Το 79% των Κυπρίων οδηγών γλιτώνει το ευρωπαϊκό «καπέλο» του diesel

Μια πρωτοφανή οικονομική και ενεργειακή «αιμορραγία» υφίσταται η ευρωπαϊκή οικονομία, εξαιτίας της ιστορικής της εξάρτησης από το πετρέλαιο κίνησης (diesel). Σύμφωνα με έκθεση-σοκ του διεθνούς περιβαλλοντικού οργανισμού Transport & Environment (T&E), οι Ευρωπαίοι πολίτες και οι επιχειρήσεις πληρώνουν ένα δυσβάσταχτο γεωπολιτικό «καπέλο» (diesel premium) που αγγίζει τα €203 εκατομμύρια την ημέρα.

Η κρίση αυτή, που πυροδοτείται από τις γεωπολιτικές αναταραχές στη Μέση Ανατολή και τις μειωμένες ροές από τα ρωσικά διυλιστήρια, μεταφέρεται αυτούσια και στην Κύπρο, όπου η μέση τιμή του diesel στα πρατήρια έχει σπάσει κάθε ιστορικό ρεκόρ, και βρίσκεται στα €2,00 ανά λίτρο.

Όπως αποκαλύπτει η έκθεση του T&E, η Ευρώπη είναι η πιο εκτεθειμένη περιοχή στον κόσμο στις διακυμάνσεις των τιμών του πετρελαίου κίνησης. Αυτό οφείλεται σε μια λανθασμένη στρατηγική δεκαετιών για την «πετρελαιοκίνηση» των επιβατικών οχημάτων, με αποτέλεσμα σήμερα 4 στα 10 αυτοκίνητα στους ευρωπαϊκούς δρόμους να είναι diesel.

Στον αντίποδα της υπόλοιπης Ευρώπης, η Κύπρος παρουσιάζει μια μοναδική ιδιαιτερότητα, όπως αποτυπώνεται στα επίσημα δεδομένα του γραφήματος της έκθεσης. Η Κύπρος διαθέτει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά διείσδυσης diesel στην Ευρώπη, καθώς μόλις το 21% των επιβατικών αυτοκινήτων της κινείται με πετρέλαιο, τη στιγμή που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος (EU-27) βρίσκεται στο 38%. Αυτό σημαίνει ότι το 79% των Κυπρίων οδηγών (που χρησιμοποιούν βενζίνη ή υβριδικά) μένει προσωρινά στο «απυρόβλητο» από το άμεσο diesel premium.

Ωστόσο, η οικονομική «βόμβα» για το νησί κρύβεται στις μεταφορές. Καθώς η Κύπρος στερείται σιδηροδρομικού δικτύου, το 100% των εσωτερικών μεταφορών αγαθών βασίζεται σε φορτηγά. Σύμφωνα με την έκθεση, η επιβάρυνση των €236 την εβδομάδα ανά όχημα μετακυλίεται αυτούσια στα ράφια των υπεραγορών. Επίσης η εξάρτηση από τις θαλάσσιες εισαγωγές (που επίσης καίνε βαρέα παράγωγα πετρελαίου) επιτείνει το κύμα ακρίβειας.

Τα βασικά στοιχεία της έκθεσης προκαλούν ανησυχία:

Ηλικία στόλου: Το 30% των πετρελαιοκίνητων οχημάτων στην Ευρώπη είναι πλέον παλαιάς τεχνολογίας, έχοντας ηλικία άνω των 15 ετών.

Επιβάρυνση οδηγών: Κάθε φορά που ένας Ευρωπαίος οδηγός diesel γεμίζει ένα ντεπόζιτο 50 λίτρων, πληρώνει κατά μέσο όρο €19 έως €30 περισσότερα.

Κόστος μεταφορών: Οι εμπορευματικές μεταφορές στην Ευρώπη επιβαρύνονται με επιπλέον €236 την εβδομάδα ανά φορτηγό, διογκώνοντας το κόστος των προϊόντων και τον πληθωρισμό. Για την άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος, ο οργανισμός προτείνει τη μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους κατά 10 χλμ/ώρα (μέτρο που θα μείωνε τη ζήτηση diesel κατά 15%), καθώς και γενναία κρατικά σχέδια απόσυρσης παλαιών οχημάτων με επιδοτήσεις έως €2.000.

Καθώς δεν υπάρχει τέλος στις γεωπολιτικές αναταραχές, απαιτείται επειγόντως μια ταχύτερη αύξηση της χρήσης ηλεκτρικών οχημάτων μέσω προγραμμάτων απόσυρσης και αυστηρότεροι κανόνες για τις εκπομπές ρύπων των οχημάτων, για να προστατευθεί η ήπειρος από τις παρατεταμένες υψηλές τιμές, αναφέρει η T&E. Τα διυλιστήρια σημειώνουν ιστορικά κέρδη, με τις πετρελαϊκές εταιρείες να διπλασιάζουν τα τελευταία τριμηνιαία κέρδη τους στην Ευρώπη εις βάρος των καταναλωτών. Η ΕΕ είναι μοναδικά εκτεθειμένη, καθώς είναι η περιοχή που εξαρτάται περισσότερο από το ντίζελ.