγχο οι δαπάνες και σαφώς εντός των δημοσιονομικών δυνατοτήτων.

Οι συστάσεις υπήρξαν για άλλη μια φορά αυστηρές, με το Υπουργείο Οικονομικών να διαμηνύει στα υπουργεία να μην προχωρούν σε πολιτικές ή δεσμεύσεις, οι οποίες δεν έχουν καθοριστεί και περιληφθεί στο Στρατηγικό Πλαίσιο Δημοσιονομικής Πολιτικής. Υποδεικνύει ταυτόχρονα ότι οποιαδήποτε απόκλιση από τα ανώτατα όρια δαπανών θέτει εν αμφιβόλω την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων.

Οροφές δαπανών ανά υπουργείο για το 2027
-Υπ. Οικονομικών €1,98 δισ.
-Υπ. Παιδείας €1,7 δισ.
-Υπ. Υγείας €1,5 δισ.
-Υπ. Εργασίας €998 εκ.
-Υπ. Άμυνας €889 εκ.
-Υφ. Κοινωνικής Πρόνοιας €667 εκ.
-Υπ. Μεταφορών & Έργων €599 εκ.
-Υπ. Δικαιοσύνης €577 εκ.
-Υπ Γεωργίας €532 εκ.
Πηγή: Τα στοιχεία προέρχονται από το Στρατηγικό Πλαίσιο Δημοσιονομικής Πολιτικής 2027 – 2029. Στην τελική πρόταση του προϋπολογισμού δυνατόν να υπάρξουν ελαφρές διαφοροποιήσεις.

Τα μεγάλα στοιχήματα

Η επιτάχυνση του εκσυγχρονισμού του κράτους συγκαταλέγεται στα μεγάλα στοιχήματα της Κυβέρνησης Χριστοδουλίδη, η οποία επιδιώκει να ολοκληρώσει την πενταετία επισπεύδοντας τις μεταρρυθμίσεις που αφορούν επανασχεδιασμό της διαχείρισης της ακίνητης ιδιοκτησίας, την απλοποίηση και επιτάχυνση της οικοδομικής αδειοδότησης, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, το σύστημα απονομής Δικαιοσύνης, την καταπολέμηση της διαφθοράς και την πολιτική προστασία.

Ο εκσυγχρονισμός της κρατικής μηχανής, όπως και του ευρύτερου δημόσιου τομέα είναι επίσης κρίσιμης σημασίας, με την προσοχή να επικεντρώνεται κυρίως στη συγκράτηση του κρατικού μισθολογίου με την παράλληλη υλοποίηση της κυβερνητικής απόφασης για κάλυψη των μόνιμων αναγκών της δημόσιας υπηρεσίας μέσω της πλήρωσης μόνιμων θέσεων.
Στο Πλαίσιο Στρατηγικής υποδεικνύεται για την επίτευξη αυτού του στόχου η διενέργεια μελέτης για το κρατικό μισθολόγιο, η αξιολόγηση της υφιστάμενης δομής και διάρθρωσης του δημόσιου τομέα και η υιοθέτηση βέλτιστων πρακτικών που ακολουθούν άλλες χώρες.